Ο αποχωρισμός του παιδιού από τον γονιό κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών είναι πράξη θάρρους κυρίως για τον γονιό που διαπραγματεύεται με αρκετούς προβληματισμούς που αφορούν αυτόν τον σύντομο αποχωρισμό.
Οι προβληματισμοί αυτοί αγγίζουν πολλά πεδία. Ενδεχομένως να προβληματίζεται για στοιχεία του χαρακτήρα του παιδιού του και πώς αυτά θα επηρεάσουν την προσαρμογή του σε ένα νέο περιβάλλον. Δεν αποκλείεται να νιώθει άγχος ότι το παιδί του μπορεί να πάθει κάτι κακό εάν δεν βρίσκεται εκείνος κοντά του. Iσως πάλι να αναρωτιέται για την αντοχή αγαπημένων προσώπων όπως ο παππούς και η γιαγιά, που ναι μεν είναι πρόθυμοι να βοηθήσουν, από την άλλη όμως έχουν περιορισμένες δυνατότητες.
Τόσο οι γονείς όσο και τα παιδιά μπορεί να βιώνουν άγχος -ίσως και ανομολόγητο- και μόνο στη σκέψη ενός πιθανού αποχωρισμού. Αυτά τα συναισθήματα στην πιο δυσάρεστη μορφή τους, δηλαδή την εκδήλωση του άγχους αποχωρισμού, περιορίζουν ή αποκλείουν το χτίσιμο εμπειριών και την ενίσχυση του αισθήματος ελευθερίας και ανεξαρτησίας για το παιδί.
Οι γονείς για να νιώσουν καλύτερα μπορούν να αναλογιστούν ποιες επιλογές «ανεξαρτησίας» (π.χ. day camp, εξοχικό, κατασκήνωση) ταιριάζουν περισσότερο στα ενδιαφέροντα του παιδιού τους, αλλά και τις απαιτήσεις της συγκεκριμένης χρονικής στιγμής.
Η ετοιμότητα του παιδιού
Ο βαθμός ετοιμότητας ενός παιδιού για διακοπές χώρια από τους γονείς κρίνεται από την ηλικία του, την ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης, αλλά και από το εάν έχει αντιμετωπίσει τον πρόσφατο χωρισμό των γονιών ή ένα διαζύγιο, εάν έχει δεχτεί συμπεριφορά εκφοβισμού, καθώς και αν αντιμετωπίζει κάποιο θέμα υγείας. Πρόκειται για παράγοντες που πρέπει να ληφθούν υπόψη, επειδή μπορεί να το δυσκολέψουν στην προσαρμογή.
Επίσης οι γονείς οφείλουν να προετοιμαστούν και για την περίπτωση που το παιδί -ειδικά όταν αρνείται ή δυσκολεύεται να πάει μόνο του οπουδήποτε- μπορεί να θέλει να επιστρέψει στο σπίτι μετά τις πρώτες μέρες. Για τη διαχείριση ενός τέτοιου δυσάρεστου σεναρίου ίσως βοηθήσει η συνεργασία με άλλους γονείς, ώστε τα παιδιά τους -εφόσον είναι φίλοι- να πάνε μαζί στην ίδια κατασκήνωση ή σε κοινές διακοπές.
Από την άλλη πλευρά, εάν ένα παιδί έχει κατακτήσει σε μεγάλο βαθμό την ικανότητα αυτοεξυπηρέτησης, εάν προσαρμόζεται σχετικά εύκολα σε έναν νέο χώρο και συνεργάζεται με πρόσωπα που δεν γνωρίζει τόσο καλά, εάν έχει καλή αντίληψη του χώρου και των προσώπων, τότε μπορεί να βοηθηθεί ώστε να προσαρμοστεί καλύτερα σε ένα καινούριο περιβάλλον ή σε ένα περιβάλλον μακριά από τους γονείς του.
