Μια Ευρώπη με περισσότερους ανθρώπους που ζουν μόνοι, λιγότερα σπίτια με παιδιά και έντονες διαφορές από χώρα σε χώρα αποτυπώνει η νέα έκθεση της Eurostat.

Το 2025, στην Ευρωπαϊκή Ένωση καταγράφηκαν συνολικά 203,1 εκατομμύρια νοικοκυριά. Η πολυπληθέστερη κατηγορία ήταν οι ενήλικες που ζουν μόνοι χωρίς παιδιά (76,1 εκατ.). Ακολούθησαν τα ζευγάρια χωρίς (48,9 εκατ.) και με παιδιά (29,9 εκατ.).

Η μεταβολή της τελευταίας δεκαετίας είναι σαφής. Από το 2016 έως το 2025, ο συνολικός αριθμός των νοικοκυριών αυξήθηκε κατά 6%. Τα μονοπρόσωπα χωρίς παιδιά, όμως, αυξήθηκαν πολύ ταχύτερα, κατά 19,2%. Στον αντίποδα, τα ζευγάρια με παιδιά μειώθηκαν κατά 6,3%.

Η Ευρώπη των ανθρώπων που ζουν μόνοι

Σχεδόν 1 στους 4 ενήλικες στην ΕΕ ζει μόνος ή είναι μονογονέας. Το ποσοστό φτάνει το 22,5% του πληθυσμού και ανεβαίνει με την ηλικία.

Στους 18-24 ετών διαμορφώνεται στο 12,5%, ενώ στους 65 ετών και άνω στο 32,2%.

Ιδιαίτερα έντονη χαρακτηρίζεται η άνοδος στους μεγαλύτερους ενήλικες. Από το 2016 έως το 2025, οι άνθρωποι άνω των 64 ετών που ζουν μόνοι αυξήθηκαν κατά 22,1%. Στους άνδρες αυτής της ηλικιακής ομάδας, η πορεία ήταν ακόμη πιο απότομη, αγγίζοντας το 37%, έναντι 16,8% στις γυναίκες.

Στις ηλικίες 25-54 ετών, το χάσμα ανάμεσα στα φύλα παραμένει εμφανές. Το 2025, το 20,2% των ανδρών ζούσε μόνο χωρίς παιδιά, έναντι 12,2% των γυναικών. Αντίθετα, οι γυναίκες είναι πολύ συχνότερα επικεφαλής μονογονεϊκών σχημάτων: 5,5%, έναντι 1,1% των ανδρών.

Λιγότερα σπίτια με παιδιά

Το 2025, παιδιά υπήρχαν μόνο στο 23,4% των νοικοκυριών της ΕΕ. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Σλοβακία (35,4%), στην Ιρλανδία (30,8%) και στην Κύπρο (28,2%). Στον αντίποδα, η παρουσία παιδιών περιορίστηκε κάτω από το 20% στη Φινλανδία (18,2%), στη Λιθουανία (18,4%) και στη Γερμανία (19,9%).

Στα νοικοκυριά όπου υπάρχουν παιδιά, το ζευγάρι παραμένει το κυρίαρχο «μοντέλο». Σε επίπεδο ΕΕ, αντιστοιχεί στο 63,1% αυτής της κατηγορίας. Στις πρώτες θέσεις βρίσκεται η Σουηδία, η Φινλανδία, η Ολλανδία και η Σλοβενία, όλες πάνω από 70%.

Αντίθετα, οι μονογονεϊκές οικογένειες αντιστοιχούσαν στο 12,9% των σπιτιών με παιδιά. Στην κορυφή εντοπίστηκαν η Εσθονία (40,6%), η Λιθουανία (32,7%) και η Λετονία (28,5%), ενώ κάτω από 5% σημειώθηκε στη Σλοβακία, την Ελλάδα και τη Σλοβενία.

Τα μοναχοπαίδια γίνονται ο κανόνας

Από τα νοικοκυριά της ΕΕ με παιδιά, το 50,2% είχε ένα, το 37,6% δύο και μόλις το 12,2% τρία ή περισσότερα. Ψηλά στην κατάταξη βρέθηκε η Πορτογαλία (61,8%), η Βουλγαρία (60,4%) και η Μάλτα (59,5%).

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι ομοιόμορφη. Σε 14 από τις 27 χώρες της ΕΕ, τα περισσότερα νοικοκυριά με παιδιά είχαν δύο ή περισσότερα. Τα υψηλότερα ποσοστά καταγράφηκαν στη Σουηδία (57,8%), στην Ολλανδία (57,6%) και στην Ιρλανδία (56,7%).

