Ο Paul Eatwell ήταν 65 ετών όταν μια συνηθισμένη εξέταση αίματος έφερε μια διάγνωση που δεν περίμενε καθόλου: Ηπατίτιδα C. Δεν ένιωθε άρρωστος. Δεν είχε συμπτώματα και το πρώτο πράγμα που σκέφτηκε ήταν ότι πιθανότατα είχε γίνει κάποιο λάθος. «Είσαι σίγουρος;», θυμάται ότι ρώτησε τον γιατρό του. «Δεν μπορούσα να καταλάβω πώς ήταν δυνατόν να την έχω κολλήσει».
Η δική του ιστορία είναι χαρακτηριστική της ιδιαιτερότητας της ηπατίτιδας C. Η νόσος μπορεί να παραμένει «σιωπηλή» για χρόνια, χωρίς εμφανή συμπτώματα, ενώ στο μεταξύ προκαλεί βλάβες στο ήπαρ.
Σήμερα, όμως, ο Πολ ανήκει σε μία πολύ διαφορετική εποχή αντιμετώπισης της νόσου. Μία θεραπεία με αντιιικά δισκία διάρκειας μόλις 8 έως 12 εβδομάδων μπορεί να θεραπεύσει πάνω από το 95% των περιπτώσεων. Και αυτή ακριβώς η θεραπευτική πρόοδος, μαζί με ένα εκτεταμένο πρόγραμμα εντοπισμού αδιάγνωστων ασθενών, φέρνει την Αγγλία πολύ κοντά σε ένα ιστορικό ορόσημο: Nα γίνει μία από τις πρώτες χώρες στον κόσμο που θα εξαλείψουν την ηπατίτιδα C ως πρόβλημα δημόσιας υγείας.
Πάνω από 100.000 άνθρωποι διαγνώστηκαν και θεραπεύτηκαν
Σύμφωνα με τα στοιχεία του NHS England, από το 2015 περισσότεροι από 100.000 άνθρωποι έχουν διαγνωστεί και λάβει θεραπεία για ηπατίτιδα C. Η χώρα έχει ήδη επιτύχει έναν από τους βασικούς στόχους που έχουν τεθεί για την εξάλειψη της νόσου: Nα έχει λάβει θεραπεία τουλάχιστον το 80% των καταγεγραμμένων κρουσμάτων.
Παράλληλα, οι θάνατοι που συνδέονται με την ηπατίτιδα C έχουν μειωθεί κατά 36% μέσα σε μία δεκαετία. Ο επόμενος στόχος είναι η μείωση της σχετιζόμενης θνησιμότητας κατά 65% σε σχέση με τα επίπεδα του 2015, κάτι που οι ειδικοί εκτιμούν ότι μπορεί να επιτευχθεί πριν από το 2030.
Υπολογίζεται ότι περίπου 50.200 ενήλικες εξακολουθούν να ζουν με ηπατίτιδα C στην Αγγλία. Από αυτούς, περίπου το 84,6% έχει ήδη διαγνωστεί, ποσοστό που πλησιάζει τον στόχο του 90%.
Η βρετανική φιλανθρωπική οργάνωση Hepatitis C Trust που δραστηριοποιείται στην αντιμετώπιση της ηπατίτιδας C, χαρακτηρίζει την Αγγλία «στο κατώφλι» ενός από τα σημαντικότερα επιτεύγματα δημόσιας υγείας στην ιστορία της χώρας.
Η δύσκολη πρόκληση: Να βρεθούν όσοι δεν γνωρίζουν ότι νοσούν
Η ηπατίτιδα C μεταδίδεται με την επαφή με μολυσμένο αίμα. Ένας γνωστός τρόπος μετάδοσης είναι η κοινή χρήση βελονών, ενώ σήμερα το αίμα που προορίζεται για μετάγγιση ελέγχεται συστηματικά. Το μεγαλύτερο πρόβλημα, όμως, είναι ότι πολλοί άνθρωποι μπορεί να ζουν με τον ιό χωρίς να το γνωρίζουν. Χωρίς θεραπεία, η χρόνια λοίμωξη μπορεί με την πάροδο των ετών να προκαλέσει σοβαρή ηπατική βλάβη, κίρρωση και άλλες δυνητικά απειλητικές για τη ζωή επιπλοκές.
