«Πρέπει να έχουμε τη Γροιλανδία» σκοπεύει να πει στους ευρωπαίους ηγέτες ο Ντόναλντ Τραμπ στο φόρουμ που πραγματοποιείται στο Νταβός της Ελβετίας. Ας γνωρίσουμε τη χώρα που ήρθε στο προσκήνιο για όλους τους λάθος λόγους.
Η Γροιλανδία χαρακτηρίζεται από ένα ενδιαφέρον παράδοξο: Αποτελεί ένα από τα μεγαλύτερα και, ταυτόχρονα, πιο ανεξερεύνητα μέρη του πλανήτη. Η αρκτική χώρα δίνει την αίσθηση ενός παγωμένου, μονότονου τοπίου. Η αλήθεια, όμως, είναι πολύ διαφορετική: Πρόκειται για έναν τόπο πλούσιο σε ιστορία, πολιτισμό και εκπληκτική ποικιλομορφία. Από τους αρχαίους πολιτισμούς μέχρι τη σύγχρονη αστική ζωή κάτω από τον ήλιο του μεσονυκτίου, η Γροιλανδία χαρακτηρίζεται από εξαιρετικά ενδιαφέρουσες ιδιαιτερότητες, που αξίζει να γνωρίσουμε:
1. Το μεγαλύτερο νησί του κόσμου
Η Γροιλανδία είναι το μεγαλύτερο νησιωτικό έδαφος του πλανήτη που δεν έχει ταξινομηθεί ως ήπειρος. Καλύπτει έκταση 2,16 εκατομμυρίων τετραγωνικών χιλιομέτρων, ενώ σχεδόν το 80% της επιφάνειάς της καλύπτεται από παγετώνα. Παρ’ όλα αυτά, η έκταση χωρίς πάγο έχει περίπου το μέγεθος της Σουηδίας. Με πληθυσμό λίγο πάνω από 56.000 άτομα, η Γροιλανδία είναι επίσης ένα από τα λιγότερο πυκνοκατοικημένα μέρη της Γης.
2. Ήταν κάποτε πραγματικά καταπράσινη
Παρά την… παγωμένη φυσιογνωμία της, το όνομα της Γροιλανδίας στα αγγλικά -Greenland- υποδηλώνει μια εικόνα της χώρας που δεν υπάρχει πια, υπήρξε όμως κάποτε: Οι επιστήμονες πιστεύουν, πλέον, ότι τμήματα της Γροιλανδίας ήταν πραγματικά πράσινα πριν από περισσότερα από 2,5 εκατομμύρια χρόνια. Αρχαία δείγματα εδάφους, που έχουν διατηρηθεί κάτω από χιλιόμετρα πάγου, υποδηλώνουν ένα πολύ θερμότερο και καταπράσινο παρελθόν.
3. Ένα αυτόνομο έθνος
Η Γροιλανδία είναι μια αυτόνομη χώρα εντός του Βασιλείου της Δανίας. Αν και γεωγραφικά ανήκει στη Βόρεια Αμερική, συνδέεται πολιτικά με την Ευρώπη εδώ και αιώνες. Το 1979 απέκτησε το δικαίωμα της αυτοδιοίκησης, η οποία επεκτάθηκε το 2009, επιτρέποντας στη Γροιλανδία να ασκεί μεγαλύτερο έλεγχο στις εσωτερικές της υποθέσεις και να προχωρήσει σταδιακά προς μεγαλύτερη ανεξαρτησία.
4. Πάνω από 4.500 χρόνια ανθρώπινης ιστορίας
Άνθρωποι ζουν στη Γροιλανδία για περισσότερα από 4.500 χρόνια. Οι πρώτοι μετανάστες έφτασαν γύρω στο 2500 π.Χ., ακολουθούμενοι από αρκετά κύματα αποίκων από τη Βόρεια Αμερική. Οι νορβηγικές κοινότητες ίδρυσαν οικισμούς στη νότια Γροιλανδία τον 10ο αιώνα, αλλά εξαφανίστηκαν μέχρι τον 15ο αιώνα. Οι λαοί των Ινουίτ, που μετανάστευσαν από την Ασία τον 13ο αιώνα, παραμένουν οι πρόγονοι των περισσότερων σύγχρονων Γροιλανδών σήμερα.
5. Μια ισχυρή ταυτότητα
Περίπου το 88% του πληθυσμού της Γροιλανδίας είναι Ινουίτ -κυρίως Καλαάλιτ (που σημαίνει «Γροιλανδοί»)- ή μεικτής καταγωγής Ινουίτ και Δανών. Ο όρος «Εσκιμώος» θεωρείται ακατάλληλος. Οι Ινουίτ της Γροιλανδίας μοιράζονται πολιτιστικούς και γλωσσικούς δεσμούς με τις κοινότητες Ινουίτ του Καναδά και της Αλάσκα, ενισχύοντας μια ισχυρή κυκλική ταυτότητα.
