Μια νέα μορφή ανοσοθεραπείας οδήγησε σε πλήρη και διαρκή υποχώρηση καρκίνου του ήπατος, ανθεκτικού στη χημειοθεραπεία, σ’ ένα παιδί 3 ετών, προσφέροντας ενθαρρυντικά πρώιμα στοιχεία για τις δυνατότητες της θεραπείας με CAR T-κύτταρα κατά των συμπαγών όγκων. Η περίπτωση, η οποία γνωστοποιήθηκε από ερευνητές του Baylor College of Medicine, του Texas Children’s Hospital και του Seattle Children’s στο New England Journal of Medicine, αφορούσε ένα παιδί με ηπατοβλάστωμα, τη συνηθέστερη μορφή παιδιατρικού καρκίνου του ήπατος. Η νόσος είχε εξαπλωθεί στους πνεύμονες και είχε σταματήσει να ανταποκρίνεται στη συμβατική χημειοθεραπεία.
Ένα έτος μετά τη λήψη της πειραματικής θεραπείας, το παιδί εξακολουθεί να παρουσιάζει πλήρη υποχώρηση του καρκίνου, σύμφωνα με την αναφορά.
Ο καρκίνος επανήλθε παρά τη χημειοθεραπεία και το χειρουργείο
Το παιδί παρουσίαζε αρχικά έναν μεγάλο όγκο στο ήπαρ, καθώς και μεταστάσεις στους πνεύμονες. Πριν λάβει την πειραματική ανοσοθεραπεία, υποβλήθηκε σε τρεις διαφορετικές σειρές χημειοθεραπείας, πλήρη χειρουργική αφαίρεση του πρωτογενούς όγκου του ήπατος και αφαίρεση δύο πνευμονικών μεταστάσεων.
Παρά την εντατική προσέγγιση, ο καρκίνος ανέπτυξε αντοχή στη χημειοθεραπεία, ενώ και μετά τη χειρουργική επέμβαση, εμφανίστηκε νέα μεταστατική βλάβη στον πνεύμονα.
Στη συνέχεια, το παιδί εντάχθηκε στη μελέτη CARE (NCT04715191), μια κλινική δοκιμή φάσης 1 -η πρώτη που διεξάγεται σε ανθρώπους- η οποία διερευνά μια πειραματική μορφή θεραπείας με CAR T-κύτταρα, σχεδιασμένη να στοχεύει τη γλυπικάνη-3 (GPC3), μια πρωτεΐνη που εκφράζεται από το ηπατοβλάστωμα και άλλους συμπαγείς όγκους.
Πώς λειτουργεί η πειραματική θεραπεία
Οι θεραπείες με CAR T-κύτταρα περιλαμβάνουν τη συλλογή των ανοσολογικών Τ-κυττάρων του ασθενούς και τη γενετική τροποποίησή τους, ώστε να μπορούν να αναγνωρίζουν και να επιτίθενται σε συγκεκριμένους στόχους στα καρκινικά κύτταρα. Στην περίπτωση αυτή, οι ερευνητές δημιούργησαν CAR T-κύτταρα ειδικά για το GPC3 από τα ίδια τα κύτταρα του παιδιού στα εργαστήρια του Κέντρου Κυτταρικής και Γενετικής Θεραπείας, τα οποία πληρούν τις Ορθές Παρασκευαστικές Πρακτικές (GMP).
Η πειραματική θεραπεία ενσωμάτωσε επιπλέον χαρακτηριστικά, με σκοπό την ενίσχυση της δραστηριότητας των CAR T-κυττάρων. Οι ερευνητές χρησιμοποίησαν δύο γενετικούς φορείς: Ο ένας κωδικοποιούσε το CAR δεύτερης γενιάς που στοχεύει το GPC3, ενώ ο άλλος κωδικοποιούσε τα μόρια ανοσολογικής σηματοδότησης ιντερλευκίνη-15 (IL15) και ιντερλευκίνη-21 (IL21). Περιλάμβανε, επίσης, έναν επαγωγικό διακόπτη ασφαλείας κασπάσης-9, σχεδιασμένο να παρέχει μεγαλύτερο έλεγχο επί των γενετικά τροποποιημένων κυττάρων. Προηγούμενη έρευνα από ερευνητές του Κέντρου Κυτταρικής και Γενετικής Θεραπείας είχε δείξει ότι αυτή η προσέγγιση θα μπορούσε να συμβάλει στον έλεγχο της πολλαπλασιαστικής δραστηριότητας των CAR T-κυττάρων.
