Ένα ευρέως χρησιμοποιούμενο και φθηνό φάρμακο για τον διαβήτη θα μπορούσε να προσφέρει απροσδόκητη προστασία έναντι ενός από τους πιο θανατηφόρους καρκίνους στον κόσμο, σύμφωνα με νέα επιστημονικά στοιχεία που έρχονται στη δημοσιότητα.
Η μετφορμίνη, ένα φάρμακο που συνταγογραφείται συνήθως για τη ρύθμιση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα ατόμων με διαβήτη τύπου 2, μπορεί να μειώσει σημαντικά τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του οισοφάγου, δημιουργώντας ελπίδες για μια πιθανή νέα προληπτική στρατηγική, ιδίως για τα άτομα υψηλού κινδύνου.
Μια πολλά υποσχόμενη προοπτική
Η μετφορμίνη αποτελεί από καιρό θεραπευτικό ακρογωνιαίο λίθο για τον διαβήτη. Τώρα, οι ερευνητές υποδεικνύουν ότι θα μπορούσε επίσης να διαδραματίσει ρόλο στην πρόληψη του καρκίνου. Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο JAMA Network Open, διαπίστωσε ότι τα άτομα που λαμβάνουν μετφορμίνη αντιμετώπιζαν σημαντικά χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου του οισοφάγου. Τα ευρήματα ώθησαν τους ειδικούς να εξετάσουν εάν το φάρμακο θα μπορούσε να συνταγογραφηθεί στα άτομα υψηλού κινδύνου, όπως αυτά που πάσχουν από χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση.
Ο καθηγητής Shai-Hau Xie, ειδικός σε καρκίνους του γαστρεντερικού συστήματος, σημείωσε ότι τα αποτελέσματα υποδηλώνουν «σημαντικά μειωμένο κίνδυνο» για τους χρήστες μετφορμίνης, υπογραμμίζοντας τον πιθανό ρόλο της τόσο στην πρόληψη, όσο και στη θεραπεία του καρκίνου του οισοφάγου.
Οι παράγοντες κινδύνου
Τα περιστατικά καρκίνου του οισοφάγου παρουσιάζουν μια ανοδική τάση παγκοσμίως. Βλαπτικοί παράγοντες του τρόπου ζωής, όπως η παχυσαρκία, η κακή διατροφή, το κάπνισμα και η κατανάλωση αλκοόλ ενδέχεται να συμβάλλουν σε αυτό.
Η χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα. Με την πάροδο του χρόνου, μπορεί να οδηγήσει σε μια πάθηση γνωστή ως οισοφάγος Barrett, μια προκαρκινική κατάσταση. Παρά τη σοβαρότητά του, ο καρκίνος οισοφάγου συχνά διαγιγνώσκεται αργά, καθώς τα πρώιμα συμπτώματα -όπως η επίμονη δυσπεψία- μπορούν εύκολα να υποτιμηθούν.
Τι έδειξε η έρευνα
Η έρευνα, που διεξήχθη από επιστήμονες του Πανεπιστημιακού Νοσοκομείου Karolinska στη Στοκχόλμη, ανέλυσε τα δεδομένα περισσότερων από 13.000 ασθενών που διαγνώστηκαν με καρκίνο του οισοφάγου μεταξύ 1994 και 2023. Αυτά τα άτομα συγκρίθηκαν με υγιείς συμμετέχοντες και, αφού ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και το ιστορικό φαρμακευτικής αγωγής, τα αποτελέσματα αποκάλυψαν ένα εντυπωσιακό μοτίβο: Οι χρήστες μετφορμίνης είχαν σημαντικά μικρότερη πιθανότητα να αναπτύξουν τη νόσο.
Ειδικότερα, μόλις το 6% των ασθενών με καρκίνο είχε λάβει μετφορμίνη, σε σύγκριση με περίπου το 8% των ατόμων χωρίς καρκίνο. Συνολικά, το φάρμακο συσχετίστηκε με μείωση του κινδύνου κατά 36%. Αξίζει να σημειωθεί ότι η προστατευτική δράση παρατηρήθηκε σε όλες τις ομάδες, ανεξάρτητα από την ηλικία, το φύλο ή παράγοντες του τρόπου ζωής. Το όφελος ήταν ακόμη μεγαλύτερο σε άτομα που είχαν λάβει υψηλότερες δόσεις του φαρμάκου σε βάθος χρόνου.
Πώς φαίνεται να δρα η μετφορμίνη
Οι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι προστατευτικές επιδράσεις της μετφορμίνης ενδέχεται να συνδέονται με την επίδρασή της στα επίπεδα ινσουλίνης. Μειώνοντας την ινσουλίνη -που μπορεί να προάγει την ανάπτυξη καρκινικών κυττάρων- το φάρμακο συμβάλλει στην επιβράδυνση ή την αναστολή της ανάπτυξης όγκων. Προηγούμενες μελέτες έχουν υποδείξει ότι η μετφορμίνη μπορεί να παρεμποδίζει την αναπαραγωγή των καρκινικών κυττάρων, μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης και άλλων μορφών καρκίνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του προστάτη.
Οι ερευνητές υποδεικνύουν ότι η μετφορμίνη θα μπορούσε ενδεχομένως να χρησιμοποιηθεί όχι μόνο για την πρόληψη του καρκίνου του οισοφάγου, αλλά και ως υποστηρικτική θεραπεία μετά από χειρουργική επέμβαση, συμβάλλοντας στη μείωση του κινδύνου επανεμφάνισης του όγκου – μια συχνή και συχνά θανατηφόρα έκβαση.
Τονίζουν, ωστόσο, ότι απαιτείται περισσότερη έρευνα πριν μπορέσει το φάρμακο να αξιοποιηθεί γι’ αυτούς τους σκοπούς. Κλινικές δοκιμές μεγάλης κλίμακας είναι απαραίτητες για την επιβεβαίωση της αποτελεσματικότητας και της ασφάλειάς του στην πρόληψη του καρκίνου. Δεδομένης της δυσκολίας της έγκαιρης διάγνωσης και του υψηλού ποσοστού θνησιμότητας της νόσου, ακόμη και μικρές πρόοδοι στην πρόληψη θα μπορούσαν να έχουν σημαντικό αντίκτυπο. Ένα απλό, φθηνό φάρμακο, που ήδη χρησιμοποιείται από εκατομμύρια ανθρώπους, θα μπορούσε μια μέρα να αποτελέσει ένα ισχυρό εργαλείο στην καταπολέμηση του καρκίνου του οισοφάγου.
Διαβάστε επίσης
Οι 6 καρκίνοι με τη χειρότερη πρόγνωση – Ένας χρόνος το προσδόκιμο επιβίωσης για το 58% των ασθενών
Καρκίνος Οισοφάγου: Νέο διαγνωστικό τεστ εντοπίζει έγκαιρα ασθενείς με σύνδρομο Barrett
Γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση: Διπλασιάζει τον κίνδυνο για αυτές τις δύο μορφές καρκίνου
