Οι δημοφιλείς ενέσεις για την αντιμετώπιση της παχυσαρκίας έχουν αλλάξει τα δεδομένα στην απώλεια βάρους. Μαζί με την ευρεία χρήση τους, όμως, εμφανίστηκε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και ένας νέος όρος: «δόντια Ozempic».
Με αυτόν περιγράφονται προβλήματα όπως η επίμονη κακοσμία, η ευαισθησία, το κιτρίνισμα, η τερηδόνα, η υποχώρηση των ούλων και η φθορά του σμάλτου σε ανθρώπους που λαμβάνουν αγωνιστές του υποδοχέα GLP-1.
Ο όρος δεν αποτελεί επίσημη ιατρική ή οδοντιατρική διάγνωση. Όπως εξηγεί στη Daily Mail ο οδοντίατρος Δρ. Affan Saghir, «το πρόβλημα δεν είναι ότι το φάρμακο επιτίθεται στα δόντια, αλλά οι συνθήκες που μπορεί να δημιουργήσει».
Πώς μπορεί να επηρεαστεί η στοματική υγεία
Οι GLP-1 αγωνιστές επιβραδύνουν την κένωση του στομάχου και περιορίζουν την όρεξη. Σε ορισμένους ασθενείς μπορεί να προκαλέσουν ναυτία, εμετό, γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση ή απώλεια υγρών.
Οι επαναλαμβανόμενοι εμετοί και η παλινδρόμηση εκθέτουν την οδοντοστοιχία σε γαστρικά οξέα. Με την πάροδο του χρόνου, η συχνή έκθεση ενδέχεται να διαβρώσει το σμάλτο και να αποκαλύψει την πιο κίτρινη οδοντίνη που βρίσκεται από κάτω. Έτσι, μπορεί να εμφανιστούν αποχρωματισμός, πόνος και αυξημένη ευαισθησία στο ζεστό ή το κρύο.
Παράλληλα, η μειωμένη όρεξη ενδέχεται να περιορίσει ασυναίσθητα όχι μόνο την πρόσληψη τροφής αλλά και νερού. Η ανεπαρκής ενυδάτωση ευνοεί την ξηροστομία, μειώνοντας τη φυσική προστατευτική δράση του σάλιου, το οποίο απομακρύνει υπολείμματα, εξουδετερώνει τα οξέα και συμβάλλει στην επαναμετάλλωση του σμάλτου.
Ο συνδυασμός όξινου περιβάλλοντος, αφυδάτωσης και περιορισμένης σιελόρροιας μπορεί να αυξήσει την ευαισθησία στην τερηδόνα, τη δυσοσμία και τη διάβρωση. Αυτό, βέβαια, δεν σημαίνει ότι οι επιπλοκές είναι αναπόφευκτες ή ότι θα εμφανιστούν σε κάθε άνθρωπο που ακολουθεί ανάλογη αγωγή.
Ο κίνδυνος, πάντως, μπορεί να περιοριστεί. Ο Δρ. Affan Saghir προτείνει έξι απλά μέτρα για την προστασία της στοματικής υγείας κατά τη διάρκεια της θεραπείας.
1. Ενημερώστε τον οδοντίατρό σας
Η φαρμακευτική αγωγή αποτελεί σημαντικό μέρος του ιατρικού ιστορικού και πρέπει να γνωστοποιείται στον οδοντίατρο.
Δεν υπάρχει μία συγκεκριμένη κλινική εικόνα που να επιτρέπει τη διάγνωση των λεγόμενων «δοντιών Ozempic». Ο ειδικός μπορεί να εντοπίσει πρώιμα σημάδια διάβρωσης, νέες εστίες τερηδόνας, αιμορραγία των ούλων, μειωμένη παραγωγή σάλιου ή επίμονη κακοσμία.
Όσοι παρατηρούν αλλαγές μετά την έναρξη θεραπείας με GLP-1 δεν πρέπει να διακόπτουν αυθαίρετα την αγωγή. Χρειάζεται να απευθυνθούν τόσο στον γιατρό που τη χορήγησε όσο και στον οδοντίατρό τους, ώστε να αξιολογηθούν τα συμπτώματα και να ληφθούν τα κατάλληλα μέτρα.
2. Επαρκής ενυδάτωση
Η καταστολή της όρεξης μπορεί, χωρίς να γίνεται αντιληπτό, να περιορίσει όχι μόνο την πρόσληψη τροφής αλλά και νερού.
Η τακτική ενυδάτωση συμβάλλει στη διατήρηση της υγρασίας και της φυσιολογικής παραγωγής σάλιου. Μικρές ποσότητες νερού κατά τη διάρκεια της ημέρας είναι προτιμότερες από τη συνεχή κατανάλωση όξινων ή ανθρακούχων ροφημάτων.
Σε περίπτωση επίμονης ξηρότητας, ο οδοντίατρος μπορεί να προτείνει υποκατάστατα σάλιου, ενισχυμένη φθορίωση ή άλλες εξατομικευμένες παρεμβάσεις.
