Τα πρώτα σημάδια της νόσου Αλτσχάιμερ συνήθως αναζητούνται στη μνήμη: στις λέξεις που χάνονται, στα ραντεβού που ξεχνιούνται, στις μικρές δυσκολίες της καθημερινότητας. Μια νέα ερευνητική κατεύθυνση, όμως, κοιτάζει αλλού: στον ύπνο.
Ερευνητές του Πανεπιστημίου της Λιέγης ανέλυσαν τα πρότυπα ύπνου περισσότερων από 500 υγιών ανθρώπων. Όπως αναφέρουν στο Sleep, στους συμμετέχοντες μέσης ηλικίας, οι συχνότερες νυχτερινές μικρο-αφυπνίσεις (micro-awakenings) συνδέθηκαν με υψηλότερο γενετικό κίνδυνο εμφάνισης της πάθησης -μια σύνδεση που δεν παρατηρήθηκε στους νεότερους.
Τι είναι οι μικρο-αφυπνίσεις
Πρόκειται για σύντομες περιόδους εγκεφαλικής ενεργοποίησης μέσα στη νύχτα. Δεν ξυπνούν απαραίτητα τον άνθρωπο πλήρως, ούτε γίνονται πάντα αντιληπτές. Μπορούν όμως να διακόπτουν τη συνέχεια και την ποιότητα του ύπνου.
Στη μελέτη, οι ερευνητές τις συνέκριναν με τον πολυγονιδιακό κίνδυνο για Αλτσχάιμερ: έναν δείκτη που συνοψίζει τη μικρή, συνδυαστική επίδραση πολλών γονιδίων στην πιθανότητα εμφάνισης της νόσου.
Οι μεσήλικες που παρουσίαζαν πιο συχνές μικρο-αφυπνίσεις, «συνοδεύονταν» και από υψηλότερο γενετικό κίνδυνο -γεγονός που δεν ίσχυε στην περίπτωση των νέων.
Ο ύπνος ως πιθανό πρώιμο σήμα
Η παρούσα ανάλυση εντάσσεται σε ένα ευρύτερο ερευνητικό πεδίο που εξετάζει τη σχέση ανάμεσα στον ύπνο, τη γήρανση και τις νευροεκφυλιστικές νόσους. Η ιδέα είναι ότι ο ύπνος δεν είναι απλώς μια συνέπεια της υγείας του εγκεφάλου, αλλά ίσως και ένας καθρέφτης των πρώτων αλλαγών του.
Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνθρωπος που ξυπνά συχνά μέσα στη νύχτα έχει αυξημένο κίνδυνο να αναπτύξει Αλτσχάιμερ. Οι μικρο-αφυπνίσεις είναι συχνές και μπορεί να σχετίζονται με πολλούς παράγοντες: στρες, ηλικία, φάρμακα, υπνική άπνοια ή πόνο.
Ωστόσο, αυτό που θεωρούν οι ερευνητές ενδιαφέρον, είναι ότι σε υγιείς ανθρώπους μέσης ηλικίας, πριν από οποιοδήποτε σύμπτωμα, ο ύπνος φαίνεται να σχετίζεται με έναν γενετικό δείκτη αυξημένης ευπάθειας.
Προς το παρόν, όμως, τα ευρήματα παραμένουν συσχετίσεις. Οι συγγραφείς τονίζουν ότι χρειάζονται μεγαλύτερες μελέτες, παρακολούθηση σε βάθος χρόνου και πιο σαφής κατανόηση των μηχανισμών.
Διαβάστε επίσης
Άνοια: Γιατί παίζει ρόλο αν κοιμάστε λιγότερο από 5,5 ή πάνω από 7,5 ώρες
Οι διαταραχές του ύπνου απειλούν τον εγκέφαλό μας – Τι δείχνει μεγάλη μελέτη του ΕΚΠΑ
Νόσος Αλτσχάιμερ: Το αντικείμενο του σπιτιού που κρύβει το μυστικό για υγιές μυαλό χωρίς άνοια
