*Γράφει ο κ. Χρήστος Τριανταφύλλου, Υπεύθυνος Προγραμμάτων Ποιότητας της Φροντίδας και Ασφάλειας των Ασθενών στο Γραφείο του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα
Χρήστος Τριανταφύλλου, Υπεύθυνος Προγραμμάτων Ποιότητας της Φροντίδας και Ασφάλειας των Ασθενών, Γραφείο του ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα
Η συστηματική αξιολόγηση της ποιότητας και της ασφάλειας αποτελεί πλέον κεντρικό ζητούμενο για τα σύγχρονα συστήματα υγείας, καθώς η τεκμηριωμένη λήψη αποφάσεων και η αποτελεσματική αξιοποίηση των δεδομένων συνδέονται άμεσα με καλύτερα αποτελέσματα για τους ασθενείς. Σε αυτό το πλαίσιο, το έργο Health-IQ, που υλοποιείται με την υποστήριξη του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, εισάγει μια νέα, ενιαία προσέγγιση μέτρησης και βελτίωσης της ποιότητας στις ελληνικές υγειονομικές μονάδες. Κατά την πιλοτική του εφαρμογή, το πρόγραμμα συνεργάζεται με νοσοκομεία και μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας σε όλη τη χώρα, με στόχο να καταγράψει τις πραγματικές ανάγκες, να ενισχύσει τις τοπικές ομάδες και να θεσμοθετήσει διαδικασίες που θα διασφαλίσουν διαφάνεια, λογοδοσία και σταθερή βελτίωση.
Ποια στοιχεία δείχνουν μεγαλύτερη ετοιμότητα των ελληνικών υγειονομικών μονάδων στο να υιοθετήσουν συστηματικές πρακτικές ποιότητας και ασφάλειας
Από τις συναντήσεις που πραγματοποιούμε τόσο σε νοσοκομεία όσο και σε μονάδες πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας (ΠΦΥ), προκύπτει σαφής ένδειξη ετοιμότητας για την υιοθέτηση συστηματικών πρακτικών ποιότητας και ασφάλειας. Ένα βασικό στοιχείο είναι η εξοικείωση πολλών μονάδων με τα δεδομένα που συλλέγονται στο πλαίσιο της καθημερινής τους λειτουργίας. Η ικανότητά τους να εντοπίζουν, να αναλύουν και να συζητούν πληροφορίες από υφιστάμενα πληροφοριακά συστήματα – όπως το Bi-Health του Υπουργείου Υγείας, καθώς και τις βάσεις δεδομένων του ΚΕΤΕΚΝΥ, της ΗΔΙΚΑ και του ΕΟΠΥΥ – αποτελεί ισχυρή βάση για τη μετάβαση σε πιο δομημένη μέτρηση δεικτών ποιότητας.
Εξίσου σημαντική είναι η ενεργή συμμετοχή των επαγγελματιών υγείας και διοικητικού προσωπικού. Κατά τις επισκέψεις μας, οι ομάδες δείχνουν ουσιαστικό ενδιαφέρον, θέτουν στοχευμένες ερωτήσεις και επιδιώκουν να κατανοήσουν πώς οι τυποποιημένες διαδικασίες μπορούν να ενισχύσουν την παροχή ασφαλούς και ποιοτικής φροντίδας.
Συνολικά, όλα αυτά αποτυπώνουν ένα σύστημα υγείας που παρουσιάζει αυξανόμενη ετοιμότητα και ικανότητα για τη συστηματική εφαρμογή καλών πρακτικών.
