Έχετε ανοίξει ποτέ μια εφαρμογή γνωριμιών με ενθουσιασμό, για να την κλείσετε λίγο αργότερα, νιώθοντας περισσότερο κουρασμένοι απ’ ό,τι πριν; Αν ναι, δεν είστε οι μόνοι. Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2024 σε 1.000 Αμερικανούς που είχαν χρησιμοποιήσει εφαρμογές γνωριμιών κατά το προηγούμενο έτος, το 78% δήλωσε ότι αισθανόταν, τουλάχιστον περιστασιακά, συναισθηματικά, πνευματικά ή σωματικά εξαντλημένο από τη χρήση τους.
Η εικόνα αυτή φαίνεται να υποστηρίζεται και από νεότερα ερευνητικά δεδομένα. Μελέτη των Sharabi και συνεργατών (2026) διαπίστωσε ότι η συναισθηματική εξάντληση των χρηστών αυξανόταν με την πάροδο του χρόνου, όπως και το αίσθημα αναποτελεσματικότητας – η εντύπωση, δηλαδή, ότι η προσπάθεια για μια ουσιαστική γνωριμία δεν αποδίδει. Οι συμμετέχοντες που ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα κατάθλιψης, άγχους ή μοναξιάς ήταν περισσότερο επιρρεπείς σε αυτές τις εμπειρίες.
Γιατί, όμως, μια διαδικασία που υποτίθεται ότι διευκολύνει την αναζήτηση συντρόφου καταλήγει συχνά τόσο κουραστική;
Μια πιθανή εξήγηση προέρχεται από την εξελικτική ψυχολογία και υποστηρίζει ότι ο ανθρώπινος εγκέφαλος καλείται σήμερα να διαχειριστεί έναν αξιοσημείωτο αριθμό πιθανών συντρόφων με μια ταχύτητα αξιολόγησης που διαφέρουν σημαντικά από τις συνθήκες στις οποίες διαμορφώθηκαν οι ανθρώπινοι μηχανισμοί επιλογής συντρόφου. Η θεωρία αυτή, γνωστή ως εξελικτική αναντιστοιχία, προσφέρει ένα ενδιαφέρον πλαίσιο για να κατανοήσουμε 4 μηχανισμούς που ενδέχεται να συμβάλλουν στο φαινόμενο:
1. Όσο περισσότερες οι επιλογές, τόσο πιο δύσκολη η απόφαση
Θα περίμενε κανείς ότι η πρόσβαση σε εκατοντάδες πιθανούς συντρόφους θα αύξανε τις πιθανότητες μιας επιτυχημένης γνωριμίας. Στην πράξη, όμως, η πληθώρα επιλογών μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα. Πρόκειται για το λεγόμενο «παράδοξο της επιλογής»: Όταν οι διαθέσιμες εναλλακτικές είναι υπερβολικά πολλές, η λήψη αποφάσεων γίνεται δυσκολότερη και λιγότερο ικανοποιητική.
Σε τρεις μελέτες, οι Pronk και Denissen (2020) παρατήρησαν ότι οι συμμετέχοντες γίνονταν σταδιακά πιο απορριπτικοί όσο αξιολογούσαν περισσότερους πιθανούς συντρόφους. Η πιθανότητα να αποδεχθούν κάποιον μειώθηκε κατά μέσο όρο κατά 27% από την πρώτη έως την τελευταία επιλογή.
Αντίστοιχα, σε πειραματική μελέτη του 2026, φοιτητές που αξιολόγησαν τον μεγαλύτερο αριθμό προφίλ αποδέχθηκαν περίπου το 17% των πιθανών συντρόφων, έναντι 24% εκείνων που είδαν λιγότερα προφίλ. Οι συμμετέχοντες που εκτέθηκαν σε περισσότερες επιλογές ανέφεραν επίσης μεγαλύτερο αίσθημα υπερφόρτωσης. Με άλλα λόγια, η αίσθηση ότι υπάρχει πάντα κάποιος καλύτερος μπορεί να δυσκολεύει την επιλογή μας.
2. Οι ατελείωτες επιλογές μάς οδηγούν σε επιφανειακές κρίσεις
Όταν καλούμαστε να αξιολογήσουμε πολλούς ανθρώπους σε περιορισμένο χρόνο, ο εγκέφαλος αναζητά τρόπους να απλοποιήσει τη διαδικασία. Έτσι, τείνουμε να δίνουμε μεγαλύτερη βαρύτητα σε χαρακτηριστικά που μπορούμε να αντιληφθούμε αμέσως, όπως η εξωτερική εμφάνιση, και λιγότερη σε στοιχεία που απαιτούν χρόνο για να αξιολογηθούν.
Έρευνα των Lenton και Francesconi (2010), που βασίστηκε σε συναντήσεις ταχείας γνωριμίας (speed dating), έδειξε ότι όσο αυξάνονταν οι πιθανοί σύντροφοι, τόσο μεγαλύτερη σημασία αποκτούσαν χαρακτηριστικά που μπορούσαν να εκτιμηθούν με μια γρήγορη ματιά, όπως το ύψος και το βάρος. Αντίθετα, χαρακτηριστικά που απαιτούσαν περισσότερη επεξεργασία, όπως η εκπαίδευση και η επαγγελματική κατάσταση, επηρέαζαν λιγότερο τις επιλογές.
