*Γράφει η κυρία Φλώρα Λουκιανού, Κλινική Διαιτολόγος – Αθλητική Διατροφολόγος

Το «τοπικό αδυνάτισμα» αναφέρεται στην ιδέα ότι μπορούμε να μειώσουμε το λίπος από μια συγκεκριμένη περιοχή του σώματος, όπως η κοιλιά, οι γοφοί ή τα χέρια. Πολλοί πιστεύουν ότι με συγκεκριμένες ασκήσεις ή διατροφικές επιλογές μπορούμε να μειώσουμε το λίπος στοχευμένα σε αυτά τα σημεία.
Ωστόσο, η διαδικασία απώλειας λίπους είναι πιο σύνθετη και δεν λειτουργεί με τόσο στοχευμένο τρόπο.
Ποιοι παράγοντες επηρεάζουν την κατανομή του λίπους;
Η αποθήκευση λίπους σε συγκεκριμένες περιοχές του σώματος επηρεάζεται από διάφορους παράγοντες. Οι σημαντικότεροι είναι οι εξής:
1. Γενετικοί παράγοντες
Τα γονίδια αποτελούν έναν από τους βασικότερους παράγοντες που επηρεάζουν την κατανομή του λίπους στο σώμα. Παράλληλα, επηρεάζουν τον αριθμό και το μέγεθος των λιποκυττάρων.
2. Φύλο
Οι γυναίκες τείνουν να αποθηκεύουν περισσότερο λίπος στους γλουτούς και στους μηρούς, ενώ στους άνδρες η συσσώρευση παρατηρείται συχνότερα στην κοιλιακή περιοχή. Η διαφοροποίηση αυτή σχετίζεται κυρίως με τις διαφορές στα επίπεδα των ορμονών του φύλου.
3. Ορμονικοί παράγοντες
Οι ορμόνες επηρεάζουν σημαντικά την κατανομή του λίπους στο σώμα.
• Τα οιστρογόνα ευνοούν την αποθήκευση λίπους στους γλουτούς και στους μηρούς. Κατά την εμμηνόπαυση, όταν τα επίπεδά τους μειώνονται, παρατηρείται συχνά μετατόπιση του λίπους προς την κοιλιακή περιοχή.
• Η ινσουλίνη επηρεάζει την αποθήκευση λίπους μέσω της δράσης της στον μεταβολισμό της γλυκόζης και των λιπιδίων.
• Η κορτιζόλη, γνωστή και ως «ορμόνη του στρες», έχει συσχετιστεί με αυξημένη εναπόθεση λίπους στην κοιλιά.
4. Ηλικία
Με την πάροδο της ηλικίας συμβαίνουν αλλαγές στη σύσταση σώματος. Συχνά παρατηρείται:
• αύξηση της αποθήκευσης λίπους στην κοιλιακή περιοχή
• μείωση της μυϊκής μάζας
• μεταβολή του βασικού μεταβολικού ρυθμού.
5. Τρόπος ζωής
Παράγοντες του τρόπου ζωής μπορούν επίσης να επηρεάσουν την κατανομή του λίπους, όπως:
• το επίπεδο φυσικής δραστηριότητας
• οι διατροφικές συνήθειες
• η ποιότητα και η διάρκεια του ύπνου
• τα επίπεδα στρες.
Συνεπώς, δεν μπορούμε να ελέγξουμε πλήρως από ποιο σημείο του σώματος θα χαθεί πρώτα το λίπος.
Πώς πραγματικά χάνεται το λίπος
Η απώλεια σωματικού λίπους επιτυγχάνεται κυρίως όταν δημιουργείται αρνητικό ενεργειακό ισοζύγιο, δηλαδή όταν η ενεργειακή πρόσληψη από τη διατροφή είναι μικρότερη από την ενεργειακή δαπάνη.
Η μείωση του λίπους συμβαίνει συνολικά στο σώμα και όχι αποκλειστικά σε μία συγκεκριμένη περιοχή. Παρότι το λίπος μειώνεται συνολικά στο σώμα, οι περιοχές όπου υπάρχει μεγαλύτερη συσσώρευση λίπους είναι συχνά εκείνες στις οποίες η αλλαγή γίνεται πιο εμφανής με την πάροδο του χρόνου.
Μειώνουν οι στοχευμένες ασκήσεις το τοπικό λίπος;
Πολλοί πιστεύουν ότι οι στοχευμένες ασκήσεις μπορούν να μειώσουν το λίπος από το σημείο που γυμνάζεται. Για παράδειγμα, ότι οι κοιλιακοί μειώνουν το λίπος της κοιλιάς ή ότι οι ασκήσεις για τα χέρια μειώνουν το λίπος στα μπράτσα. Ωστόσο, τα επιστημονικά δεδομένα δείχνουν ότι κάτι τέτοιο δεν ισχύει. Οι ασκήσεις αυτές μπορούν να ενδυναμώσουν τους μύες και να βελτιώσουν τη μυϊκή δύναμη και αντοχή, αλλά δεν φαίνεται να προκαλούν σημαντική τοπική μείωση του λιπώδους ιστού.
Τι πραγματικά βοηθά στη μείωση του σωματικού λίπους
Η πιο αποτελεσματική προσέγγιση για τη μείωση του σωματικού λίπους περιλαμβάνει έναν συνδυασμό υγιεινών συνηθειών.
1. Ισορροπημένη διατροφή
• Διατηρήστε ένα ήπιο θερμιδικό έλλειμμα μέσα από μια ισορροπημένη και πλήρη διατροφή.
• Δώστε έμφαση στην επαρκή πρόσληψη πρωτεΐνης.
• Προτιμήστε μη επεξεργασμένα τρόφιμα και περιορίστε την κατανάλωση ζάχαρης και επεξεργασμένων δημητριακών.
• Αυξήστε την κατανάλωση λαχανικών, φρούτων και τροφίμων πλούσιων σε φυτικές ίνες, όπως όσπρια και δημητριακά ολικής άλεσης.
• Περιορίστε το αλκοόλ και αποφύγετε το κάπνισμα.
2. Άσκηση
• Προπόνηση αντιστάσεων: συμβάλλει στη διατήρηση ή και στην αύξηση της μυϊκής μάζας.
• Αερόβια άσκηση: αυξάνει την ενεργειακή δαπάνη και συμβάλλει στη συνολική απώλεια λίπους.
• Καθημερινή κίνηση: η αύξηση της καθημερινής κίνησης μέσα στην ημέρα παίζει σημαντικό ρόλο στο ενεργειακό ισοζύγιο.
3. Επαρκής ύπνος και διαχείριση στρες
Ο ποιοτικός ύπνος και η αποτελεσματική διαχείριση του στρες συμβάλλουν στη ρύθμιση των ορμονών που σχετίζονται με την όρεξη και τον μεταβολισμό, επηρεάζοντας έμμεσα και τη σύσταση σώματος.
Επομένως, το τοπικό αδυνάτισμα αποτελεί έναν διαδεδομένο μύθο. Η απώλεια λίπους δεν γίνεται στοχευμένα σε μία μόνο περιοχή του σώματος, αλλά συνολικά, μέσα από έναν συνδυασμό ισορροπημένης διατροφής, τακτικής άσκησης και υγιεινού τρόπου ζωής.
Διαβάστε επίσης
Απώλεια βάρους: Πόση σημασία έχει το timing των γευμάτων
Τρία βήματα που οδηγούν σε γρήγορη απώλεια βάρους- Τι να κάνετε
Αδυνάτισμα: Ποιοι το πετυχαίνουν καλύτερα με φάρμακα και ποιοι με δίαιτα