Στιγμιότυπο από ενημερωτικές συναντήσεις στα νοσοκομεία της Αττικής, στο πλαίσιο του προγράμματος Health-IQ
Οι προκλήσεις κατά την υλοποίηση της πιλοτικής φάσης – Πώς θα τις αντιμετωπίσει το πρόγραμμα Health-IQ
Κατά την πιλοτική φάση του έργου Health-IQ αναμένουμε ορισμένες σημαντικές προκλήσεις, κυρίως λόγω της πολυπλοκότητας των δεδομένων υγείας και της ανάγκης για συντονισμένη εφαρμογή σε διαφορετικές δομές. Μία βασική πρόκληση αφορά τη διαφοροποίηση στον τρόπο με τον οποίο τα δεδομένα καταγράφονται, αποθηκεύονται και επικυρώνονται στα νοσοκομεία και τις μονάδες ΠΦΥ έως και σήμερα. Οι διαφορετικές ροές εργασίας και η χρήση μη ομοιογενών όρων ενδέχεται αρχικά να δυσχεράνουν τη διαδικασία χαρτογράφησης των πηγών δεδομένων. Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, το έργο περιλαμβάνει μια οργανωμένη και σταδιακή διαδικασία χαρτογράφησης, επικύρωσης και τυποποίησης, με άμεση υποστήριξη από το Γραφείο ΠΟΥ για την Ποιότητα της Φροντίδας και την Ασφάλεια των Ασθενών στην Αθήνα, καθώς και από άλλες εξειδικευμένες ομάδες.
Μία ακόμη πρόκληση συνιστά η διασφάλιση της ετοιμότητας των δομών να εφαρμόσουν νέες διαδικασίες και ψηφιακά εργαλεία. Για αυτόν τον λόγο, η πιλοτική φάση έχει σχεδιαστεί ώστε να παρέχει στοχευμένη εκπαίδευση, συνεχή τεχνική υποστήριξη και τακτική συνεργασία με τις τοπικές ομάδες.
Με στοχευμένη ενδυνάμωση, πρακτική καθοδήγηση και σαφή μεθοδολογία, το Health-IQ στοχεύει να εξασφαλίσει ομαλή, συντονισμένη και βιώσιμη υλοποίηση.
Πώς η υιοθέτηση μιας ενιαίας μεθοδολογίας αξιολόγησης θα αλλάξει την καθημερινή λειτουργία του νοσοκομείου
Η υιοθέτηση μιας ενιαίας μεθοδολογίας αξιολόγησης αναμένεται να επιφέρει ουσιαστικές και πρακτικές αλλαγές στην καθημερινή λειτουργία των νοσοκομείων. Πρώτον, προσφέρει έναν τυποποιημένο τρόπο συλλογής, οργάνωσης και ερμηνείας των δεδομένων, επιτρέποντας στις ομάδες των επαγγελματιών υγείας να παρακολουθούν με μεγαλύτερη σαφήνεια την απόδοσή τους και να εντοπίζουν τους τομείς που χρειάζονται βελτίωση. Αντί για αποσπασματικές πληροφορίες, οι μονάδες θα διαθέτουν ένα δομημένο σύνολο δεικτών που θα αποτυπώνει βασικές πτυχές της παρεχόμενης φροντίδας.
Δεύτερον, η μεθοδολογία ενισχύει την αποτελεσματική επικοινωνία μεταξύ τμημάτων. Όταν όλοι ακολουθούν τους ίδιους ορισμούς, διαδικασίες και τρόπους αναφοράς, η συνεργασία γίνεται πιο ομαλή και η λήψη αποφάσεων πιο διαφανής. Το προσωπικό αντιλαμβάνεται καλύτερα πώς η εργασία του συμβάλλει στη βελτίωση της ποιότητας.
Τέλος, η τυποποιημένη αξιολόγηση διευκολύνει την ταχύτερη ανταπόκριση στις προκλήσεις, χάρη σε συγκρίσιμα και επίκαιρα δεδομένα, ενισχύοντας μια κουλτούρα συνεχούς βελτίωσης και παροχής πιο ασφαλούς, ανθρωποκεντρικής φροντίδας.
