Η υπερβολική κατανάλωση αλκοόλ στην εφηβεία μπορεί να αφήνει το αποτύπωμά της στον εγκέφαλο πολύ μετά το τελευταίο ποτό. Νέα προκλινική μελέτη δείχνει ότι η επαναλαμβανόμενη έκθεση σε μεγάλες ποσότητες αλκοόλ κατά την εφηβική ηλικία συνδέεται με επίμονες αλλαγές στη δομή και τη λειτουργία του εγκεφάλου, οι οποίες παρέμεναν ακόμη και έπειτα από παρατεταμένη αποχή.
Ερευνητές από την Ιατρική Σχολή Joan C. Edwards του Marshall University εξέτασαν ειδικότερα τι συμβαίνει στην επικοινωνία μεταξύ των αστροκυττάρων και των συνάψεων στον ιππόκαμπο, μια περιοχή του εγκεφάλου με καθοριστικό ρόλο στη μάθηση και τη μνήμη.
Τα αστροκύτταρα θεωρούνταν για χρόνια κυρίως «υποστηρικτικά» κύτταρα του νευρικού συστήματος. Τα τελευταία χρόνια, ωστόσο, η έρευνα αναδεικνύει έναν πολύ πιο ενεργό ρόλο τους στη ρύθμιση της νευρωνικής επικοινωνίας. Οι συνάψεις, από την άλλη πλευρά, είναι τα μικροσκοπικά σημεία επαφής μέσω των οποίων επικοινωνούν μεταξύ τους οι νευρώνες.
Οι αλλαγές παρέμειναν και μετά την αποχή
Χρησιμοποιώντας ένα ζωικό μοντέλο επαναλαμβανόμενης έκθεσης σε αιθανόλη κατά την εφηβεία, οι επιστήμονες διερεύνησαν πώς επηρεάζεται ο εγκέφαλος τόσο μετά από μια περίοδο αποχής όσο και αργότερα, στην ενήλικη ζωή.
Τα αποτελέσματα της έρευνας έδειξαν ότι η έκθεση στο αλκοόλ διατάραξε την επικοινωνία μεταξύ αστροκυττάρων και συνάψεων στον ιππόκαμπο. Το πιο αξιοσημείωτο ήταν ότι οι μεταβολές αυτές εξακολουθούσαν να είναι ανιχνεύσιμες έπειτα από παρατεταμένη αποχή από το αλκοόλ.
Παράλληλα, οι ερευνητές εντόπισαν αλλαγές σε συμπεριφορές που σχετίζονται με τον φόβο στην ενήλικη ζωή, ένα εύρημα που υποδηλώνει ότι οι επιδράσεις της κατανάλωσης αλκοόλ κατά την εφηβεία ενδέχεται να μην περιορίζονται μόνο στη λειτουργία των εγκεφαλικών κυττάρων.
«Στόχος αυτής της έρευνας είναι να κατανοήσουμε γιατί η επεισοδιακή υπερκατανάλωση αλκοόλ ειδικά κατά την εφηβεία επιδεινώνει τις εκβάσεις της ψυχικής υγείας και μειώνει συνολικά την ποιότητα ζωής», εξηγεί η Mary-Louise Risher, αναπληρώτρια καθηγήτρια στην Joan C. Edwards School of Medicine.
Ένας νέος πιθανός θεραπευτικός στόχος
Τα ευρήματα στρέφουν ιδιαίτερα την προσοχή στα αστροκύτταρα, υποδεικνύοντας ότι ενδέχεται να παίζουν μεγαλύτερο ρόλο στις μακροχρόνιες συνέπειες της έκθεσης των εφήβων στο αλκοόλ απ’ όσο θεωρούνταν μέχρι σήμερα.
Η Olivia Coulter, πρώτη συγγραφέας της μελέτης, επισημαίνει ότι τα τελευταία χρόνια πληθαίνουν τα στοιχεία για τον ρόλο των αστροκυττάρων στη ρύθμιση της συναπτικής δραστηριότητας και της συμπεριφοράς.
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι η καλύτερη κατανόηση αυτών των μηχανισμών θα μπορούσε μελλοντικά να ανοίξει τον δρόμο για παρεμβάσεις που στοχεύουν στη λειτουργία των αστροκυττάρων, με σκοπό τον περιορισμό ορισμένων επίμονων επιπτώσεων της έκθεσης στο αλκοόλ και της χρήσης ουσιών.
Πρόκειται, ωστόσο, για πρώιμα προκλινικά ευρήματα σε αρουραίους και όχι για απόδειξη ότι οι ίδιες ακριβώς μεταβολές συμβαίνουν στον ανθρώπινο εγκέφαλο. Οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα προτού τα ευρήματα μπορέσουν να οδηγήσουν σε θεραπευτικές εφαρμογές.
Διαβάστε επίσης
Αυξάνονται τα περιστατικά μέθης σε ανηλίκους – 650 το α’ εξάμηνο του 2026
