Τρία λεπτά φαίνεται πως είναι αρκετά για να αλλάξουν τη διάθεση ενός εφήβου, ειδικά όταν συμπεριλαμβάνουν μια απροσδόκητη παρέα: ένα άλογο ή ένα γαϊδουράκι.
Σύμφωνα με νεότερη έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Davis (UC Davis), που δημοσιεύθηκε στο Scientific Reports, μια τόσο σύντομη επαφή μπορεί να έχει άμεσο συναισθηματικό αντίκτυπο.
Στη μελέτη συμμετείχαν 61 έφηβοι, οι οποίοι πέρασαν μόλις τρία λεπτά με δύο μικρόσωμα άλογα και δύο μικρόσωμα γαϊδουράκια που είχαν διασωθεί. Μετά την επαφή, όλοι οι συμμετέχοντες ανέφεραν ότι αισθάνονταν πιο ήρεμοι, λιγότερο νευρικοί, λιγότερο λυπημένοι και μόνοι. Τα αποτελέσματα, όμως, έκρυβαν και μια έκπληξη: οι έφηβοι που αντιλήφθηκαν καλύτερα τη γλώσσα του σώματος των ζώων εμφάνισαν μεγαλύτερη μείωση της μοναξιάς και της θλίψης, ακόμη και όταν το ζώο επέλεγε να απομακρυνθεί από κοντά τους.
Μια κοινή εμπειρία
Μέχρι σήμερα, μεγάλο μέρος της έρευνας γύρω από τις παρεμβάσεις με τη βοήθεια ζώων έχει εστιάσει κυρίως στα οφέλη για τον άνθρωπο. Η νέα μελέτη επιχειρεί να δει τη σχέση και από την άλλη πλευρά: τι αισθάνεται και πώς αντιδρά το ίδιο το ζώο;
«Δεν μπορείς να στέκεσαι σε ένα λιβάδι, να παρακολουθείς ένα παιδί και ένα γαϊδουράκι να αλληλεπιδρούν και να προσποιείσαι ότι μόνο το ένα από τα δύο βιώνει αυτή την εμπειρία», λέει χαρακτηριστικά η Rebecca Calisi Rodríguez, αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευροβιολογίας, Φυσιολογίας και Συμπεριφοράς και διευθύντρια του Green Care Lab στο UC Davis. «Παρατηρούν το ένα το άλλο, ανταποκρίνονται το ένα στο άλλο και τα δύο κάνουν επιλογές», προσθέτει.
Για να διερευνήσουν αυτό τον κοινό τόπο, οι επιστήμονες χώρισαν τους εφήβους σε δύο ομάδες. Οι μισοί χάιδευαν απαλά την πλάτη των ζώων, ενώ οι υπόλοιποι τα έξυναν πιο έντονα στον λαιμό, με έναν τρόπο που προσομοιάζει στην αμοιβαία περιποίηση των ιπποειδών. Την ίδια στιγμή, οι έφηβοι έμαθαν να αναγνωρίζουν δύο απλά σήματα της συμπεριφοράς τους όπως την κίνηση των χειλιών, που αποτελεί ένδειξη ευχαρίστησης, και την απομάκρυνση, με την οποία το ζώο δείχνει ότι χρειάζεται περισσότερο χώρο.
Ένα παιδί ξύνει τον λαιμό ενός μικροσκοπικού γαϊδουριού που ονομάζεται Μέμφις, το οποίο ήταν μέρος της μελέτης, Credit: Claire Short/UC Davis
Τα ίδια τα ζώα έδειξαν σαφή προτίμηση. Η κίνηση των χειλιών που συνδέεται με ευχαρίστηση παρατηρήθηκε στο 75% των αλληλεπιδράσεων όταν οι έφηβοι έξυναν τον λαιμό των ζώων, έναντι 48% κατά το απλό χάιδεμα. Αντίθετα, τα ιπποειδή απομακρύνθηκαν στο 89% των αλληλεπιδράσεων που περιλάμβαναν χάιδεμα, έναντι 42% όταν οι συμμετέχοντες τα έξυναν στον λαιμό.