Ο καρκίνος εξαφανίστηκε μετά από δύο εγχύσεις
Το παιδί έλαβε δύο εγχύσεις με διαφορά 8 εβδομάδων. Μετά την πρώτη έγχυση, οι γιατροί παρατήρησαν μερική ανταπόκριση. Μετά τη δεύτερη, οι απεικονιστικές εξετάσεις έδειξαν πλήρη εξαφάνιση της μεταστατικής νόσου. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι οι ερευνητές δεν ανέφεραν τοξικότητες που να περιορίζουν τη δόση, ούτε σύνδρομο απελευθέρωσης κυτοκινών, μια δυνητικά σοβαρή φλεγμονώδη αντίδραση που σχετίζεται με ορισμένες θεραπείες με CAR-Τ κύτταρα.
Η πλήρης υποχώρηση παρέμεινε εμφανής ένα έτος μετά τη θεραπεία. Ο δρ. David Steffin, πρώτος συγγραφέας της μελέτης και αναπληρωτής διευθυντής του τμήματος κυτταρικής θεραπείας και μεταμόσχευσης μυελού των οστών στο Texas Children’s, δήλωσε ότι η περίπτωση αυτή αποδεικνύει ότι μια διαρκής πλήρης ανταπόκριση σ’ έναν χημειοθεραπευτικά ανθεκτικό συμπαγή όγκο μπορεί ενδεχομένως να επιτευχθεί εξ ολοκλήρου, χωρίς συστηματική τοξικότητα.
Ένα ελπιδοφόρο αποτέλεσμα
Οι θεραπείες με CAR T-κύτταρα έχουν μεταμορφώσει τη θεραπεία ορισμένων αιματολογικών καρκίνων, αλλά η επίτευξη συγκρίσιμης επιτυχίας κατά των συμπαγών όγκων έχει αποδειχθεί σημαντικά πιο δύσκολη. Η νέα περίπτωση παρέχει ένα σημαντικό πρώιμο σήμα ότι τα ειδικά τροποποιημένα CAR T-κύτταρα ενδέχεται να έχουν δυνατότητες και στους παιδιατρικούς συμπαγείς καρκίνους. Ο δρ. Andras Heczey, υπεύθυνος συγγραφέας και επικεφαλής ερευνητής στο Seattle Children’s, δήλωσε ότι τα ευρήματα παρέχουν στοιχεία ότι τα νέα CAR T-κύτταρα ενδέχεται να αποτελούν μια ασφαλή και αποτελεσματική προσέγγιση για το ηπατοβλάστωμα και δικαιολογούν περαιτέρω διερεύνηση σε ασθενείς με GPC3-θετικούς συμπαγείς όγκους.
Το αποτέλεσμα, ωστόσο, προέρχεται από ένα μόνο παιδί που συμμετείχε σε μια πρώιμη δοκιμή φάσης 1. Επομένως, δεν μπορεί να καθορίσει πόσο αποτελεσματική ή ασφαλής θα είναι η θεραπεία σ’ έναν μεγαλύτερο πληθυσμό παιδιών. Παρ’ όλα αυτά, η πλήρης ανταπόκριση σ’ έναν καρκίνο που είχε επιμείνει παρά τις πολλαπλές σειρές χημειοθεραπείας και χειρουργικών επεμβάσεων αποτελεί ένα ικανοποιητικό σημείο εκκίνησης για την περαιτέρω διερεύνηση της προσέγγισης. Θα χρειαστούν μεγαλύτερες μελέτες για να προσδιοριστεί εάν η ανταπόκριση μπορεί να αναπαραχθεί, πόσο διαρκή είναι τα οφέλη και ποιοι ασθενείς με GPC3-θετικούς όγκους είναι πιο πιθανό να ωφεληθούν.
Διαβάστε επίσης
Λιπώδες ήπαρ: Ο άγνωστος ρόλος των μικροπλαστικών – Ποια διατροφή πολλαπλασιάζει τον κίνδυνο
Στατίνες: «Κάνουν θαύματα» και για το ήπαρ – Έρευνα αποκαλύπτει ότι μειώνουν τον κίνδυνο καρκίνου
