Καθώς τα μικροπλαστικά γίνονται όλο και πιο συχνά στο περιβάλλον και την καθημερινότητά μας, οι επιστήμονες μελετούν διαρκώς όλους τους πιθανούς τρόπους με τους οποίους επηρεάζουν την υγεία μας. Σε αυτό το μονοπάτι, μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο της Οκλαχόμα υποστηρίζει ότι τα μικροπλαστικά ενδέχεται να επιβαρύνουν το ήπαρ, με τρόπους άγνωστους έως τώρα – ιδιαίτερα όταν συνδυάζονται με μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά.
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Science Advances, εξέτασε την επίδραση μικροπλαστικών πολυαιθυλενίου, ενός από τα πιο κοινά είδη πλαστικού, που εντοπίζονται σε προϊόντα όπως πλαστικές σακούλες και δοχεία τροφίμων. Η μελέτη διεξήχθη σε ποντίκια με στόχο να δείξει τι συμβαίνει στο ήπαρ όταν η έκθεση στα μικροπλαστικά συνδυάζεται με μια διατροφή πλούσια σε λιπαρά. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι δείκτες ηπατικής βλάβης στο αίμα ήταν άνω του διπλασίου στα ποντίκια που είχαν εκτεθεί σε μικροπλαστικά και ακολουθούσαν λιπαρή διατροφή, σε σχέση με εκείνα που είχαν εκτεθεί στα ίδια μικροπλαστικά, αλλά έτρωγαν κανονικά.
«Η έκθεση στα μικροπλαστικά είναι αναπόφευκτη. Τα εισπνέουμε, τα καταπίνουμε, βρίσκονται ακόμη και πάνω στο δέρμα μας», ανέφερε ο Tae Gyu Oh, Ph.D., επίκουρος καθηγητής στην Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου της Οκλαχόμα και κύριος συγγραφέας της μελέτης.
Οι επιστήμονες ήθελαν να δουν αν τα μικροπλαστικά μπορούν να κάνουν χειρότερη τη βλάβη που προκαλεί στο ήπαρ μια διατροφή ήδη επιβαρυντική για τον οργανισμό. Όπως εξήγησε ο δρ. Oh, η ερευνητική ομάδα περίμενε να δει μια συνδυαστική επίδραση της λιπαρής διατροφής και των μικροπλαστικών – εκτίμηση που επιβεβαιώθηκε από τα αποτελέσματα.
Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές χορήγησαν ίσες ποσότητες μικροπλαστικών στα ποντίκια για 8 εβδομάδες. Μερικά ζώα ακολούθησαν τυπική διατροφή, ενώ άλλα έλαβαν διατροφή σχεδιασμένη ώστε να μοιάζει με τη στεατοηπατίτιδα που σχετίζεται με μεταβολική δυσλειτουργία, γνωστή ως MASH. Πρόκειται για μια σοβαρή μορφή λιπώδους νόσου του ήπατος.
Στη συνέχεια, οι ερευνητές εξέτασαν τον ηπατικό ιστό με σύγχρονες τεχνολογίες. Μία από αυτές ήταν η χωρική μεταγραφωμική, μια μέθοδος που επιτρέπει στους επιστήμονες να βλέπουν με μεγάλη ακρίβεια σε ποια σημεία του ιστού συμβαίνουν συγκεκριμένες βιολογικές αλλαγές. Με απλά λόγια, η τεχνική αυτή δε δείχνει απλώς μια γενική εικόνα του ήπατος – επιτρέπει στους ερευνητές να εντοπίζουν συγκεκριμένες περιοχές όπου εμφανίζεται βλάβη ή φλεγμονή, ακόμα και σε επίπεδο μεμονωμένων κυττάρων. «Αυτή η εικόνα υψηλής ανάλυσης μάς βοήθησε να εντοπίσουμε συγκεκριμένα σημεία ηπατικής βλάβης, τα οποία δεν θα μπορούσαμε να δούμε με τις παραδοσιακές μεθόδους», εξήγησε ο δρ. Oh.
Η μελέτη ανέδειξε, επίσης, τον ρόλο του PPAR-άλφα, ενός μορίου που βοηθά τον οργανισμό να διασπά και να χρησιμοποιεί τα λίπη για ενέργεια. Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι το PPAR-άλφα επηρεάζει το Anxa2, ένα γονίδιο που σχετίζεται με την αποκατάσταση των ιστών. Το εύρημα αυτό δείχνει ότι τα μικροπλαστικά μπορεί να παρεμβαίνουν σε φυσικούς μηχανισμούς άμυνας και επιδιόρθωσης του ήπατος. Δηλαδή, το ήπαρ ίσως δυσκολεύεται περισσότερο να αντιμετωπίσει τη βλάβη όταν υπάρχει ταυτόχρονα έκθεση σε μικροπλαστικά και διατροφή πλούσια σε λιπαρά. «Η κατανόηση αυτής της σχέσης μπορεί να μας οδηγήσει σε νέους τρόπους προστασίας της ηπατικής υγείας», σχολίασε σχετικά ο δρ. Oh.
Οι ερευνητές τονίζουν ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα για να διαπιστωθεί αν τα ίδια αποτελέσματα ισχύουν και για τον άνθρωπο. Παρ’ όλα αυτά, τα ευρήματα προσφέρουν σημαντικές ενδείξεις για το πώς η έκθεση στα μικροπλαστικά μπορεί να συνδέεται με φλεγμονή και βλάβη στο ήπαρ.
«Τα μικροπλαστικά είναι πλέον μέρος του καθημερινού μας περιβάλλοντος, αλλά ακόμα μαθαίνουμε πώς επηρεάζουν τον οργανισμό», ανέφερε ο δρ. Oh. «Με αυτή τη λεπτομερή εξέταση του ήπατος, μπορέσαμε να δούμε συγκεκριμένες περιοχές όπου η έκθεση στα μικροπλαστικά προκάλεσε φλεγμονή και άλλαξε σημαντικές βιολογικές οδούς».
Σύμφωνα με τους ερευνητές, η μελέτη ανοίγει τον δρόμο για περαιτέρω έρευνα σχετικά με τον πιθανό ρόλο των μικροπλαστικών στην εξέλιξη ηπατικών παθήσεων. Παράλληλα, υπογραμμίζει την ανάγκη να κατανοήσουμε καλύτερα πώς περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η έκθεση σε μικροπλαστικά, αλληλεπιδρούν με τη διατροφή και επηρεάζουν τη μακροπρόθεσμη υγεία.
Διαβάστε επίσης
Νερό βρύσης ή από πλαστικό μπουκάλι; Ερευνητές προειδοποιούν για τους κινδύνους από τα μικροπλαστικά
Το ταπεινό φυτό που «καθαρίζει» το νερό από μικροπλαστικά με φυσικό τρόπο
Μικροπλαστικά ανιχνεύθηκαν σε πολλά ροφήματα – Ποιο είχε τα περισσότερα
