Εάν ξυπνάτε συχνά μέσα στη νύχτα χωρίς προφανή λόγο, ίσως αξίζει να αναρωτηθείτε αν γι’ αυτό φταίει το γεγονός πως κοιμάστε με την πόρτα του υπνοδωματίου κλειστή. Ειδικοί στην ποιότητα αέρα και την ιατρική του ύπνου επισημαίνουν ότι ο ανεπαρκής αερισμός μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα (CO2) στον χώρο, επηρεάζοντας την ποιότητα και τη συνέχεια του ύπνου.
Ο ειδικός σε θέματα μούχλας και ποιότητας εσωτερικού αέρα Μάικλ Ρουμπίνο, ιδρυτής της HomeCleanse και πρόεδρος του μη κερδοσκοπικού οργανισμού Change the Air Foundation, εξηγεί ότι όταν η πόρτα του υπνοδωματίου παραμένει κλειστή, περιορίζεται σημαντικά η ανανέωση του αέρα. «Το υπνοδωμάτιο γίνεται, με αυτό τον τρόπο, μια μικρή “φούσκα αέρα”. Αυτό έχει σημασία, γιατί ο αέρας μέσα στο δωμάτιο αλλάζει κατά τη διάρκεια της νύχτας. Εκπνέουμε CO2 για ώρες», αναφέρει.
Καθώς αναπνέουμε, εισπνέουμε οξυγόνο και εκπνέουμε διοξείδιο του άνθρακα. Σε έναν μη αεριζόμενο χώρο, τα επίπεδα CO2 μπορεί να αυξηθούν ταχύτερα από όσο αναμένουμε, ιδιαίτερα σε μικρά δωμάτια ή όταν κοιμούνται περισσότερα από ένα άτομα. Έρευνες δείχνουν ότι υπό συνθήκες χαμηλού αερισμού, τα επίπεδα CO2 κατά τη διάρκεια της νύχτας μπορεί να φτάσουν από 1.620 έως 3.300 ppm (μέρη ανά εκατομμύριο), ενώ με επαρκή αερισμό μειώνονται κάτω από τα 1.000 ppm (το ιδανικό είναι από 400 ως 1.000).
Ο Ρουμπίνο διευκρινίζει ότι τα επίπεδα αυτά δεν συνιστούν δηλητηρίαση. «Για να είμαστε σαφείς, τα επίπεδα CO2 για τα οποία μιλάμε στα περισσότερα υπνοδωμάτια δεν σημαίνουν ότι “δηλητηριάζεστε”. Το CO2 είναι κυρίως μια ένδειξη. Αν είναι υψηλό, συνήθως σημαίνει ότι το δωμάτιο δεν λαμβάνει αρκετό φρέσκο αέρα για τον αριθμό των ανθρώπων που αναπνέουν μέσα σε αυτό», σημειώνει.
Εκτός από το CO2, σε έναν κλειστό χώρο συσσωρεύεται υγρασία από την αναπνοή, γεγονός που μπορεί να ευνοήσει την ανάπτυξη μούχλας. Παράλληλα, πτητικές οργανικές ενώσεις (VOCs) από έπιπλα, κλινοσκεπάσματα, αρωματικά χώρου, κεριά ή υπολείμματα καθαριστικών παραμένουν για περισσότερη ώρα στον αέρα, κάτι που ενδέχεται επίσης να επηρεάζει αρνητικά την ποιότητα του ύπνου.
Πώς το αυξημένο CO2 επηρεάζει τον ύπνο
Ο δρ Ουίλιαμ Λου, ιατρός εξειδικευμένος στην ιατρική του ύπνου επισημαίνει ότι η αύξηση του διοξειδίου του άνθρακα συνδέεται με πιο ελαφρύ και κατακερματισμένο ύπνο.
«Όταν τα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα αυξάνονται, ο ύπνος μας συχνά γίνεται πιο ελαφρύς και πιο διακεκομμένος», αναφέρει. «Είναι πιθανό να μην έχετε δυσκολία στο να αποκοιμηθείτε, αλλά είναι επίσης πιθανό να έχετε λιγότερο βαθύ, αναζωογονητικό ύπνο».
Μελέτες δείχνουν ότι η αύξηση του CO2 στον αέρα μπορεί να μεταφραστεί σε υψηλότερα επίπεδα CO2 στο αίμα. Ο οργανισμός διαθέτει μηχανισμούς για τη ρύθμιση του διοξειδίου του άνθρακα, ωστόσο όταν τα επίπεδα ανεβαίνουν, η αντίδραση μπορεί να περιλαμβάνει λιγότερο βαθύ ύπνο και συχνότερες αφυπνίσεις στη διάρκεια της νύχτας.
Αντίθετα, ένα καλά αεριζόμενο υπνοδωμάτιο συμβάλλει στη διατήρηση σταθερών επιπέδων CO2 και δημιουργεί περιβάλλον πιο ευνοϊκό για βαθύ και αποκαταστατικό ύπνο.
Πώς να μειώσετε τα επίπεδα διοξοειδίου στο υπνοδωμάτιο
Η πιο απλή λύση είναι να ανοίξετε την πόρτα ή το παράθυρο, έστω και ελαφρώς, ώστε να επιτρέπεται σταθερή ροή φρέσκου αέρα. Ωστόσο, ο Ρουμπίνο τονίζει ότι η κλειστή πόρτα μπορεί να προσφέρει πλεονέκτημα πυρασφάλειας. «Δεν αντιμετωπίζω το ζήτημα ως “η ανοιχτή πόρτα είναι πάντα η καλύτερη επιλογή”. Αν κοιμάστε με την πόρτα κλειστή, πρέπει να είστε πιο συνειδητοποιημένοι ως προς το πώς ανανεώνεται ο αέρας στο δωμάτιο», εξηγεί.
Πρακτικές που προτείνονται
Αερισμός πριν τον ύπνο: Το άνοιγμα του παραθύρου για 5-10 λεπτά πριν τον ύπνο, ακόμη και τον χειμώνα, επιτρέπει στον στάσιμο αέρα να απομακρυνθεί και στον φρέσκο να εισέλθει.
Αποφυγή καύσης προϊόντων: Κεριά, θυμιάματα και άλλες πηγές καύσης απελευθερώνουν CO2 και συχνά πτητικές οργανικές ενώσεις. «Αρωματικά χώρου, έντονα σπρέι, κεριά, θυμιάματα, ακόμη και έντονα αρώματα από τα ρούχα στα σεντόνια. Αν κάποιος ήδη κοιμάται άσχημα και το δωμάτιο δεν αερίζεται επαρκώς, η προσθήκη περισσότερου αρώματος ή καπνού δεν βοηθά», σημειώνει ο Ρουμπίνο.
Διασφάλιση ροής αέρα: Εάν η πόρτα παραμένει κλειστή, είναι σημαντικό να υπάρχει τρόπος κυκλοφορίας του αέρα, όπως κενό κάτω από την πόρτα ή ειδικά ανοίγματα μεταφοράς αέρα. «Το ζήτημα δεν είναι ο μηχανισμός. Το ζήτημα είναι ότι ο αέρας πρέπει να μπορεί να κινείται μέσα από το δωμάτιο και όχι απλώς να παραμένει στάσιμος», καταλήγει.
Διαβάστε επίσης
Ο απλός κανόνας 7:1 όταν κοιμάστε προσθέτει έως 4 χρόνια ζωής – Όλα τα μυστικά για τέλειο ύπνο
Γλαύκωμα: Μπορεί ο ύπνος χωρίς μαξιλάρια να μειώσει την πίεση στα μάτια; Έρευνα απαντά
