Η ηλικία, η διατροφή, το κάπνισμα και η σωματική άσκηση συγκαταλέγονται στους γνωστούς παράγοντες που επηρεάζουν την ανδρική γονιμότητα. Ωστόσο, νέα έρευνα υποδεικνύει ότι ίσως υπάρχει ακόμη ένας κρίσιμος παράγοντας που συχνά παραβλέπεται: O τόπος κατοικίας.

Επιστήμονες διαπίστωσαν σημαντικές διαφορές στην ποιότητα του σπέρματος μεταξύ ανδρών που ζούσαν σε διαφορετικές περιοχές της Ισπανίας, παρά το γεγονός ότι ακολουθούσαν σε μεγάλο βαθμό παρόμοιο τρόπο ζωής. Το εύρημα ενισχύει την υπόθεση ότι περιβαλλοντικοί παράγοντες, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση ή άλλες τοπικές εκθέσεις, ενδέχεται να επηρεάζουν την αναπαραγωγική υγεία των ανδρών.

Τι εξέτασαν οι ερευνητές

Η πολυκεντρική, προοπτική μελέτη συμπεριέλαβε 386 άνδρες που υποβλήθηκαν σε έλεγχο γονιμότητας σε επτά κέντρα υποβοηθούμενης αναπαραγωγής στην Ισπανία, από τον Ιούνιο του 2024 έως τον Δεκέμβριο του 2025. Οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν αναλυτικά ερωτηματολόγια σχετικά με τον τρόπο ζωής τους, το σωματικό βάρος, το ιατρικό ιστορικό, τη φυσική δραστηριότητα, το κάπνισμα, την κατανάλωση αλκοόλ και καφέ, τη λήψη φαρμάκων και την πιθανή έκθεσή τους σε χημικές ουσίες.

Στη συνέχεια, οι ερευνητές της μελέτης, η οποία παρουσιάστηκε στην 42η Ετήσια Συνάντηση της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας ( ESHRE ), συνέκριναν βασικές παραμέτρους του σπέρματος, όπως ο όγκος του σπέρματος, η συγκέντρωση, η κινητικότητα, η μορφολογία και ο συνολικός αριθμός κινητών σπερματοζωαρίων, μεταξύ ανδρών που κατοικούσαν σε τέσσερις διαφορετικές γεωγραφικές περιοχές της χώρας.

Οι άνδρες του βορρά είχαν καλύτερες επιδόσεις

Η ανάλυση αποκάλυψε αξιοσημείωτες διαφορές. Οι άνδρες που ζούσαν στη βόρεια Ισπανία εμφάνιζαν σταθερά καλύτερους δείκτες ποιότητας σπέρματος σε σύγκριση με όσους κατοικούσαν στις κεντρικές και νότιες περιοχές.

Ειδικότερα, ο συνολικός αριθμός κινητών σπερματοζωαρίων έφτανε κατά μέσο όρο τα 94,35 εκατομμύρια στον βορρά, έναντι 50,11 εκατομμυρίων στην κεντρική Ισπανία. Παράλληλα, οι άνδρες του βορρά παρουσίαζαν υψηλότερη συγκέντρωση και κινητικότητα σπερματοζωαρίων, ενώ η μειωμένη κινητικότητα καταγραφόταν πολύ συχνότερα στους συμμετέχοντες από τις νότιες και κεντρικές περιοχές.

Όχι ο τρόπος ζωής, αλλά το περιβάλλον;

Το πιο ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι οι διαφορές αυτές δεν εξηγούνταν από τον τρόπο ζωής. Ακόμη και αφού οι ερευνητές έλαβαν υπόψη παράγοντες όπως το κάπνισμα, η κατανάλωση αλκοόλ και καφέ, η φυσική δραστηριότητα, ο δείκτης μάζας σώματος και άλλες κοινωνικοδημογραφικές μεταβλητές, η γεωγραφική περιοχή παρέμεινε ανεξάρτητος παράγοντας που σχετιζόταν με την ποιότητα του σπέρματος.

Όπως επισημαίνει η επικεφαλής της μελέτης, καθηγήτρια Rocío Núñez-Calonge, το γεγονός ότι οι συνήθειες των ανδρών ήταν σχεδόν ίδιες σε όλες τις περιοχές οδηγεί στο συμπέρασμα ότι οι διαφορές ενδέχεται να οφείλονται σε περιβαλλοντικές επιδράσεις, όπως η ατμοσφαιρική ρύπανση ή άλλοι ρύποι που διαφέρουν από περιοχή σε περιοχή.

Τι σημαίνουν τα ευρήματα

Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι η μελέτη δεν αποδεικνύει σχέση αιτίας-αποτελέσματος. Ωστόσο, προσθέτει νέα στοιχεία που ενισχύουν την άποψη ότι, πέρα από τις ατομικές συνήθειες, και το περιβάλλον στο οποίο ζει ένας άνδρας μπορεί να επηρεάζει την αναπαραγωγική του υγεία.

Όπως σημειώνουν, απαιτούνται μεγαλύτερες μελέτες για να διευκρινιστεί ποιοι περιβαλλοντικοί παράγοντες ευθύνονται για τις διαφορές αυτές και εάν παρόμοια ευρήματα παρατηρούνται και σε άλλες χώρες.

Διαβάστε επίσης

Η στυτική λειτουργία είναι «καθρέφτης» υγείας – 5 πράγματα που κάθε άνδρας πρέπει να γνωρίζει

5 top tips για καλύτερη στυτική λειτουργία

Να παίρνω ένα χάπι καθημερινά για τη στυτική λειτουργία; Οι επιστήμονες του Χάρβαρντ δίνουν την απάντηση