Η έρευνα βρίσκεται στο επίκεντρο της επαγγελματικής μου ζωής. Το ενδιαφέρον μου για την έρευνα ξεκίνησε από νεαρή ηλικία και πηγάζει από την επιθυμία μου να απαντήσω μέχρι στιγμής αναπάντητα ερωτήματα, με ιδιαίτερη έμφαση στη βελτίωση της ανθρώπινης υγείας με σκοπό το κοινωνικό όφελος.
Η επιστημονική έρευνα είναι ο τρόπος με τον οποίο παράγουμε αξιόπιστη γνώση. Μας επιτρέπει να περάσουμε από την υπόθεση στην απόδειξη και από την αβεβαιότητα στη γνώση. Με πολλούς τρόπους, αποτελεί τη βάση για τη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσης των ανθρώπων. Στον τομέα της γενετικής, για παράδειγμα, η έρευνα μας βοηθά να κατανοήσουμε γιατί εμφανίζονται οι ασθένειες και γιατί διαφορετικοί άνθρωποι έχουν διαφορετικές πορείες ή αντιδρούν διαφορετικά στις θεραπείες. Αυτή η γνώση επηρεάζει την ιατρική πρακτικά, επιτρέποντας την έγκαιρη διάγνωση και την εφαρμογή ακριβέστερων θεραπειών που μπορούν να βελτιώσουν τα αποτελέσματα για τους ασθενείς.
Η αξία της έρευνας εκτείνεται πέρα από τις μεμονωμένες ανακαλύψεις. Η επιστημονική γνώση διαμορφώνει πολιτικές, προωθεί την καινοτομία και βοηθά τις κοινωνίες να αντιμετωπίσουν σύνθετες προκλήσεις που μας επηρεάζουν όλους -από την υγεία και το περιβάλλον έως την τεχνολογία και την ευημερία του κοινού. Πολλά από αυτά που σήμερα θεωρούμε δεδομένα, από θεραπείες που σώζουν ζωές έως τεχνολογίες καθημερινής χρήσης, είναι αποτέλεσμα δεκαετιών συνεχούς επιστημονικής προσπάθειας.
Οι σημαντικοί ερευνητικοί σταθμοί
Μερικές από τις πιο συναρπαστικές επιστημονικές στιγμές στη δική μου πορεία συνέβησαν όταν τα γενετικά δεδομένα έριξαν φως στους βιολογικούς μηχανισμούς που προκαλούν τις ασθένειες που μελετάμε.
Στην έρευνά μας για παθήσεις όπως η οστεοαρθρίτιδα και ο διαβήτης τύπου 2, για παράδειγμα, οι μεγάλης κλίμακας γονιδιωματικές αναλύσεις σε εκατομμύρια άτομα παγκοσμίως συνέβαλαν στον εντοπισμό νέων βιολογικών μονοπατιών που παρουσιάζουν δυσλειτουργία και τα οποία μπορούν να ρυθμιστούν. Αυτές οι γνώσεις ανοίγουν το δρόμο για μια διαφορετική προσέγγιση του τρόπου με τον οποίο μπορούν να αντιμετωπιστούν ή ακόμη και να προληφθούν εντελώς αυτές οι ασθένειες.
Εξίσου σημαντικά είναι τα ορόσημα μέσα σε μια ερευνητική ομάδα: όταν συνάδελφοι που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της καριέρας τους αναπτύσσουν τις δικές τους ιδέες, καθιερώνουν την ανεξαρτησία τους και αρχίζουν να διαμορφώνουν οι ίδιοι την κατεύθυνση του τομέα. Το να παρακολουθείς αυτή τη διαδικασία να ξεδιπλώνεται είναι επίσης μια ικανοποιητική πτυχή της ακαδημαϊκής πορείας.
Το ερευνητικό οικοσύστημα και η Ελλάδα
Η Ελλάδα διαθέτει δυνατή επιστημονική παράδοση και μια κοινότητα εξαιρετικά ταλαντούχων ερευνητών. Ένα από τα μεγαλύτερα πλεονεκτήματά της είναι η πνευματική δημιουργικότητα και η προσαρμοστικότητα των επιστημόνων της, πολλοί από τους οποίους συμβάλλουν σημαντικά στην έρευνα αιχμής σε διεθνές επίπεδο.
Ταυτόχρονα, όπως συμβαίνει με πολλά ερευνητικά συστήματα παγκοσμίως, οι ερευνητές αντιμετωπίζουν προκλήσεις, ιδίως όσον αφορά στη βιώσιμη χρηματοδότηση, στις υποδομές και στις μακροπρόθεσμες επενδύσεις σε επιστημονικά προγράμματα. Η αντιμετώπιση αυτών των ζητημάτων απαιτεί σταθερή και στρατηγική χρηματοδότηση της έρευνας, συνεχή επένδυση σε σύγχρονες ερευνητικές υποδομές και σαφείς επαγγελματικές διαδρομές που επιτρέπουν στους επιστήμονες που βρίσκονται στα πρώτα στάδια της καριέρας τους να εκπληρώσουν τις δυνατότητές τους. Η ενίσχυση των δεσμών μεταξύ πανεπιστημίων, ερευνητικών ιδρυμάτων και βιομηχανίας μπορεί επίσης να συμβάλει στη μετατροπή της επιστημονικής γνώσης σε ευρύτερο κοινωνικό και οικονομικό όφελος.
