Στους ανθρώπους αρέσει να θέτουν στόχους και η υγεία δε θα μπορούσε, φυσικά, να μην αποτελεί έναν από αυτούς. Οι περισσότεροι επικεντρώνονται σε στόχους όπως να αυξήσουν τη σωματική τους δραστηριότητα ή να βελτιώσουν τη διατροφή τους. Ωστόσο, η Katelyn Richard, υποψήφια διδάκτωρ αναλυτικής χημείας στο Πανεπιστήμιο του Κολοράντο υποστηρίζει ότι υπάρχει ένας ακόμη στόχος που όλοι οι άνθρωποι πρέπει να θέσουν: Μια καλύτερη ποιότητα αέρα, για βαθιές ανάσες.
Σύμφωνα με ερευνητικά στοιχεία, ο μέσος ενήλικας περνά έως και το 90% του χρόνου του σε εσωτερικούς χώρους. Κι ενώ γίνεται ευρεία συζήτηση για την ατμοσφαιρική ρύπανση και τον εξωτερικό αέρα, σπάνια δίνεται η ανάλογη προσοχή στην ποιότητα του αέρα των εσωτερικών χώρων. Η ατμοσφαιρική ρύπανση συμβάλλει σε εκατοντάδες χιλιάδες θανάτους κάθε χρόνο, ωστόσο τα στοιχεία δείχνουν ότι οι συγκεντρώσεις ορισμένων επιβλαβών χημικών ουσιών μπορεί να είναι 2 έως 5 φορές υψηλότερες σε εσωτερικούς χώρους.
Όπως λέει η ειδικός σε άρθρο της στο The Conversation, ευτυχώς η βελτίωση της ποιότητας του αέρα εσωτερικών χώρων δεν απαιτεί δαπανηρές ανακαινίσεις ή σημαντικές αλλαγές στον τρόπο ζωής. Μικρές, συνειδητές επιλογές μπορούν να κάνουν μεγάλη διαφορά.
Μαγείρεμα: Σημαντική πηγή ρύπανσης
Το μαγείρεμα αποτελεί έναν απ’ τους μεγαλύτερους παράγοντες ρύπανσης του αέρα εσωτερικών χώρων. Αν και δεν είναι όλες οι εκπομπές αερίων επιβλαβείς, ορισμένες χημικές ουσίες που μεταφέρονται με τον αέρα σχηματίζουν νανοσωματίδια που διεισδύουν βαθιά στους πνεύμονες, ακόμη και στην κυκλοφορία του αίματος. Η έκθεση σ’ αυτά τα σωματίδια συνδέεται με μειωμένη λειτουργία των πνευμόνων και αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων.
Η ποσότητα των σωματιδίων που παράγονται κατά το μαγείρεμα εξαρτάται από διάφορους παράγοντες, όπως τα τρόφιμα, το μαγειρικό λάδι και η θερμοκρασία. Τρόφιμα με υψηλή περιεκτικότητα σε λιπαρά παράγουν τα περισσότερα σωματίδια, ιδιαίτερα σε υψηλές θερμοκρασίες. Επιπλέον, το ηλιέλαιο παράγει τα λιγότερα σωματίδια, ακολουθούμενο από το φυτικό λάδι και το ελαιόλαδο. Ο τύπος της κουζίνας έχει επίσης σημασία. Οι κουζίνες αερίου εκλύουν περισσότερα σωματίδια από τις ηλεκτρικές και εκπέμπουν επιπλέον επικίνδυνους ρύπους, όπως διοξείδιο του αζώτου και βενζόλιο.
Η μείωση της έκθεσης είναι απλή: Η χρήση απορροφητήρα και το άνοιγμα των παραθύρων κοντά στην κουζίνα κατά το μαγείρεμα μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ποιότητα του αέρα. Ο αερισμός βοηθά στην απομάκρυνση των επιβλαβών ρύπων από την κουζίνα και εμποδίζει την εξάπλωσή τους σε όλο το σπίτι.
Προϊόντα προσωπικής φροντίδας: Το άρωμα έχει το κόστος του
Σε μεγάλες πόλεις, οι πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC) από καταναλωτικά προϊόντα ανταγωνίζονται πλέον τις εκπομπές από την κυκλοφορία και τη βιομηχανία. Πολλές απ’ αυτές προέρχονται από εσωτερικούς χώρους.
Ενώ υπάρχουν πολιτικές ρύθμισης του περιεχομένου, πολλά προϊόντα προσωπικής φροντίδας που περιέχουν αρώματα σε μεγάλο βαθμό δεν ελέγχονται με ανάλογο τρόπο. Σαμπουάν, μαλακτικά, λοσιόν, αποσμητικά, απορρυπαντικά και άλλα συχνά περιέχουν μείγματα αρωμάτων που αποτελούνται από πολλαπλές χημικές ουσίες.
