Ερευνητές του NDORMS (Nuffield Department of Orthopaedics, Rheumatology and Musculoskeletal Sciences) του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης ανακάλυψαν ότι η σπερμιδίνη, μια φυσική ουσία των κυττάρων μας, μπορεί να βελτιώσει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων σε άτομα άνω των 65 ετών, μειώνοντας τα σημάδια γήρανσης του ανοσοποιητικού συστήματος.
Όσο μεγαλώνουμε, το σώμα μας αλλάζει με αποτέλεσμα να μεταβάλλεται και το ανοσοποιητικό μας σύστημα, το οποίο με την πάροδο του χρόνου εξασθενεί και μειώνονται οι άμυνες απέναντι σε λοιμώξεις αλλά και στην ανταπόκριση των εμβολίων. Η διαδικασία αυτή ονομάζεται ανοσογήρανση και είναι ο βασικός παράγοντας που οι ηλικιωμένοι άνθρωποι κινδυνεύουν περισσότερο από ασθένειες.
Αυτό φάνηκε ξεκάθαρα και κατά τη διάρκεια της πανδημίας, όπου πάνω από το 92% των θανάτων από τον κορωνοϊό αφορούσε ανθρώπους άνω των 60 ετών. Παρόλο που ο εμβολιασμός είναι τεράστιο όπλο για την άμυνα του οργανισμού μας, εξαιτίας της εξασθένησης του ανοσοποιητικού συστήματος οι ηλικιωμένοι παράγουν λιγότερα αντισώματα σε σχέση με τους νεότερους — κάτι που ισχύει τόσο για την COVID-19 όσο και για την απλή γρίπη.
Είναι εφικτό με κάποιο τρόπο να γυρίσουμε το ρολόι του ανοσοποιητικού προς τα πίσω;
Η ερευνητική ομάδα του Ινστιτούτου NDORMS του Πανεπιστημίου της Οξφόρδης, με επικεφαλής την καθηγήτρια Κάτια Σάιμον και την αναπληρώτρια καθηγήτρια Γκάντα Αλσαλέχ αποφάσισαν να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα, δοκιμάζοντας ένα φυσικό όπλο: τη σπερμιδίνη.
Τι ακριβώς είναι η σπερμιδίνη;
Η σπερμιδίνη είναι ένα μόριο που παράγεται φυσιολογικά από τα κύτταρά μας, αλλά απαντάται επίσης σε τρόφιμα όπως το φύτρο σιταριού, τα μανιτάρια και ορισμένα τυριά. Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι μπορεί να υποστηρίζει μηχανισμούς κυτταρικής συντήρησης και ανανέωσης, οι οποίοι τείνουν να εξασθενούν με την πάροδο της ηλικίας.
Εκτός από το φύτρο σιταριού, τα μανιτάρια και ορισμένα τυριά, η σπερμιδίνη περιέχεται σε:
- όσπρια (σόγια, φακές, ρεβίθια, φασόλια),
- προϊόντα ολικής άλεσης,
- πίτουρο και φύτρο δημητριακών,
- ξηρούς καρπούς (ιδιαίτερα φιστίκια και αμύγδαλα),
- σπόρους (π.χ. ηλιόσπορους),
- πράσινα λαχανικά όπως το μπρόκολο και το κουνουπίδι,
- αρακά,
- μήλα και αχλάδια,
- προϊόντα σόγιας που έχουν υποστεί ζύμωση, όπως το νάτο,
- ορισμένα παλαιωμένα ή ωριμασμένα τυριά.
Τα αποτελέσματα που βρέθηκαν από την ερευνητική ομάδα δημοσιεύτηκαν στο Aging Cell. Πρόκειται για μία πιλοτική, διπλά τυφλή δοκιμή η οποία έγινε και με την χρήση εικονικών φαρμάκων (placebo). Συμμετείχαν 40 υγιείς ενήλικες άνω των 65 ετών οι οποίοι ήταν εμβολιασμένοι και με τις τρεις δόσεις του εμβολίου της COVID-19. Για 13 εβδομάδες μετά τον τελευταίο τους εμβολιασμό κατά του κορωνοϊού, οι συμμετέχοντες δέχονταν είτε ένα καθημερινό συμπλήρωμα σπερμιδίνης είτε ένα εικονικό φάρμακο. Το συμπλήρωμα αποδείχθηκε πως είναι όχι μόνο ασφαλές, αλλά δεν προκάλεσε και καμία παρενέργεια.
Σχεδόν το ένα τέταρτο των συμμετεχόντων είχε πολύ αδύναμη ανταπόκριση στα αντισώματά του, παρά τις τρεις δόσεις. Αυτοί είχαν τεράστια σημάδια βιολογικής γήρανσης και φθοράς του DNA, κάτι που σχετίζεται με την κυτταρική γήρανση. Όταν όμως οι ίδιοι άνθρωποι πήραν σπερμιδίνη, η εικόνα άλλαξε. Το ανοσοποιητικό τους βελτιώθηκε αισθητά. Παρήγαγαν περισσότερα αντισώματα και απέκτησαν ισχυρότερη άμυνα απέναντι σε πολλές και διαφορετικές μεταλλάξεις του ιού.
Η ερευνητική ομάδα ανακάλυψε πως η σπερμιδίνη μειώνει κατά πολύ τους δείκτες γήρανσης του ανοσοποιητικού, ενώ ταυτόχρονα ενεργοποιεί την αυτοφαγία – μία φυσική διαδικασία ανακύκλωσης του ίδιου του κυττάρου, η οποία το βοηθάει να παραμένει υγιές.
Η αναπληρώτρια καθηγήτρια Αλσαλέχ αναφέρει ότι η βιολογική γήρανση των κυττάρων δυσκολεύει τους περισσότερους ανθρώπους άνω των 65 ετών να αναπτύξουν προστασία μέσω των εμβολίων. Η σπερμιδίνη ενισχύει την αποκατάσταση της άμυνας του ανοσοποιητικού και έτσι μπορούν να εντοπιστούν τα άτομα που κινδυνεύουν και να βελτιωθεί η προστασία τους.
Όσο χαρμόσυνα και να είναι αυτά τα νέα, πρέπει οι επιστήμονες να έχουν την προσοχή τους. Η καθηγήτρια Κάτια Σάιμον τόνισε πως ήταν μία μικρή μερίδα ατόμων αυτή που εξετάστηκε. Αναφέρει πως τώρα είναι η στιγμή που πρέπει να γίνουν περισσότερες και μεγαλύτερες μελέτες, ώστε να επιβεβαιωθεί ότι η σπερμιδίνη έχει την ίδια ισχύ απέναντι και σε άλλα εμβόλια.
Διαβάστε επίσης
Εμβόλια: Πόση σημασία έχει σε ποιο χέρι γίνεται η αναμνηστική δόση; Νέα έρευνα απαντά
Εμβολιασμός: Η απλή κίνηση που αυξάνει την αποτελεσματικότητα των εμβολίων