Στιγμιότυπο από ενημερωτικές συναντήσεις στα νοσοκομεία της Αττικής, στο πλαίσιο του προγράμματος Health-IQ
Οι δυσκολίες που συναντούν οι επαγγελματίες υγείας όταν καλούνται να ενσωματώσουν εργαλεία αξιολόγησης ποιότητας στη ρουτίνα τους – Πώς υποστηρίζει το Health-IQ αυτή τη μετάβαση
Οι επαγγελματίες υγείας συχνά αντιμετωπίζουν προκλήσεις όταν καλούνται να ενσωματώσουν εργαλεία αξιολόγησης ποιότητας στην καθημερινή τους πρακτική. Μία βασική δυσκολία αφορά τον πρόσθετο χρόνο και την προσοχή που απαιτείται για τη συστηματική καταγραφή διαδικασιών, ιδιαίτερα σε περιβάλλοντα με έντονο φόρτο εργασίας και πολλαπλές προτεραιότητες. Μία ακόμη πρόκληση είναι η διαφορετικότητα των υφιστάμενων ροών εργασίας, οι οποίες δεν ευθυγραμμίζονται πάντα με τους τυποποιημένους ορισμούς ή τις απαιτήσεις των δεικτών. Επιπλέον, ορισμένοι επαγγελματίες ενδέχεται να νιώθουν αβεβαιότητα σχετικά με τον τρόπο αξιοποίησης των δεδομένων και τη σύνδεσή τους με τη βελτίωση της φροντίδας.
Το Health-IQ υποστηρίζει αυτή τη μετάβαση με στοχευμένο και πρακτικό τρόπο. Η πιλοτική φάση περιλαμβάνει εκτενή εκπαίδευση, προσαρμοσμένη σε κάθε επαγγελματική ομάδα, συνεχή τεχνική υποστήριξη και σαφή καθοδήγηση για την καταχώρηση, επικύρωση και ερμηνεία δεδομένων. Με την αξιοποίηση της ψηφιακής πλατφόρμας Quality-for-All και τη στενή συνεργασία με τις ομάδες, το πρόγραμμα διευκολύνει την ομαλή ενσωμάτωση των εργαλείων ποιότητας στην καθημερινή πρακτική.
Πώς το Health-IQ συμβάλλει στη δημιουργία μιας κουλτούρας διαφάνειας και λογοδοσίας εντός των νοσοκομείων – Πώς θα διασφαλιστεί η βιωσιμότητα αυτού του πλαισίου μετά το τέλος της πιλοτικής φάσης
Το Health-IQ συμβάλλει ουσιαστικά στη διαμόρφωση κουλτούρας διαφάνειας και λογοδοσίας, εισάγοντας έναν σαφή και τυποποιημένο τρόπο μέτρησης και αναφοράς της ποιότητας σε όλα τα συμμετέχοντα νοσοκομεία και μονάδες ΠΦΥ. Η χρήση καλά ορισμένων δεικτών και ενιαίων διαδικασιών αξιολόγησης επιτρέπει στις ομάδες να έχουν πρόσβαση σε συγκρίσιμες και αξιόπιστες πληροφορίες, οι οποίες αντικατοπτρίζουν με σαφήνεια την απόδοσή τους. Αυτή η διαφάνεια ενθαρρύνει τον ανοιχτό διάλογο, τη συλλογική επίλυση προβλημάτων και την κατανόηση του πώς οι καθημερινές πρακτικές επηρεάζουν τα αποτελέσματα για τους ασθενείς. Παράλληλα, η δομημένη αναφορά επιτρέπει στη διοίκηση να εντοπίζει κενά, να παρακολουθεί την πρόοδο και να προγραμματίζει στοχευμένη υποστήριξη.
Για τη διασφάλιση της βιωσιμότητας μετά την πιλοτική φάση, το Health-IQ επενδύει στην μακροπρόθεσμη ενδυνάμωση των ίδιων των δομών μέσω της εκπαίδευσης, της εξοικείωση με ψηφιακά εργαλεία και της ενίσχυση εσωτερικών διαδικασιών για επικύρωση, ερμηνεία και αξιοποίηση δεδομένων. Με την ενσωμάτωση αυτών των πρακτικών στην καθημερινή λειτουργία και τη χρήση της ψηφιακής πλατφόρμας, το πλαίσιο μπορεί να συνεχίσει να λειτουργεί ομαλά και μετά το πέρας της πιλοτικής φάσης.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, ποιες καλές πρακτικές από άλλες χώρες έχουν ληφθεί υπόψη στον σχεδιασμό του Health-IQ
Ο σχεδιασμός του Health-IQ βασίζεται σε καθιερωμένες ευρωπαϊκές και διεθνείς καλές πρακτικές του ΠΟΥ, που δίνουν έμφαση στην τυποποιημένη μέτρηση, στη διαχείριση των δεδομένων και στη συστηματική συμμετοχή επαγγελματιών υγείας και ασθενών. Στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ, τα πιο επιτυχημένα συστήματα ποιότητας διακρίνονται για τους σαφείς ορισμούς δεικτών, τους τακτικούς κύκλους αναφοράς και την ενσωμάτωση της εμπειρίας των ασθενών στη διαδικασία λήψης αποφάσεων. Οι πρακτικές αυτές ενισχύουν τη διαφάνεια, διευκολύνουν τις ομάδες στην κατανόηση της απόδοσής τους και προάγουν μια κουλτούρα συνεχούς βελτίωσης.
