Σημαντική πρόοδο, αλλά και μεγάλες αδυναμίες που εξακολουθούν να εμποδίζουν την προώθηση της καινοτομίας στην Ελλάδα, καταγράφει η νέα έρευνα της διαΝΕΟσις για το ελληνικό σύστημα έρευνας και καινοτομίας. Η εικόνα που προκύπτει από τα αποτελέσματα της μελέτης είναι διττή: Η χώρα μας διαθέτει μεν ισχυρότερο ερευνητικό δυναμικό, περισσότερες επενδύσεις στην Έρευνα και Ανάπτυξη και ένα σημαντικό οικοσύστημα νεοφυών επιχειρήσεων, όμως δυσκολεύεται ακόμη να μετατρέψει αυτά τα πλεονεκτήματα σε προϊόντα, εξαγωγές και υψηλότερη παραγωγικότητα.
Χαρακτηριστικό είναι ότι οι δαπάνες για Έρευνα και Ανάπτυξη έφτασαν το 2024 τα 3,66 δισ. ευρώ, αντιστοιχώντας στο 1,54% του ΑΕΠ, αυξημένες κατά 1,3 δισ. ευρώ σε σχέση με το 2019. Η Ελλάδα ανέβηκε έτσι από τη 16η στη 13η θέση μεταξύ των 27 κρατών-μελών της ΕΕ ως προς την ένταση των ερευνητικών δαπανών. Σημαντική είναι και η αύξηση της συμμετοχής των επιχειρήσεων, αν και η σχετική επίδοση παραμένει χαμηλή σε ευρωπαϊκή σύγκριση.
Το μεγάλο πρόβλημα εντοπίζεται στη μεταφορά της ερευνητικής δραστηριότητας στην αγορά. Είναι χαρακτηριστικό ότι η χώρα μας καταγράφει μόλις 10,3 αιτήσεις διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας ανά εκατομμύριο κατοίκους, έναντι 152,2 στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Παράλληλα, η συνεργασία πανεπιστημίων και επιχειρήσεων παραμένει περιορισμένη, ενώ οι ελληνικές επιχειρήσεις εξακολουθούν να έχουν χαμηλή παρουσία σε δραστηριότητες υψηλής τεχνολογίας και στις διεθνείς αλυσίδες αξίας.
Ιδιαίτερες αδυναμίες εμφανίζονται και στο ανθρώπινο δυναμικό. Παρότι το 45% των νέων 25-34 ετών διαθέτει πτυχίο τριτοβάθμιας εκπαίδευσης, η χώρα αντιμετωπίζει έντονο χάσμα δεξιοτήτων και υψηλή αναντιστοιχία προσόντων και θέσεων εργασίας. Την ίδια στιγμή, η επένδυση των επιχειρήσεων στην κατάρτιση και στις ψηφιακές δεξιότητες παραμένει πολύ χαμηλότερη από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο.
Στον αντίποδα, η ανάδυση νεοφυών επιχειρήσεων αποτελεί ένα από τα πιο αισιόδοξα στοιχεία. Συγκεκριμένα, αυξάνεται το ποσοστό των νέων εγχειρημάτων υψηλής ή μέτριας τεχνολογικής έντασης, ενώ περισσότερες start-ups αποκτούν πελάτες στο εξωτερικό και δημιουργούν θέσεις εργασίας. Ωστόσο, το επόμενο μεγάλο στοίχημα είναι η μεγέθυνσή τους και η δημιουργία ελληνικών επιχειρήσεων με διεθνή εμβέλεια.
Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα αναδεικνύει έναν ακόμη κρίσιμο παράγοντα: το ίδιο το Δημόσιο δεν αξιοποιεί επαρκώς τη ζήτησή του ως μοχλό καινοτομίας. Παρά τις θετικές θεσμικές αλλαγές, οι δημόσιες προμήθειες εξακολουθούν σε μεγάλο βαθμό να βασίζονται στη λογική της χαμηλότερης τιμής και όχι στην αναζήτηση καινοτόμων και αποτελεσματικότερων λύσεων.
Ολόκληρη η έρευνα της διαΝΕΟσις διαθέσιμη εδώ.
Διαβάστε επίσης
Στα μονοπάτια της ανακάλυψης: 4 Έλληνες του εξωτερικού που αλλάζουν το τοπίο της έρευνας
Έρχεται rapid τεστ για τον ιό του Δυτικού Νείλου – Η Ελληνίδα επικεφαλής μιλά στο ygeiamou.gr
