Ιδιαίτερο ενδιαφέρον προκαλούν τα στοιχεία πανελλαδικής έρευνας για τις αντιλήψεις των πολιτών γύρω από τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Παρότι το συγκεκριμένο ζήτημα βρίσκεται στο επίκεντρο της μελέτης, οι απαντήσεις δείχνουν ότι οι μεγαλύτεροι φόβοι των Ελλήνων συνδέονται με άλλους κινδύνους για τη δημόσια υγεία, το περιβάλλον και την καθημερινότητά τους.
Στην κορυφή βρίσκεται η ακρίβεια, η οποία προβληματίζει αρκετά ή πολύ το 81% των ερωτηθέντων. Ακολουθούν τα πολυανθεκτικά βακτήρια στα νοσοκομεία με 78%, τα φυτοφάρμακα στα τρόφιμα και στο νερό με 77% και τα μικροπλαστικά με 74%. Αντίθετα, έντονη ανησυχία για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία εκφράζει το 31% των πολιτών.
Τα ευρήματα προέρχονται από έρευνα της Ελληνικής Επιτροπής Ατομικής Ενέργειας (ΕΕΑΕ), η οποία πραγματοποιήθηκε τον Μάιο του 2026 σε συνεργασία με τη Metron Analysis. Συμμετείχε αντιπροσωπευτικό δείγμα 1.000 ενηλίκων από ολόκληρη την Ελλάδα, με στόχο να καταγραφούν οι αντιλήψεις, οι προβληματισμοί και οι ανάγκες ενημέρωσης του κοινού.
Τι φοβούνται περισσότερο σε σχέση με τις ακτινοβολίες
Οι όροι που χρησιμοποιούνται για την περιγραφή του φαινομένου φαίνεται να επηρεάζουν ελάχιστα τις απαντήσεις. Το 31% δηλώνει ότι προβληματίζεται αρκετά ή πολύ για τα «ηλεκτρομαγνητικά πεδία», το 32% για τα «ηλεκτρομαγνητικά κύματα» και το 29% για τα «ηλεκτρικά πεδία».
Τα παραπλήσια ποσοστά υποδηλώνουν ότι οι περισσότεροι αντιλαμβάνονται τις συγκεκριμένες έννοιες με παρόμοιο τρόπο. Σχεδόν στο ίδιο επίπεδο βρίσκεται και το ραδόνιο, το οποίο ανησυχεί το 30%.
Σημαντικά υψηλότερα ποσοστά καταγράφονται για άλλες πηγές έκθεσης ή μορφές ακτινοβολίας. Το τεχνητό μαύρισμα συγκεντρώνει 48%, ενώ οι σταθμοί βάσης κινητής τηλεφωνίας, οι πυρηνικοί σταθμοί παραγωγής ενέργειας και η φυσική υπεριώδης ακτινοβολία βρίσκονται στο 45%. Για τις γραμμές υψηλής τάσης το αντίστοιχο ποσοστό διαμορφώνεται στο 41%.
Οι κεραίες παραμένουν στο επίκεντρο
Οι σταθμοί βάσης κινητής τηλεφωνίας αναγνωρίζονται από το 80% ως πηγή έκθεσης σε ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Χαμηλότερα κατατάσσεται η ίδια η συσκευή του κινητού τηλεφώνου, την οποία συνδέει με την έκθεση το 74% των συμμετεχόντων.
Ακολουθούν οι γραμμές υψηλής τάσης με 69%, τα modem και τα routers με 67% και το Wi-Fi με 61%.
Παράλληλα, περισσότεροι από τους μισούς δηλώνουν αρνητικοί στην εγκατάσταση σταθμού βάσης κινητής τηλεφωνίας κοντά στην κατοικία τους, ακόμη και εάν μια τέτοια υποδομή βελτίωνε την ποιότητα των τηλεπικοινωνιακών υπηρεσιών. Το εύρημα δείχνει ότι οι κεραίες εξακολουθούν να προκαλούν επιφυλάξεις και έντονο κοινωνικό ενδιαφέρον.
Πολύ μικρότερη ανησυχία στους νέους
Χαρακτηριστικές είναι οι διαφορές που καταγράφονται ανάμεσα στις ηλικιακές ομάδες. Οι νεότεροι εμφανίζονται σταθερά λιγότερο ανήσυχοι τόσο για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία γενικά όσο και για επιμέρους πηγές έκθεσης.
Στις ηλικίες 18-24 ετών, μόλις το 19% δηλώνει ότι προβληματίζεται αρκετά ή πολύ για τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία. Στην ομάδα των 55-64 ετών, το ποσοστό ανεβαίνει στο 39%.
Η απόσταση γίνεται ακόμη μεγαλύτερη στο θέμα των σταθμών βάσης κινητής τηλεφωνίας: Aνησυχία εκφράζει το 20% των νέων ηλικίας 18-24 ετών, έναντι σχεδόν 60% μεταξύ όσων είναι 55-64 ετών.
Ανάλογη εικόνα παρατηρείται στις γραμμές υψηλής τάσης, με ποσοστά 28% και 53% αντίστοιχα, καθώς και στα ηλεκτρικά πεδία, για τα οποία προβληματίζεται το 14% των νεότερων και το 34% της μεγαλύτερης ηλικιακής ομάδας.
Ψήφος εμπιστοσύνης στην επιστημονική ενημέρωση
Θετικό μήνυμα αποτελεί η σαφής προτίμηση των πολιτών στις επιστημονικά τεκμηριωμένες πληροφορίες. Το 67% εμπιστεύεται επιστημονικά περιοδικά, βιβλία και δημοσιεύσεις, ποσοστό πολύ υψηλότερο από εκείνο που συγκεντρώνουν τα περισσότερο δημοφιλή μέσα πληροφόρησης.
Μόλις το 26% θεωρεί αξιόπιστες τις πληροφορίες που βρίσκει γενικά στο διαδίκτυο, ενώ η τηλεόραση και το ραδιόφωνο συγκεντρώνουν 25%. Στην τελευταία θέση βρίσκονται τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, τα οποία εμπιστεύεται μόνο το 14%.
Ως προς τους φορείς, τα πανεπιστήμια και τα δημόσια ερευνητικά ιδρύματα θεωρούνται οι πλέον αξιόπιστες πηγές, με ποσοστό 69%. Ακολουθούν θεσμικοί εθνικοί και διεθνείς οργανισμοί, όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας με 56% και η Ελληνική Επιτροπή Ατομικής Ενέργειας με 52%.
Η συνολική εικόνα δείχνει ότι τα ηλεκτρομαγνητικά πεδία εξακολουθούν να απασχολούν ένα σημαντικό τμήμα της κοινωνίας, χωρίς όμως να βρίσκονται στις πρώτες θέσεις της γενικότερης κλίμακας ανησυχίας. Την ίδια στιγμή, οι μεγάλες ηλικιακές αποκλίσεις και η υψηλή εμπιστοσύνη προς την επιστημονική κοινότητα αναδεικνύουν την ανάγκη για σαφή, προσβάσιμη και τεκμηριωμένη ενημέρωση.
Διαβάστε επίσης
«Παντοτινά» χημικά στο σπίτι: 4 απλές κινήσεις για να μειώσουμε την έκθεση