Προετοιμασία για τον αποχωρισμό στην εφηβεία
Ειδικότερα προς το τέλος της εφηβείας, στην τελευταία τάξη του σχολείου, ίσως και λίγο νωρίτερα, εκεί όπου οι έφηβοι ετοιμάζονται για το μεγάλο βήμα του να αφήσουν τη γονεϊκή φωλιά και να ζήσουν μόνοι τους, είτε ως φοιτητές είτε ως εργαζόμενοι, τότε, ειδικά τότε, οι ίδιοι ζητούν από τους γονείς τους να πάνε διακοπές μόνοι με τους φίλους τους. Την περίοδο αυτή, όπου σιγά-σιγά έχουμε την έναρξη της σεξουαλικής ζωής, ο γονιός μπορεί να ανησυχεί για θέματα όπως η επιλογή συντρόφου και η ποιότητα των σχέσεων που θα δημιουργήσει το παιδί τους, μία πιθανή ανεπιθύμητη εφηβική εγκυμοσύνη, η χρήση ή κατάχρηση αλκοόλ και ουσιών, καθώς και άλλα θέματα που μπορεί να θέτουν σε κίνδυνο τους εφήβους. Μπορεί οι έφηβοι να γνωρίζουν, να είναι ενημερωμένοι, αλλά δεν έχουν αναπτύξει πλήρως την αίσθηση του κινδύνου, οπότε αυτή ειδικά η περίοδος είναι και η πιο δύσκολη συναισθηματικά για τους γονείς.
Για να αντιμετωπίσουν την πρόκληση αυτή οι γονείς καλό θα είναι να σκεφτούν πώς μπορεί οι ίδιοι να επηρεάσουν το παιδί τους με τη συμπεριφορά τους, ποια είναι η σχέση τους με επικίνδυνες συμπεριφορές και πιθανές καταχρήσεις, πώς θα συμβουλέψουν το παιδί τους για το πώς θα προστατευτεί από πιθανούς κινδύνους. Είναι σημαντικό ο έφηβος να ξέρει ότι οι γονείς του θα είναι δίπλα του ό,τι κι αν συμβεί – θα είναι εκεί, διαθέσιμοι, πανέτοιμοι, ετοιμοπόλεμοι. Οι γονείς ας σκεφτούν ότι θα είναι μία όμορφη εμπειρία που θα τους τη διηγηθεί και θα τη θυμάται ως μία δυνατή εμπειρία στη ζωή του.
Ποιος δυσκολεύεται περισσότερο
Οι γονείς συνήθως δυσκολεύονται περισσότερο να αφήσουν τα παιδιά τους. Γι’ αυτό και είναι σημαντικό να αναλογιστούν τον τρόπο που αντιδρούν οι ίδιοι όταν λόγου χάρη αφήνουν το παιδί στην κατασκήνωση, στο σπίτι των παππούδων ή όταν φεύγει για διακοπές με τους φίλους του. Σε περίπτωση που παρουσιάζεται δυσκολία, ας εστιάσουν στα όμορφα πράγματα που θα κάνουν μαζί όταν το παιδί επιστρέψει, αλλά και όσα ωραία πράγματα θα κάνει το παιδί στις διακοπές του και θα τους τα διηγηθεί όταν ξαναβρεθούν.
Οι γονείς αξίζει να σκεφτούν ότι ο σύντομος αποχωρισμός κατά τη διάρκεια των καλοκαιρινών διακοπών που θα στεφθεί με επιτυχία αποτελεί τον δρόμο που χτίζεται και θα οδηγήσει σε έναν πιο ομαλό αποχωρισμό στο τέλος της εφηβείας και με την έναρξη της ενήλικης ζωής. Ακόμη κι αν η «πρώτη» προσπάθεια δεν πάει τόσο καλά, αξίζει να ξαναπροσπαθήσουν. Οπως και όταν ένα παιδί παραπονιέται ότι δεν περνάει καλά, ο γονιός χρειάζεται να επιμείνει δίνοντάς του εναλλακτικές επιλογές. Να θυμάστε ότι οι πολλοί σύντομοι «αποχωρισμοί» του καλοκαιριού θα βοηθήσουν στην ανεξαρτητοποίηση του παιδιού και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης στον εαυτό του ακόμη και όταν οι αγαπημένοι του δεν είναι δίπλα του.
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος ν.15 του ygeiamou που κυκλοφόρησε με ΤΟ ΘΕΜΑ την Κυριακή 24/5
Διαβάστε επίσης
Πόσο φταίει ο παππούς και η γιαγιά για το βάρος του παιδιού
Γιατί να (μην) στείλουμε το παιδί διακοπές με τον παππού και τη γιαγιά
Καλοκαιρινές διακοπές: Οι κίνδυνοι που απειλούν την ασφάλεια των παιδιών σε θάλασσα και πισίνες