6. Μια πολύγλωσση κοινωνία
Η Γροιλανδία είναι μια πολύγλωσση χώρα. Η γροιλανδική (Kalaallisut) και η δανική γλώσσα ομιλούνται ευρέως και χρησιμοποιούνται στη δημόσια ζωή, ενώ τα αγγλικά διδάσκονται συνήθως στα σχολεία. Η Kalaallisut είναι στενά συνδεδεμένη με τις γλώσσες των Ινουίτ, όπως η Inuktitut, ενώ ακόμη και τα αγγλικά έχουν δανειστεί λέξεις από τη γροιλανδική γλώσσα, όπως «kayak» και «igloo».
7. Δεν υπάρχουν δρόμοι μεταξύ των πόλεων
Παρά το τεράστιο μέγεθός της, η Γροιλανδία δεν διαθέτει οδικό ή σιδηροδρομικό δίκτυο που να συνδέει τις πόλεις της. Οι δρόμοι υπάρχουν μόνο εντός των οικισμών και σταματούν στα περίχωρά τους. Οι μετακινήσεις μεταξύ των πόλεων γίνονται με αεροπλάνο, πλοίο, ελικόπτερο, snowmobile ή έλκηθρο με σκύλους. Κατά τη διάρκεια του καλοκαιριού, τα πλοία είναι ιδιαίτερα δημοφιλή, με τους ντόπιους να πλέουν στα φιόρδ, που λειτουργούν ως φυσικοί αυτοκινητόδρομοι.
8. Παραδόσεις φαλαινοθηρίας και αλιείας
Η αλιεία είναι κομβική για την οικονομία και την καθημερινή ζωή της Γροιλανδίας. Η χώρα εισάγει τα περισσότερα αγαθά, αλλά βασίζεται σε ψάρια, θαλασσινά και ζώα, όπως φώκιες και φάλαινες. Αυστηρές ποσοστώσεις εξασφαλίζουν τη βιωσιμότητα, ενώ τα απειλούμενα είδη, όπως η γαλάζια φάλαινα, προστατεύονται πλήρως. Το κρέας φάλαινας και φώκιας καταναλώνεται τοπικά και δεν εξάγεται.
9. Μια ζωντανή πρωτεύουσα
Σχεδόν το 1/4 του πληθυσμού της Γροιλανδίας ζει στο Νουούκ, την πρωτεύουσα της χώρας. Παρά το μικρό του μέγεθος, το Νουούκ είναι μια ζωντανή και κοσμοπολίτικη πόλη, με μουσεία, πολιτιστικά κέντρα, καφετέριες και μπουτίκ μόδας. Με φόντο τα βουνά και τα φιόρδ, η πόλη προσφέρει εύκολη πρόσβαση στη φύση, παράλληλα με τη σύγχρονη αστική ζωή.
10. Η μαγεία του ήλιου του μεσονυκτίου
Από τα τέλη Μαΐου έως τα τέλη Ιουλίου, ο ήλιος δε δύει ποτέ σε μεγάλο μέρος της Γροιλανδίας. Αυτό το φαινόμενο, γνωστό ως «ο ήλιος του μεσονυκτίου», λούζει τη γη με ηλιακό φως καθ’ όλη τη διάρκεια της ημέρας. Η 21η Ιουνίου, η θερινή ισημερία, είναι εθνική εορτή, με τους κατοίκους να διοργανώνουν υπαίθριες συγκεντρώσεις, μπάρμπεκιου και ψυχαγωγικές βραδιές, απολαμβάνοντας τη φύση.
Τελικά, η Γροιλανδία είναι πολύ περισσότερα από μια παγωμένη έρημος. Είναι μια ζωντανή, εξελισσόμενη κοινωνία, που διαμορφώνεται από αρχαίες παραδόσεις και εξαιρετικά φυσικά φαινόμενα. Για όσους είναι πρόθυμοι να κοιτάξουν πέρα από «παγωμένους» μύθους, η Γροιλανδία προσφέρει ένα συναρπαστικό παράθυρο ζωής στην άκρη του κόσμου.
Διαβάστε επίσης
Σε ποια χώρα σημειώνεται ρεκόρ αιωνόβιων – Αγγίζουν τους 100.000
Τι κάνουν οι Ιάπωνες μόλις μπουν στο σπίτι τους και γιατί αξίζει να τους μιμηθούμε
