Η θετική σκέψη, πέρα από τα ψυχολογικά οφέλη που μας προσφέρει, φαίνεται πως μπορεί να βοηθήσει τον εγκέφαλό μας να υποστηρίξει το ανοσοποιητικό σύστημα. Συγκεκριμένα, όπως αναφέρεται σε έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, η «εκπαίδευση» των ανθρώπων στην ενεργοποίηση ενός εγκεφαλικού κυκλώματος που συνδέεται με την ανταμοιβή ενδέχεται να σχετίζεται με την ανοσολογική απόκριση του οργανισμού σε ένα εμβόλιο.
Με απλά λόγια, όσοι είχαν θετικές προσδοκίες και αισιόδοξη στάση αμέσως μετά τον εμβολιασμό εμφάνισαν υψηλότερα επίπεδα προστατευτικών αντισωμάτων στο αίμα τους. Τα αποτελέσματα της έρευνας δείχνουν ότι οι θετικές προσδοκίες ενισχύουν το ανοσοποιητικό σύστημα.
Το σύστημα ανταμοιβής και η ανοσία
Η κοιλιακή καλυπτρική περιοχή (VTA: ventral tegmental area) αποτελεί τμήμα του συστήματος ανταμοιβής του εγκεφάλου και εμπλέκεται στην κινητοποίηση, τα κίνητρα και τις προσδοκίες. Πειραματικές μελέτες σε ζώα είχαν δείξει ότι το κύκλωμα αυτό μπορεί να επηρεάζει και την ανοσία, όμως δεν ήταν σαφές αν ένας αντίστοιχος «άξονας» εγκεφάλου-ανοσοποιητικού έχει την ίδια δράση και στους ανθρώπους.
Για να εξετάσουν αυτή την υπόθεση, ο Nitzan Lubianiker και οι συνεργάτες του σχεδίασαν μια τυχαιοποιημένη δοκιμή, στην οποία συμμετείχαν 85 υγιείς ενήλικες. Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε τρεις ομάδες: μία που «εκπαιδεύτηκε» να αυξάνει τη δραστηριότητα της μεσοολυμπικής οδού ανταμοιβής (reward mesolimbic pathway), η οποία περιλαμβάνει την VTA, μία ομάδα ελέγχου που εκπαιδεύτηκε σε άλλη εγκεφαλική περιοχή και μία ομάδα χωρίς την εκπαίδευση/ανατροφοδότηση.
Η προσέγγιση βασίστηκε στη λειτουργική μαγνητική τομογραφία (fMRI) και σε νευροανάδραση: κάθε συμμετέχων επέλεγε νοητικές στρατηγικές (για παράδειγμα, την ανάμνηση ενός ευχάριστου ταξιδιού), ενώ ταυτόχρονα η εγκεφαλική δραστηριότητα απεικονιζόταν σε πραγματικό χρόνο. Στη συνέχεια, λάμβανε ανατροφοδότηση για το πόσο αποτελεσματική ήταν η στρατηγική του, ώστε με την πάροδο των συνεδριών να την προσαρμόζει και να πετυχαίνει μεγαλύτερη ενεργοποίηση.
Τι έδειξαν τα αποτελέσματα
Μετά από τέσσερις συνεδρίες, όλοι έλαβαν εμβόλιο για τον ιό της ηπατίτιδας Β, ενώ έγιναν ανοσολογικές αξιολογήσεις πριν και έως 4 εβδομάδες μετά τη χορήγηση, με μέτρηση των αντισωμάτων.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι συμμετέχοντες που κατάφεραν να αυξήσουν περισσότερο (και να διατηρήσουν) τη δραστηριότητα της VTA παρουσίασαν μεγαλύτερες αυξήσεις στα επίπεδα των αντισωμάτων μετά τον εμβολιασμό. Παράλληλα, παρατήρησαν ότι όσοι πετύχαιναν πιο σταθερή ενεργοποίηση, χρησιμοποιούσαν συχνά νοητικές στρατηγικές που περιλάμβαναν θετικές προσδοκίες, ένα στοιχείο που παραπέμπει στο φαινόμενο placebo (δηλαδή την επίδραση των προσδοκιών στη σωματική ανταπόκριση).
Σημειώνεται ότι οι ομάδες δεν είχαν συνολικά διαφορά στα αντισώματα. Όμως, σε ατομικό επίπεδο, όσοι κατάφεραν να «ανεβάσουν» και να διατηρήσουν περισσότερο τη δραστηριότητα της VTA είχαν και μεγαλύτερη αύξηση αντισωμάτων μετά τον εμβολιασμό.
Συμπέρασμα
Τα ευρήματα φωτίζουν μια πιθανή σύνδεση μεταξύ της δραστηριότητας συγκεκριμένων εγκεφαλικών κυκλωμάτων και του ανοσοποιητικού συστήματος. Θα μπορούσαν να αποδειχθούν χρήσιμα στη μελέτη του placebo (εικονικού φαρμάκου) και, μελλοντικά, στην ανάπτυξη μη επεμβατικών παρεμβάσεων που αξιοποιούν τη σύνδεση νου-σώματος.
Ωστόσο, οι συγγραφείς τονίζουν ότι η έρευνα έχει περιορισμούς (όπως ότι μετρήθηκαν μόνο τα επίπεδα αντισωμάτων και όχι η κλινική αποτελεσματικότητα του εμβολίου) και ότι απαιτούνται μεγαλύτερης κλίμακας μελέτες για να αποσαφηνιστεί η σχέση «θετικές προσδοκίες – δραστηριότητα VTA – ανοσολογική απόκριση».
Διαβάστε επίσης
3 σούπες για δυνατό ανοσοποιητικό – Νικούν ιώσεις και λοιμώξεις
Βρέθηκε ένζυμο που ενισχύει την αντικαρκινική άμυνα του οργανισμού