Η κυρία Ελευθερία Ζεγγίνη, Διευθύντρια Ινστιτούτου Μεταφραστικής Γονιδιωματικής, Κέντρο Helmholtz Munich, μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου (Scientific Council) του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου Έρευνας (European Research Council – ERC)
Ιδιαίτερα ενθαρρυντική είναι η ισχυρή διεθνής συμμετοχή των Ελλήνων επιστημόνων. Τα δίκτυα συνεργασίας που συνδέουν Έλληνες ερευνητές με ιδρύματα σε όλη την Ευρώπη και πέραν αυτής δημιουργούν πολύτιμες επιστημονικές γέφυρες. Η αξιοποίηση αυτών, σε συνδυασμό με την υποστήριξη της επόμενης γενιάς ερευνητών, για παράδειγμα μέσω ευκαιριών κατάρτισης και διεθνών συνεργασιών, είναι επίσης σημαντική για τη συνεχή ανάπτυξη του ελληνικού ερευνητικού τοπίου.
Το όραμα για την ιατρική του μέλλοντος
Ο μακροπρόθεσμος στόχος μου είναι να εμβαθύνω την κατανόηση των βιολογικών μηχανισμών που προκαλούν κοινές σύνθετες ασθένειες και να μετατρέψω αυτές τις γνώσεις σε προσεγγίσεις που βελτιώνουν την πρόληψη, τη διάγνωση και τη θεραπεία.
Μπαίνουμε σε μια ιδιαίτερα συναρπαστική περίοδο για την ανθρώπινη γενετική. Οι εξελίξεις στη γονιδιωματική, την υπολογιστική βιολογία και την επιστήμη των δεδομένων μας επιτρέπουν να αναλύουμε το ανθρώπινο γονιδίωμα σε μια κλίμακα χωρίς προηγούμενο. Αυτό δημιουργεί νέες ευκαιρίες για να κατανοήσουμε πώς αναπτύσσονται οι ασθένειες και πώς μπορεί να διατηρηθεί η υγεία.
Η πρόοδος δεν θα προέλθει από μια μεμονωμένη ανακάλυψη, αλλά από τη συσσώρευση πολλών ανακαλύψεων που μετασχηματίζουν σταδιακά την κατανόηση του βιολογικού υπόβαθρου των ασθενειών. Φιλοδοξία μου είναι να συμβάλω ουσιαστικά στην εξέλιξη του τομέα ώστε η ιατρική ακριβείας και η προληπτική ιατρική να είναι άμεσα εφικτές.
Ένας ζωντανός πυρήνας γνώσης και συνεργασίας
Το θερινό σχολείο στο Βόλο ξεκίνησε με την ιδέα να δημιουργηθεί ένας χώρος όπου οι νέοι επιστήμονες στην Ελλάδα έχουν την ευκαιρία να εκπαιδευτούν πάνω σε υπολογιστικές μεθόδους της σύγχρονης γενετικής έρευνας. Η επιστήμη εξελίσσεται μέσω της ανταλλαγής ιδεών και των δικτύων που συνδέουν τους ερευνητές πέρα από τα σύνορα. Στόχος του θερινού σχολείου δεν ήταν, λοιπόν, μόνο εκπαιδευτικός, αλλά και η προώθηση του διαλόγου, της καθοδήγησης και της συνεργασίας.
Με την πάροδο του χρόνου, εξελίχθηκε σε μια επιστημονική συνάντηση που φέρνει σε επαφή φοιτητές και νέους ερευνητές σε ένα διαδραστικό περιβάλλον. Για μένα προσωπικά, το θερινό σχολείο παραμένει ένας σημαντικός τρόπος για να διατηρώ ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα, υποστηρίζοντας παράλληλα την ανάπτυξη της επόμενης γενιάς επιστημόνων. Πρωτοβουλίες όπως αυτή υπογραμμίζουν ότι η επιστήμη ευδοκιμεί όταν η γνώση μοιράζεται ανοιχτά και όταν οι κοινότητες των ερευνητών παραμένουν συνδεδεμένες.
Διαβάστε επίσης
Γονιδιακός έλεγχος: Απαραίτητος για πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία νόσων
Προληπτικοί έλεγχοι για γενετικά νοσήματα από το Ινστιτούτο Υγείας του Παιδιού
Τα 10 πιο σημαντικά και ελπιδοφόρα επιστημονικά επιτεύγματα του 2025