Εξίσου σημαντική είναι η ψηφιακή διαλειτουργικότητα, στοιχείο που έχει ενσωματωθεί και στο Health-IQ. Τα σύγχρονα συστήματα υγείας βασίζονται σε ολοκληρωμένες πλατφόρμες που υποστηρίζουν ομοιόμορφη συλλογή δεδομένων, αυτόματο υπολογισμό δεικτών και ασφαλή ροή πληροφοριών, μειώνοντας το διοικητικό βάρος και επιταχύνοντας τον εντοπισμό ευκαιριών βελτίωσης.
Για την Ελλάδα, ιδιαίτερη αξία έχουν οι πρακτικές που ενισχύουν τη συνέπεια, την προβολή των αποτελεσμάτων και την ενεργή αξιοποίηση των δεδομένων από τις ομάδες πρώτης γραμμής. Το Health-IQ ενσωματώνει αυτές τις αρχές μέσω ενιαίων δεικτών, δομημένων διαδικασιών και υποστηρικτικών ψηφιακών εργαλείων.
Τι είδους δεδομένα θα συλλέγονται και με ποιον τρόπο αυτά θα αξιοποιούνται
Το Health-IQ συλλέγει δεδομένα σε έξι βασικές κατηγορίες δεικτών οι οποίες αποτυπώνουν την αποτελεσματικότητα, την ασφάλεια και τη δίκαιη λειτουργία των υπηρεσιών υγείας. Οι κατηγορίες αυτές είναι: ασφάλεια ασθενών, ανθρώπινο δυναμικό, αποδοτικότητα, αποτελεσματικότητα, προσβασιμότητα και οικονομικά στοιχεία. Μαζί προσφέρουν μια δομημένη και ολοκληρωμένη εικόνα της απόδοσης νοσοκομείων και μονάδων ΠΦΥ.
Τα δεδομένα αξιοποιούνται για την παρακολούθηση των υπηρεσιών, τον εντοπισμό κενών και την ανάδειξη τομέων προς βελτίωση. Για παράδειγμα, οι δείκτες ασφάλειας βοηθούν στον εντοπισμό κινδύνων, οι δείκτες προσβασιμότητας αναδεικνύουν εμπόδια στην έγκαιρη φροντίδα, ενώ οι δείκτες αποδοτικότητας και οικονομικών στοιχείων υποστηρίζουν την ορθολογική χρήση πόρων. Οι δείκτες ανθρώπινου δυναμικού καταγράφουν την επάρκεια και ετοιμότητα του προσωπικού, ενώ οι δείκτες αποτελεσματικότητας αξιολογούν τα αποτελέσματα της φροντίδας.
Με ενιαίες μεθοδολογίες και κοινές έννοιες, το Health-IQ ενισχύει τη συνεπή ερμηνεία των αποτελεσμάτων, στηρίζει τεκμηριωμένες αποφάσεις και προάγει στοχευμένες βελτιώσεις στην ποιότητα και την ασφάλεια των υπηρεσιών.
Διαβάστε επίσης
ΕΣΥ: Ποιοι τομείς παίρνουν «άριστα» και ποιοι «ασθενούν» στα δημόσια νοσοκομεία
Τι αλλάζει στα ραντεβού του ΕΣΥ από 1η Οκτωβρίου – Θα εξετάζονται 830.000 ασθενείς μηνιαίως