Στις εφαρμογές γνωριμιών, όπου μια φωτογραφία μπορεί να καθορίσει μέσα σε δευτερόλεπτα αν θα συνεχίσουμε ή όχι, αυτή η τάση ενισχύεται. Το πρόβλημα είναι ότι η συμβατότητα σε μια σχέση δεν περιορίζεται σε όσα μπορεί να αποκαλύψει μια φωτογραφία ή ένα σύντομο βιογραφικό.
3. Το γρήγορο swiping ίσως επηρεάζει την αυτοεκτίμησή μας
Η κόπωση δεν σχετίζεται απαραίτητα μόνο με τον αριθμό των προφίλ που βλέπουμε, αλλά και με τον τρόπο που παίρνουμε αποφάσεις. Σε πείραμα των Thomas και συνεργατών (2026), οι ερευνητές εξέτασαν πώς επηρεάζεται η αυτοεικόνα των συμμετεχόντων από διαφορετικούς τρόπους αξιολόγησης πιθανών συντρόφων. Διαπίστωσαν ότι όσοι ενθαρρύνονταν να αποφασίζουν γρήγορα και διαισθητικά ανέφεραν χαμηλότερη αυτοεκτίμηση σε σύγκριση με όσους λάμβαναν πιο προσεκτικές αποφάσεις.
Παράλληλα, οι συμμετέχοντες που βασίζονταν στις αυθόρμητες κρίσεις αισθάνονταν νωρίτερα ότι είχαν κατακλυστεί από τις επιλογές. Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι ο τρόπος χρήσης μιας εφαρμογής μπορεί να επηρεάζει την εμπειρία της γνωριμίας.
4. Καμία φωτογραφία δε μπορεί να προβλέψει τη «χημεία»
Μπορούμε να μάθουμε πολλά για κάποιον από το προφίλ του: Τα ενδιαφέροντα, τις συνήθειές του, ακόμη και τις προσδοκίες του από μια σχέση. Υπάρχει, όμως, ένα στοιχείο που παραμένει εξαιρετικά δύσκολο να προβλεφθεί: Η προσωπική χημεία. Σε μελέτη του 2017, οι Joel και συνεργάτες επιχείρησαν να προβλέψουν τη ρομαντική έλξη χρησιμοποιώντας περισσότερες από 100 μετρήσεις προσωπικών χαρακτηριστικών και προτιμήσεων. Οι ερευνητές αξιοποίησαν μοντέλα μηχανικής μάθησης, αναλύοντας πληροφορίες που είχαν συλλεχθεί πριν από συναντήσεις speed dating.
Τα μοντέλα μπορούσαν να προβλέψουν, σε κάποιο βαθμό, πόσο πιθανό ήταν ένα άτομο να βρίσκει τους άλλους ελκυστικούς ή να προκαλεί το ενδιαφέρον τους. Δεν κατάφεραν, όμως, να προβλέψουν με αξιοπιστία αν δύο συγκεκριμένοι άνθρωποι θα αισθάνονταν αμοιβαία έλξη όταν συναντιούνταν. Αυτό εξηγεί γιατί δύο άνθρωποι που φαίνονται ταιριαστοί στη θεωρία μπορεί στην πράξη να μη νιώσουν έλξη, ενώ μια απρόσμενη γνωριμία μπορεί να εξελιχθεί σε κάτι πολύ περισσότερο.
Τελικά, φταίνε οι εφαρμογές ή ο τρόπος που τις χρησιμοποιούμε;
Οι διαδικτυακές γνωριμίες έχουν διευρύνει σημαντικά τις δυνατότητες αναζήτησης συντρόφου. Ταυτόχρονα, όμως, έχουν δημιουργήσει ένα περιβάλλον στο οποίο καλούμαστε να αξιολογούμε διαρκώς νέες επιλογές, συχνά με ελάχιστες πληροφορίες και μέσα σε ελάχιστο χρόνο. Τα διαθέσιμα ερευνητικά ευρήματα δείχνουν ότι η υπερβολική έκθεση σε προφίλ, η πίεση της γρήγορης επιλογής και η δυσκολία πρόβλεψης της πραγματικής συμβατότητας μπορούν να συμβάλλουν στην απογοήτευση και την ψυχική κόπωση.
Αυτό δε σημαίνει ότι οι εφαρμογές γνωριμιών είναι αναποτελεσματικές ή ότι όλοι οι χρήστες βιώνουν την ίδια εμπειρία. Υπενθυμίζει, ωστόσο, κάτι σημαντικό: Η αναζήτηση μιας ουσιαστικής σχέσης δε μπορεί να περιοριστεί σε ατελείωτα προφίλ και γρήγορες αποφάσεις. Και ίσως, όταν οι διαδικτυακές γνωριμίες αρχίζουν να μοιάζουν περισσότερο με εξαντλητική υποχρέωση παρά με ευχάριστη εμπειρία, να αξίζει να επανεξετάσουμε τον τρόπο με τον οποίο τις προσεγγίζουμε.
Διαβάστε επίσης
Απίστευτο: Πότε μπορεί μια εφαρμογή γνωριμιών να σας αποκαλύψει αν έχετε ΔΕΠΥ
Τρία σενάρια χωρισμού στην εποχή του online dating – Μια ψυχοθεραπεύτρια δίνει συμβουλές επιβίωσης
Online dating μετά τα 50: Χρήσιμα tips για να αποφύγετε επικίνδυνες και κακοποιητικές συμπεριφορές