Οι πολύτεκνες οικογένειες παραμένουν η μικρότερη ομάδα. Τα μεγαλύτερα ποσοστά αναφέρθηκαν (ξανά) στην Ιρλανδία (19,2%), στη Σουηδία (18,1%) και στη Ρουμανία (15,6%), ενώ κάτω από 8% στην Βουλγαρία, την Πορτογαλία, την Λιθουανία και την Ιταλία.

Photo: Eurostat | 23.4% of EU households had children in 2025

Η ελληνική εικόνα

Η Ελλάδα βρίσκεται πάνω από τον μέσο όρο της ΕΕ ως προς την παρουσία παιδιών στο σπίτι. Το 2025, παιδιά υπήρχαν στο 26,2% των ελληνικών νοικοκυριών, έναντι 23,4% στην Ευρωπαϊκή Ένωση.

Συγκεκριμένα, περίπου το 46,6% είχε ένα, το 39,4% δύο και περίπου το 14% τρία ή περισσότερα. Η χώρα μας βρίσκεται ελαφρώς κάτω από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο στην κατηγορία του ενός παιδιού, αλλά πάνω από την ΕΕ στα σπίτια των πολύτεκνων.

Χαμηλό είναι και το ποσοστό των μονογονεϊκών οικογενειών. Συγκαταλέγεται, μαζί με τη Σλοβακία και τη Σλοβενία, στις χώρες όπου αντιστοιχούν σε λιγότερο από 5% των νοικοκυριών με παιδιά.

Παιδιά και εργασία στην Ελλάδα

Η χώρα μας καταγράφει (και) ένα από τα μικρότερα ποσοστά παιδιών που ζουν σε σπίτια χωρίς κανέναν εργαζόμενο. Το 2025, ανήλθε σε 3,7%, έναντι 7,8% στην ΕΕ.

Ακόμη πιο χαρακτηριστική είναι η μεταβολή της τελευταίας δεκαετίας. Από το 2016 έως το 2025, η Ελλάδα κατέγραψε τη μεγαλύτερη μείωση στην ΕΕ στον συγκεκριμένο δείκτη, με πτώση 7,1 ποσοστιαίων μονάδων.

Υπάρχει, ωστόσο, και μια δεύτερη ανάγνωση. Η Ελλάδα βρίσκεται στις υψηλότερες θέσεις της ΕΕ ως προς τα νοικοκυριά όπου τουλάχιστον ένας ενήλικας εργάζεται και τουλάχιστον ένας άλλος όχι. Το εν λόγω ποσοστό έφτασε το 45,2% – δεύτερο υψηλότερο μετά τη Σλοβακία.

Με άλλα λόγια, λιγότερα παιδιά ζουν σε σπίτια χωρίς κανέναν εργαζόμενο, αλλά παραμένει υψηλό το ποσοστό των οικογενειακών σχημάτων όπου η απασχόληση δεν μοιράζεται σε όλους τους ενήλικες.

Photo: Eurostat | 23.4% of EU households had children in 2025

Η πραγματικότητα πίσω από τους αριθμούς

Η Eurostat περιγράφει μια Ευρώπη που αλλάζει. Η μοναχική διαβίωση αυξάνεται, τα ζευγάρια με παιδιά υποχωρούν και οι οικογένειες γίνονται μικρότερες.

Για την Ελλάδα, η εικόνα είναι πιο σύνθετη: περισσότερα νοικοκυριά με παιδιά από τον ευρωπαϊκό μέσο όρο, χαμηλή παρουσία μονογονεϊκών οικογενειών και σημαντική μείωση των παιδιών που ζουν σε σπίτια χωρίς εργαζόμενο. Την ίδια στιγμή, όμως, παραμένει έντονη η ανισορροπία ως προς τη συμμετοχή όλων των ενηλίκων στην αγορά εργασίας.

Διαβάστε επίσης

Μένετε μαζί για χάρη των παιδιών; Τότε πρέπει να κάνετε αυτή την ερώτηση στον εαυτό σας

Είναι πιο δύσκολη η ζωή – και το τέλος της – για τους ορκισμένους εργένηδες;

Πόσο κακομαθημένα και «δύσκολα» είναι τα μοναχοπαίδια; Μια καθηγήτρια απαντά