Για να εντοπιστούν οι αδιάγνωστοι ασθενείς, το NHS έχει αξιοποιήσει διαφορετικούς τρόπους ελέγχου: Aιματολογικές εξετάσεις στα Τμήματα Επειγόντων Περιστατικών, έλεγχο κατά την εγγραφή σε γενικό γιατρό και δωρεάν τεστ που μπορούν να γίνουν στο σπίτι.
Η καθηγήτρια Frankie Swords, διευθύντρια του NHS, τονίζει ότι η Βρετανία βρίσκεται πλέον στην πρωτοπορία της προσπάθειας και μπορεί ακόμη και να πετύχει τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας πριν από το 2030.
Ωστόσο, όπως επισημαίνει, η προσπάθεια δεν έχει τελειώσει. Το επόμενο κρίσιμο βήμα είναι να εντοπιστούν και να θεραπευτούν όλοι όσοι εξακολουθούν να ζουν με τη λοίμωξη χωρίς να το γνωρίζουν.
Η διάγνωση που ήρθε δεκαετίες αργότερα
Στην περίπτωση του Πολ Ίτγουελ δεν έχει εξακριβωθεί με βεβαιότητα πότε και πώς μολύνθηκε, όπως αναφέρει το BBC. Οι γιατροί θεωρούν πιθανό η λοίμωξη να συνδέεται με χειρουργική επέμβαση στην οποία είχε υποβληθεί πριν από δεκαετίες στη Νότια Αφρική. Για τον ίδιο, πάντως, η γρήγορη πρόσβαση στη θεραπεία και η ιατρική υποστήριξη έκαναν τη διαφορά. Η ιστορία του αναδεικνύει και έναν από τους βασικούς λόγους για τους οποίους ο συστηματικός έλεγχος παραμένει τόσο σημαντικός: ένας άνθρωπος μπορεί να αισθάνεται απολύτως υγιής και παρ’ όλα αυτά να ζει επί χρόνια με τον ιό.
Η βαριά σκιά του μολυσμένου αίματος
Η ιστορία της ηπατίτιδας C στη Βρετανία συνδέεται και με μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες του NHS. Από το 1970 έως το 1991, περισσότεροι από 30.000 άνθρωποι στο Ηνωμένο Βασίλειο μολύνθηκαν με HIV και ηπατίτιδα C μέσω μολυσμένων προϊόντων αίματος και μεταγγίσεων.
Το σκάνδαλο του μολυσμένου αίματος έχει χαρακτηριστεί η μεγαλύτερη θεραπευτική καταστροφή στην ιστορία του βρετανικού συστήματος Υγείας. Περίπου 3.000 άνθρωποι έχουν ήδη χάσει τη ζωή τους, ενώ δημόσια έρευνα κατέληξε ότι οι αρχές είχαν εκθέσει ασθενείς σε απαράδεκτους κινδύνους και στη συνέχεια απέκρυψαν μέρος όσων είχαν συμβεί. Σήμερα, δεκαετίες αργότερα, η εικόνα είναι τελείως διαφορετική.
Μια λοίμωξη που κάποτε μπορούσε να εξελίσσεται αθόρυβα επί χρόνια και να προκαλεί σοβαρή ηπατική νόσο μπορεί πλέον, στις περισσότερες περιπτώσεις, να θεραπευτεί μέσα σε λίγες εβδομάδες. Και η Αγγλία βρίσκεται πλέον πολύ κοντά στο σημείο όπου η ηπατίτιδα C δεν θα αποτελεί πλέον σημαντικό πρόβλημα δημόσιας υγείας — έναν στόχο που πριν από λίγα χρόνια θα έμοιαζε εξαιρετικά φιλόδοξος.
Διαβάστε επίσης
270.000 άνθρωποι με χρόνια ιογενή ηπατίτιδα στην Ελλάδα – Συχνά δεν το γνωρίζουν
Ήπαρ: 3 σημάδια στο δέρμα που μαρτυρούν ότι ο «φύλακας» της υγείας νοσεί
ECDC: Ξεκινά αγώνα εξάλειψης της ηπατίτιδας στα σωφρονιστικά ιδρύματα
