Δεν έχει χρώμα. Δεν έχει οσμή. Δεν δίνει κανένα προειδοποιητικό σημάδι. Κι όμως, μπορεί μέσα σε λίγα λεπτά να στερήσει τη ζωή από έναν άνθρωπο. Το μονοξείδιο του άνθρακα (CO) είναι ένα από τα πιο επικίνδυνα αέρια, καθώς η εισπνοή του μπορεί να οδηγήσει σε σοβαρή δηλητηρίαση, ακόμη και στον θάνατο, χωρίς το θύμα να αντιληφθεί έγκαιρα τον κίνδυνο.
Το τραγικό περιστατικό με το νεαρό ζευγάρι που εντοπίστηκε νεκρό μέσα στο αυτοκίνητό του, σε κλειστό γκαράζ πολυκατοικίας στον Πειραιά, έφερε ξανά στο προσκήνιο έναν κίνδυνο που συχνά υποτιμάται. Οι Αρχές εξετάζουν το ενδεχόμενο η αιτία θανάτου να σχετίζεται με έκθεση σε μονοξείδιο του άνθρακα, υπενθυμίζοντας πόσο επικίνδυνη μπορεί να αποδειχθεί η λειτουργία κινητήρα σε κλειστό χώρο.
Τι είναι το μονοξείδιο του άνθρακα
Το μονοξείδιο του άνθρακα είναι ένα άχρωμο, άοσμο και άγευστο αέριο, το οποίο παράγεται κατά την ατελή καύση καυσίμων, όπως η βενζίνη, το πετρέλαιο, το φυσικό αέριο, το ξύλο και το κάρβουνο.
Όταν το αέριο συσσωρεύεται σε κλειστούς ή ανεπαρκώς αεριζόμενους χώρους, μπορεί να προκαλέσει ταχύτατα δηλητηρίαση, καθώς εμποδίζει την επαρκή οξυγόνωση των ζωτικών οργάνων, όπως είναι αναφέρει η πνευμονολόγος Ασημίνα Ζανιά-Τσιμάρα, με άρθρο της στον Ιατρικό Σύλλογο Πατρών.
Πώς προκαλείται η δηλητηρίαση
Tο μονοξείδιο του άνθρακα εισέρχεται στους πνεύμονες και από εκεί στο αίμα, όπου συνδέεται με την αιμοσφαιρίνη πολύ πιο ισχυρά από το οξυγόνο. Έτσι, μειώνεται η ποσότητα οξυγόνου που μεταφέρεται στους ιστούς, γεγονός που μπορεί να προκαλέσει σοβαρές βλάβες στον εγκέφαλο, την καρδιά και άλλα ζωτικά όργανα.
Τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοήσετε
Η δηλητηρίαση από μονοξείδιο του άνθρακα δεν είναι εύκολο να αναγνωριστεί, καθώς τα συμπτώματά της δεν είναι χαρακτηριστικά και συχνά συγχέονται με εκείνα μιας ίωσης ή έντονης κόπωσης.
Σύμφωνα με ανάρτηση του ΕΟΔΥ στην ιστοσελίδα της Περιφέρειας Αττικής, τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- Πονοκέφαλος
- Ζάλη
- Αδυναμία
- Ναυτία ή έμετος
- Σύγχυση
- Πόνος στο στήθος
Σε μεγαλύτερη έκθεση μπορεί να εμφανιστούν απώλεια αισθήσεων, κώμα και θάνατος. Ιδιαίτερα επικίνδυνη είναι η έκθεση κατά τη διάρκεια του ύπνου, καθώς το άτομο μπορεί να μην αντιληφθεί ότι βρίσκεται σε κίνδυνο.
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο
Η δηλητηρίαση μπορεί να συμβεί σε οποιονδήποτε. Ωστόσο, μεγαλύτερο κίνδυνο διατρέχουν τα βρέφη, οι έγκυες γυναίκες, οι ηλικιωμένοι και τα άτομα με καρδιαγγειακά ή αναπνευστικά νοσήματα, καθώς είναι πιο ευάλωτα στις επιπτώσεις της μειωμένης οξυγόνωσης του οργανισμού.
Πώς να προστατευτείτε
Τα περισσότερα περιστατικά μπορούν να προληφθούν με απλά μέτρα. Η πνευμονολόγος Ασημίνα Ζανιά-Τσιμάρα συστήνει την τακτική συντήρηση όλων των συστημάτων θέρμανσης και των συσκευών που λειτουργούν με καύσιμα, καθώς και τον καλό αερισμό των χώρων.
Στο ίδιο μήκος κύματος, η Πυροσβεστική υπενθυμίζει ότι δεν πρέπει ποτέ να χρησιμοποιούνται μαγκάλια, ψησταριές ή γεννήτριες σε εσωτερικούς χώρους, ενώ ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται και στη χρήση συσκευών θέρμανσης που λειτουργούν με καύσιμα.
Ιδιαίτερα σημαντική είναι και η σύσταση να μην τίθεται ποτέ σε λειτουργία αυτοκίνητο μέσα σε κλειστό γκαράζ, ακόμη κι αν η πόρτα είναι ανοιχτή, καθώς τα καυσαέρια μπορούν μέσα σε λίγα λεπτά να αυξήσουν τη συγκέντρωση του μονοξειδίου του άνθρακα σε επικίνδυνα επίπεδα.
5 κινήσεις που μπορεί να αποβούν μοιραίες
- Να αφήνετε το αυτοκίνητο σε λειτουργία μέσα σε κλειστό γκαράζ, ακόμη κι αν η πόρτα είναι ανοιχτή.
- Να χρησιμοποιείτε γεννήτριες μέσα στο σπίτι, στο γκαράζ ή κοντά σε πόρτες και παράθυρα.
- Να ανάβετε μαγκάλια, ψησταριές ή συσκευές που καίνε κάρβουνο σε εσωτερικούς χώρους.
- Να παραμελείτε τη συντήρηση λεβήτων, καυστήρων, τζακιών και καμινάδων.
- Να μην εγκαθιστάτε ανιχνευτή μονοξειδίου του άνθρακα σε κατοικίες όπου υπάρχουν συσκευές θέρμανσης που λειτουργούν με καύσιμα.
Τι πρέπει να κάνετε αν υποψιαστείτε δηλητηρίαση
Οι Διασώστες Ρόδου επισημαίνουν ότι, αν υπάρχει υποψία έκθεσης σε μονοξείδιο του άνθρακα, προτεραιότητα είναι η άμεση απομάκρυνση από τον επικίνδυνο χώρο και η μεταφορά του ατόμου σε καθαρό αέρα, χωρίς να τεθεί σε κίνδυνο η ασφάλεια όσων επιχειρούν να βοηθήσουν.
Στη συνέχεια πρέπει να ειδοποιηθεί άμεσα το 166 ή το 112, καθώς η έγκαιρη χορήγηση οξυγόνου και η μεταφορά σε νοσοκομείο είναι καθοριστικής σημασίας για την αντιμετώπιση της δηλητηρίασης.
Το μονοξείδιο του άνθρακα δεν γίνεται αντιληπτό από τις αισθήσεις μας. Γι’ αυτό και η σωστή συντήρηση των συσκευών καύσης, ο επαρκής αερισμός των χώρων και η τήρηση βασικών κανόνων ασφαλείας αποτελούν την καλύτερη προστασία απέναντι σε έναν αόρατο κίνδυνο.
Ειδήσεις σήμερα
Τροχαία στην Ευρώπη: 19.500 νεκροί το 2025 – Οι ποδηλάτες το 10% όλων των θυμάτων