Αύξηση 660% κατέγραψε πέρυσι η παγκόσμια αγορά των pouches νικοτίνης σε σχέση με το 2020, με περίπου 34 δισεκατομμύρια προϊόντα να πωλούνται διεθνώς. Πρόκειται για ένα φαινόμενο που, σύμφωνα με νέα έκθεση της οργάνωσης STOP, τροφοδοτείται (και) από την αξιοποίηση νομοθετικών κενών αλλά και από επιθετικές πρακτικές διαφήμισης.
Έως το 2027, η αξία της αγοράς αναμένεται να φτάσει τα 13,8 δισ. ευρώ, ενώ μέχρι το 2028 εκτιμάται ότι μπορεί να αγγίξει τα 21,6 δισ. ευρώ. Όπως ανέφερε, σύμφωνα με το Euronews, η Sophie Braznel, συν-συγγραφέας της έκθεσης, πρόκειται για έναν «εξαιρετικά κερδοφόρο» κλάδο.
Ωστόσο, η άνευ προηγουμένου άνθηση της αγοράς δεν θεωρείται τυχαία. Ο Jorge Alday, διευθυντής της STOP, επισήμανε ότι οι καπνοβιομηχανίες αξιοποιούν «παραθυράκια» στις νομοθεσίες, ενώ παράλληλα εφαρμόζουν στρατηγικές επιθετικού μάρκετινγκ. Σε αυτές περιλαμβάνονται η έντονη παρουσία στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και η διανομή δωρεάν δειγμάτων, με στόχο τόσο χρήστες νικοτίνης όσο και νεότερα κοινά.
Πρόβλημα (παγκόσμιας) δημόσιας υγείας
Παρότι τα pouches νικοτίνης συχνά προβάλλονται ως «πιο υγιεινές» εναλλακτικές προϊόντων καπνού, εξακολουθούν να περιέχουν νικοτίνη και να μπορούν να προκαλέσουν εθισμό. Επίσης, η έκθεση προειδοποιεί για την παρουσία (καρκινογόνων) ουσιών που εγείρουν ανησυχίες για την υγεία.
Παρά τους κινδύνους, η Braznel σημείωσε ότι έχουν εντοπιστεί προωθητικές ενέργειες κοντά σε σχολεία, καθώς και προσφορές δωρεάν δειγμάτων μέσω καταστημάτων, εκδηλώσεων και αντιπροσώπων των εταιρειών.
«Το πρόβλημα που καλείται να διαχειριστεί η δημόσια υγεία είναι η πεποίθηση αυτών των επιχειρήσεων ότι είναι αποδεκτό να δίνουν δωρεάν δείγματα ενός εθιστικού προϊόντος», τόνισε ο Alday.
Στο ίδιο πλαίσιο, οι γεύσεις και οι πιο «φιλικές» ονομασίες των προϊόντων λειτουργούν ως εργαλεία προσέλκυσης. Παράλληλα, οι εταιρείες επιχειρούν να συνδέσουν τα pouches με τη φιλία, τον ενεργό τρόπο ζωής, τον ρομαντισμό και την επιτυχία, μέσα από στοχευμένες καμπάνιες που φτάνουν σε εκατομμύρια ανθρώπους.
Χορηγίες σε αθλητικές διοργανώσεις, όπως η Φόρμουλα 1, αλλά και συνεργασίες με influencers ενισχύουν την προβολή των προϊόντων, ακόμη και σε κοινά που περιλαμβάνουν παιδιά και εφήβους.
Ένα επιπλέον μελανό σημείο είναι ο διακριτικός χαρακτήρας των pouches. Επειδή μπορούν να χρησιμοποιηθούν χωρίς καπνό και χωρίς έντονη οσμή, γίνονται ελκυστικά και για χρήση σε χώρους όπου το κάπνισμα απαγορεύεται.
Τα «παραθυράκια» στη νομοθεσία
Καθώς οι πωλήσεις των pouches νικοτίνης αυξάνονται με ταχύ ρυθμό, οι κανονισμοί σε πολλές χώρες δεν φαίνεται να ακολουθούν με την ίδια ταχύτητα. Αυτό αφήνει το περιθώριο στις εταιρείες να κινηθούν σε γκρίζες ζώνες και να διευρύνουν το αγοραστικό κοινό τους.
Όταν, για παράδειγμα, τα σακουλάκια νικοτίνης δεν απαγορεύονται αλλά ούτε και ρυθμίζονται ρητά σε μια χώρα, «η βιομηχανία μπορεί να αξιοποιήσει αυτές τις ασάφειες για να διεισδύσει στην αγορά και να καλλιεργήσει τους σπόρους του εθισμού, πριν προλάβουν οι αρχές να αντιδράσουν», εξήγησε ο Alday.
Η έκθεση της STOP καλεί τις κυβερνήσεις να προχωρήσουν στη χάραξη πολιτικών που θα περιορίσουν το επόμενο «κύμα» καπνού. Μεταξύ των προτεινόμενων μέτρων περιλαμβάνονται ηλικιακοί περιορισμοί, απαγόρευση αρωμάτων και γεύσεων, καθώς και ανώτατα όρια στη συγκέντρωση νικοτίνης.
Οι συστάσεις αυτές ευθυγραμμίζονται με τις κατευθυντήριες οδηγίες του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας για τα αναδυόμενα προϊόντα νικοτίνης, με στόχο την προστασία της δημόσιας υγείας και – κυρίως – των νεότερων ηλικιών.
Διαβάστε επίσης
«Φτιαγμένα για να είναι εθιστικά» – Ο ΠΟΥ προειδοποιεί για τα pouches νικοτίνης
White snus: Ο άοσμος κίνδυνος που απειλεί τους νέους με εθισμό – Τι υποστηρίζουν οι ειδικοί