3. Βουρτσίστε χωρίς να ξεπλύνετε αμέσως
Το βούρτσισμα δύο φορές την ημέρα με φθοριούχο οδοντόκρεμα παραμένει βασικός πυλώνας πρόληψης.
Μετά τον καθαρισμό συστήνεται να απομακρύνεται η περίσσεια της οδοντόκρεμας με φτύσιμο, χωρίς να ακολουθεί αμέσως έντονο ξέπλυμα με νερό ή στοματικό διάλυμα. Έτσι, το φθόριο παραμένει περισσότερο χρόνο πάνω στα δόντια και ενισχύει το σμάλτο.
Το στοματικό διάλυμα, όταν κρίνεται απαραίτητο, μπορεί να χρησιμοποιείται σε διαφορετική ώρα της ημέρας και σύμφωνα με τις οδηγίες του οδοντιάτρου.
4. Περιμένετε μετά τον εμετό
Το άμεσο πλύσιμο των δοντιών μετά τον εμετό μπορεί να επιδεινώσει τη φθορά, καθώς τα γαστρικά οξέα έχουν προσωρινά μαλακώσει το σμάλτο.
Αρχικά, συνιστάται έκπλυση με νερό ή με διάλυμα που έχει υποδείξει ο οδοντίατρος. Το βούρτσισμα είναι προτιμότερο να ακολουθήσει έπειτα από περίπου μία ώρα, ώστε να μη δημιουργηθεί επιπλέον τριβή στην ήδη ευάλωτη επιφάνεια.
Όταν οι εμετοί είναι συχνοί ή επίμονοι, απαιτείται επικοινωνία με τον θεράποντα ιατρό, καθώς ενδέχεται να χρειάζεται επανεκτίμηση της αγωγής ή της δοσολογίας.
5. Μασήστε τσίχλα χωρίς ζάχαρη
Η τσίχλα χωρίς ζάχαρη, ιδιαίτερα μετά τα γεύματα ή όταν υπάρχει ξηρότητα, μπορεί να ενισχύσει τη ροή του σάλιου.
Με αυτόν τον τρόπο διευκολύνεται η εξουδετέρωση των οξέων και η απομάκρυνση υπολειμμάτων, ενώ περιορίζεται και η κακοσμία. Δεν αντικαθιστά, βέβαια, το βούρτσισμα και τον καθαρισμό, αλλά μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά.
6. Περιορίστε τα όξινα ποτά
Τα αναψυκτικά χωρίς ζάχαρη, οι χυμοί, τα ενεργειακά ποτά και ορισμένα ροφήματα πρωτεΐνης δεν είναι κατ’ ανάγκην ακίνδυνα για το σμάλτο.
Ακόμη και όταν περιέχουν ελάχιστη ή καθόλου ζάχαρη, ενδέχεται να είναι ιδιαίτερα όξινα. Η συχνή κατανάλωσή τους -ιδίως σε μικρές γουλιές καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας -παρατείνει την επαφή με τα οξέα.
Είναι προτιμότερο να καταναλώνονται μαζί με το γεύμα. Για την καθημερινή ενυδάτωση, το νερό παραμένει η ασφαλέστερη επιλογή.
Ποια σημάδια χρειάζονται έλεγχο
Νέα ή επιδεινούμενη ευαισθησία, επίμονη κακοσμία, ξηρότητα, κιτρίνισμα, πόνος, αιμορραγία των ούλων και επαναλαμβανόμενες τερηδόνες δεν πρέπει να αγνοούνται.
Η έγκαιρη εξέταση μπορεί να εντοπίσει τη βλάβη προτού εξελιχθεί. Ανάλογα με την περίπτωση, η αντιμετώπιση μπορεί να περιλαμβάνει εφαρμογή φθορίου, προσαρμογή της καθημερινής φροντίδας, διαχείριση της ξηροστομίας και στενότερη παρακολούθηση.
Οι θεραπείες με GLP-1 αγωνιστές δεν χρειάζεται να παρουσιάζονται ως «εχθρός» των δοντιών. Απαιτείται, όμως, επαγρύπνηση απέναντι στις ανεπιθύμητες ενέργειες που ενδέχεται να επηρεάσουν έμμεσα τη στοματική υγεία, καθώς και έγκαιρη συνεργασία ανάμεσα στον ασθενή, τον θεράποντα ιατρό και τον οδοντίατρο.
Διαβάστε επίσης
Τι φταίει για την κακοσμία του στόματος – Πότε κρύβει μια σοβαρή πάθηση
Αδυνάτισμα: Τα ενέσιμα φάρμακα βλάπτουν στόμα, δόντια και αναπνοή – 6 tips προφύλαξης
Χάσατε δόντι; Από ποια νόσο κινδυνεύουν όσοι δεν έχουν όλα τους τα δόντια