Το σημαντικότερο, ωστόσο, ήταν η σύνδεση αυτών των αντιδράσεων με τα συναισθήματα των εφήβων. Όσοι είδαν τα ζώα να εκδηλώνουν ευχαρίστηση ανέφεραν μεγαλύτερη μείωση της μοναξιάς. Τότε ήταν που προέκυψε το πιο απρόσμενο εύρημα: όσοι είδαν ένα άλογο ή ένα γαϊδουράκι να απομακρύνεται από κοντά τους εμφάνισαν μεγαλύτερη μείωση της θλίψης.
«Μου αρέσει το γεγονός ότι αυτό το απροσδόκητο αποτέλεσμα αμφισβητεί την υπόθεση πως περισσότερη επαφή με το ζώο είναι πάντοτε καλύτερη», σχολιάζει η Calisi Rodríguez. Όπως εξηγεί, μια ουσιαστική σχέση δεν απαιτεί απαραίτητα τη συνεχή συμμετοχή του ζώου. Το να μπορεί να επιλέξει ελεύθερα αν θα πλησιάσει έναν άνθρωπο, αν θα παραμείνει κοντά του ή αν θα απομακρυνθεί ενδεχομένως κάνει την αλληλεπίδραση πιο αυθεντική.
Αμφίδρομο το όφελος
«Δεν πρόκειται πραγματικά για μια ιστορία σχετικά με τον καλύτερο τρόπο να χαϊδέψεις ένα γαϊδουράκι, όσο χαριτωμένο κι αν ακούγεται. Είναι μια ιστορία για την αμοιβαιότητα», τονίζει η Calisi Rodríguez σχετικά με την αλληλεπίδραση ανθρώπου και ζώου.
Η Αναπληρώτρια Καθηγήτρια του UC Davis, Rebecca Calisi Rodríguez, δίπλα σε ένα μικροσκοπικό άλογο ονόματι Randy, το οποίο συμμετείχε στη μελέτη, Credit: Gregory Urquiaga/UC Davis
Η ίδια επισημαίνει ότι, εφόσον τα ζώα πρόκειται να αποκτήσουν μεγαλύτερο ρόλο σε παρεμβάσεις που υποστηρίζουν την ανθρώπινη ευεξία, η φροντίδα της δικής τους ευημερίας δεν αποτελεί μόνο ζήτημα ηθικής. Ενδέχεται να είναι μέρος του ίδιου του μηχανισμού που κάνει αυτές τις παρεμβάσεις αποτελεσματικές. «Η δουλειά μας αναδεικνύει αυτή την όμορφη πιθανότητα: το να κάνουμε την αλληλεπίδραση καλύτερη για το ζώο μπορεί να είναι μέρος αυτού που την κάνει καλύτερη και για εμάς», αναφέρει.
Τα ευρήματα θα μπορούσαν να συμβάλουν στον σχεδιασμό παρεμβάσεων με ζώα σε σχολεία, νοσοκομεία και κέντρα θεραπευτικής ιππασίας, με μεγαλύτερη έμφαση όχι μόνο στο τι παίρνει ο άνθρωπος από αυτή τη σχέση, αλλά και στο τι χρειάζεται το ζώο. Όπως καταλήγει η Calisi Rodríguez, ο στόχος είναι τέτοια προγράμματα να εξελιχθούν σε χώρους όπου οι άνθρωποι «δεν θα δέχονται απλώς φροντίδα από τα ζώα, αλλά θα μαθαίνουν και πώς να την ανταποδίδουν».
Διαβάστε επίσης
Κίνδυνος μανίας και διπολικής διαταραχής για τα 10χρονα που «πέφτουν με τα μούτρα» στις οθόνες
Ανήλικοι παραβάτες: Ποιοι παρανομούν «για τη φάση» και ποιοι εξελίσσονται σε χρόνιους δράστες