Αυτά τα αρώματα απελευθερώνουν πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC), όπως λιμονένιο, λιναλοόλη, γαλαξολίδη, ευγενόλη και φθαλικό διαιθύλιο. Μόλις μεταφερθούν στην ατμόσφαιρα, αυτές οι ενώσεις σχηματίζουν σωματίδια. Επιπλέον, τα έντονα αρώματα μπορούν να προκαλέσουν πονοκεφάλους, αναπνευστικές δυσκολίες, ερεθισμό του δέρματος και άλλα.
Δε χρειάζεται να εγκαταλείψετε εντελώς τα αρωματικά προϊόντα. Κρατήστε τα αγαπημένα σας και αντικαταστήστε τα υπόλοιπα με μη αρωματικές εκδοχές. Αυτή η προσέγγιση μειώνει σημαντικά τις εκπομπές VOC, χωρίς να απαιτεί έναν «άοσμο» τρόπο ζωής.
Καθαριότητα: Η «φρεσκάδα» δεν είναι πάντα πιο υγιεινή
Ο καθαρισμός μπορεί να βελτιώσει προσωρινά την ποιότητα του αέρα σε εσωτερικούς χώρους, αφαιρώντας χημικές ουσίες που κατακάθονται στις επιφάνειες, όπως το ελαϊκό οξύ από το μαγείρεμα, το σκουαλένιο από το ανθρώπινο δέρμα ή η δισφαινόλη Α από τα πλαστικά, ουσίες που μπορούν να παραμείνουν για χρόνια αν δεν καθαριστούν.
Ωστόσο, πολλά προϊόντα καθαρισμού περιέχουν ισχυρές χημικές ουσίες, που μπορεί να επιδεινώσουν την ποιότητα του αέρα. Για απλές εργασίες όπως το ξεσκόνισμα, αποφύγετε ισχυρά απολυμαντικά, όπως χλωρίνη. Υπάρχουν, ωστόσο, πιο δύσκολες εργασίες, όπως ο καθαρισμός μούχλας, που απαιτούν ισχυρότερα προϊόντα. Ακόμη και σ’ αυτές τις περιπτώσεις, απαιτείται προσοχή. Έρευνες δείχνουν ότι τα καθαριστικά με βάση τη χλωρίνη μπορούν να παράγουν επιβλαβή υποπροϊόντα, όπως χλωροφόρμιο και τετραχλωράνθρακα, πιθανώς καρκινογόνα.
Σχεδόν όλα τα εμπορικά προϊόντα καθαρισμού εκλύουν πτητικές οργανικές ενώσεις (VOC), είτε από αρώματα εσπεριδοειδών, όπως το λιμονένιο, είτε από αποσκληρυντικά, όπως το γαλακτικό οξύ, είτε από συντηρητικά, όπως η 2-φαινοξυαιθανόλη. Σ’ αυτές τις περιπτώσεις, ο αερισμός είναι απαραίτητος. Ανοίξτε τα παράθυρα, ενεργοποιήστε τις συσκευές καθαρισμού αέρα και χρησιμοποιήστε μόνο την ελάχιστη απαιτούμενη ποσότητα προϊόντος.
Απλά βήματα, σημαντική βελτίωση
Ένας απ’ τους πιο αποτελεσματικούς -και υποτιμημένους- τρόπους για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα σε εσωτερικούς χώρους είναι απλά το άνοιγμα των παραθύρων. Οι ρύποι σε εσωτερικούς χώρους γίνονται πολύ λιγότερο επιβλαβείς όταν αραιώνονται από τον εξωτερικό αέρα. Ωστόσο, τα παράθυρα πρέπει να παραμένουν κλειστά κατά τη διάρκεια περιόδων υψηλής εξωτερικής ρύπανσης, όπως φαινόμενα αιθαλομίχλης ή καπνό από πυρκαγιές. Όταν η ποιότητα του εξωτερικού αέρα είναι κακή, οι συσκευές καθαρισμού αέρα μπορούν να βοηθήσουν.
Τελικά, ο πιο αποτελεσματικός τρόπος για τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα σε εσωτερικούς χώρους είναι να εκλύονται λιγότερες επιβλαβείς χημικές ουσίες. Με μερικές προσεκτικές αλλαγές, ο καθαρότερος αέρας σε εσωτερικούς χώρους μπορεί να είναι ένας από τους απλούστερους -και πιο σημαντικούς- στόχους υγείας.
Διαβάστε επίσης
Οι ρύποι στον αέρα που αναπνέουμε αυξάνουν δραματικά τον κίνδυνο κατάθλιψης
Ο μικροσκοπικός «εχθρός» που μειώνει την αποτελεσματικότητα της άσκησης – Είναι ανίκητος
Παράδοξο: Γιατί ο καρκίνος του πνεύμονα «χτυπάει» όσους δεν έχουν καπνίσει ποτέ
