Ένα σημαντικό βήμα προς την έγκαιρη διάγνωση της νόσου Αλτσχάιμερ έκαναν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Brown στις ΗΠΑ, εντοπίζοντας έναν νέο βιοδείκτη που βασίζεται απευθείας στη λειτουργία του εγκεφάλου. Ο δείκτης αυτός φαίνεται να μπορεί να προβλέψει αν η ήπια νοητική διαταραχή θα εξελιχθεί σε νόσο Αλτσχάιμερ έως και δυόμισι χρόνια νωρίτερα.
«Εντοπίσαμε ένα μοτίβο στα ηλεκτρικά σήματα της εγκεφαλικής δραστηριότητας που προβλέπει ποιοι ασθενείς είναι πιο πιθανό να αναπτύξουν τη νόσο μέσα σε δυόμισι χρόνια», δήλωσε η Stephanie Jones, καθηγήτρια νευροεπιστήμης και συνεργαζόμενο μέλος του Ινστιτούτου Εγκεφαλικής Επιστήμης Carney του Brown, η οποία συνδιηύθυνε την έρευνα. «Το να μπορούμε για πρώτη φορά να παρατηρούμε μη επεμβατικά έναν νέο πρώιμο δείκτη της εξέλιξης της νόσου Αλτσχάιμερ στον εγκέφαλο είναι ένα πολύ συναρπαστικό βήμα».
Η μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Imaging Neuroscience, επικεντρώνεται στη μέτρηση της ηλεκτρικής δραστηριότητας των νευρώνων, προσφέροντας μια πιο άμεση εικόνα για το τι συμβαίνει στον εγκέφαλο στα πρώιμα στάδια της νόσου.
Η διαδικασία της έρευνας
Οι ερευνητές, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο Complutense της Μαδρίτης, μελέτησαν 85 άτομα με διάγνωση ήπιας νοητικής διαταραχής. Οι συμμετέχοντες παρακολουθήθηκαν για αρκετά χρόνια, ώστε να διαπιστωθεί ποιοι τελικά ανέπτυξαν νόσο Αλτσχάιμερ.
Η εγκεφαλική τους δραστηριότητα καταγράφηκε με μαγνητοεγκεφαλογραφία (MEG), μια σύγχρονη, μη επεμβατική μέθοδο που καταγράφει τα ηλεκτρικά σήματα του εγκεφάλου ενώ το άτομο βρίσκεται σε κατάσταση ηρεμίας.
Το «κλειδί» βρίσκεται στα εγκεφαλικά κύματα βήτα
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε ένα ειδικό υπολογιστικό εργαλείο, το Spectral Events Toolbox, το οποίο επιτρέπει λεπτομερή ανάλυση των εγκεφαλικών σημάτων. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα κύματα βήτα, τα εγκεφαλικά σήματα που σχετίζονται με τη μνήμη και τη γνωστική λειτουργία.
Μέσα στα επόμενα δυόμισι χρόνια, όσοι ασθενείς ανέπτυξαν τη νόσο Αλτσχάιμερ παρουσίασαν διακριτές διαφορές στη βήτα δραστηριότητα. «Δυόμισι έτη πριν από τη διάγνωση οι ασθενείς παρήγαγαν βήτα συχνότητες με πιο αργό ρυθμό, με μικρότερη διάρκεια και ισχύ» εξήγησε η Danylyna Shpakivska, πρώτη συγγραφέας της μελέτης από από το Πανεπιστήμιο Complutense και συμπλήρωσε: «Εξ όσων γνωρίζουμε είναι η πρώτη φορά που μελετώνται οι βήτα συχνότητες σχετικά με τη νόσο Αλτσχάιμερ».
Γιατί έχει σημασία αυτή η ανακάλυψη
Μέχρι σήμερα, οι βασικοί βιοδείκτες για τη νόσο Αλτσχάιμερ προέρχονται από εξετάσεις αίματος ή εγκεφαλονωτιαίου υγρού και ανιχνεύουν πρωτεΐνες όπως το βήτα-αμυλοειδές και το ταυ. Αν και χρήσιμοι, δεν δείχνουν άμεσα πώς επηρεάζεται η λειτουργία των νευρώνων.
Αντίθετα, ο νέος βιοδείκτης βασίζεται στην ίδια τη δραστηριότητα του εγκεφάλου, προσφέροντας μια πιο «ζωντανή» εικόνα της νευρωνικής δυσλειτουργίας που προηγείται των συμπτωμάτων. «Το σήμα που ανακαλύψαμε μπορεί να συμβάλει στην έγκαιρη ανίχνευση», δήλωσε η Jones. «Μόλις τα ευρήματά μας επιβεβαιωθούν, οι κλινικοί θα μπορούν να χρησιμοποιούν το εργαλείο μας για πρώιμη διάγνωση αλλά και για να ελέγχουν αν οι παρεμβάσεις τους είναι αποτελεσματικές».
Συμπέρασμα
Τα ευρήματα δείχνουν ότι οι αλλαγές στην ηλεκτρική δραστηριότητα του εγκεφάλου μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώιμος δείκτης της εξέλιξης της νόσου Αλτσχάιμερ. Η δυνατότητα πρόβλεψης της πορείας της ήπιας νοητικής διαταραχής αρκετά χρόνια πριν από τη διάγνωση αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης ανίχνευσης και ανοίγει νέες προοπτικές για πιο στοχευμένη παρακολούθηση και παρέμβαση.
Διαβάστε επίσης
Άνοια: Οι κοινωνικές σχέσεις που σώζουν το μυαλό
Βιντεοπαιχνίδια: Απροσδόκητο τονωτικό μνήμης και προσοχής σε ηλικιωμένους
Το μουσικό όργανο που ενισχύει τη μνήμη – Αλλά κάνει θόρυβο!
