Όλο και περισσότεροι είναι οι εκπαιδευτικοί που εκφράζουν ανησυχία για την αλλαγή στη συμπεριφορά των μαθητών μέσα στην τάξη. Οι γονείς από την πλευρά τους εμφανίζονται πιο επικριτικοί απέναντι στο σχολείο, δημιουργώντας μια ιδιότυπη σχέση μεταξύ οικογένειας και εκπαιδευτικού συστήματος.
Στον πυρήνα αυτής της μεταστροφής βρίσκεται το gentle parenting – ή αλλιώς «ήπια γονική μέριμνα» -, που περιλαμβάνει την ανατροφή των παιδιών σε λιγότερο αυστηρά πρότυπα.
Από την αυστηρότητα στην «ήπια ανατροφή»
Τα τελευταία 10-15 χρόνια, η προσέγγιση αυτή των νέων γονιών, δίνει προτεραιότητα στην κατανόηση των συναισθημάτων του παιδιού, στη σύνδεση και στην ενσυναίσθηση, αποφεύγοντας τις τιμωρίες και τις αυστηρές αντιδράσεις. Πολλοί σύγχρονοι γονείς προσπαθούν να μεγαλώσουν τα παιδιά τους διαφορετικά από ό,τι μεγάλωσαν οι ίδιοι, δίνοντας έμφαση στη συναισθηματική ανάπτυξη και όχι μόνο στη συμμόρφωση.
Ωστόσο, σύμφωνα με εκπαιδευτικούς, το εκκρεμές φαίνεται πως ίσως έχει μετακινηθεί υπερβολικά προς την άλλη πλευρά.
«Η αυθεντία των γονέων έχει καταρρεύσει»
Η καθηγήτρια Ellie Lee από το Πανεπιστήμιο του Kent υποστηρίζει ότι η έλλειψη σαφών ορίων συνδέεται με την επιδείνωση της συμπεριφοράς στο σχολείο. «Χρειαζόμαστε ενότητα των ενηλίκων γύρω από έναν κοινό στόχο: την ανατροφή των παιδιών – και μάλιστα με αυθεντία», τονίζει.
Όπως εξηγεί, πολλοί συγχέουν την αυθεντία με τον αυταρχισμό. «Η πειθαρχία και τα όρια είναι ωφέλιμα για τα παιδιά, γιατί τα βοηθούν να αναπτύξουν αυτοέλεγχο», λέει. Παράλληλα, επισημαίνει ότι αρκετοί γονείς αντιδρούν υπερβολικά όταν το παιδί τους δεχτεί παρατήρηση στο σχολείο. «Αντί να εξαγριώνονται, θα έπρεπε να λένε “ευχαριστώ”», σχολιάζει.
Η ίδια υποστηρίζει ότι η αυστηρή ανατροφή έχει πλέον στιγματιστεί ως «υπερβολικά αυταρχική». «Οι γονείς φοβούνται να στενοχωρήσουν τα παιδιά, γιατί πιστεύουν ότι αυτό μπορεί να τα τραυματίσει», αναφέρει.
Ο παιδοψυχολόγος Leonard Sax συμφωνεί ότι η λύση βρίσκεται στη συνεργασία. «Αν οι δάσκαλοι δεν έχουν τη στήριξη των γονέων, θα διστάσουν να επιβάλουν την αυθεντία τους – και το αποτέλεσμα είναι συχνά χάος», προειδοποιεί.
«Χωρίς όρια, τα παιδιά απορρυθμίζονται»
Η Alyssa Blask Campbell, συγγραφέας, τονίζει ότι το πρόβλημα δεν είναι η ενσυναίσθηση, αλλά η έλλειψη σταθερών κανόνων. «Όταν αποφεύγουμε τα όρια, τα παιδιά δεν ξέρουν τι να περιμένουν και αυτό τα απορρυθμίζει», εξηγεί.
Όπως λέει, τα παιδιά δε χρειάζονται ένα ήρεμο περιβάλλον ή την ατελείωτη ευελιξία που προσφέρει το gentle parenting, αλλά χρειάζονται «σταθερή και με σεβασμό καθοδήγηση», όχι απόλυτη χαλαρότητα. «Χωρίς αυτό, βλέπουμε παιδιά που αισθάνονται αβέβαια για τις προσδοκίες, παλεύουν με την απογοήτευση και πιέζουν τα όρια αναζητώντας πού πραγματικά υπάρχουν» συμπληρώνει.
Η ειδικός και συγγραφέας Anita Cleare επισημαίνει ότι η σύγχρονη εκδοχή του gentle parenting έχει αφήσει πολλούς γονείς χωρίς τα απαραίτητα εργαλεία. «Αν και ξεκίνησε δίνοντας λιγότερη έμφαση στον έλεγχο, έχει αφήσει πολλούς γονείς να αγωνίζονται να θέσουν τα όρια που χρειάζονται τα παιδιά τους. Οι γονείς έχουν πειστεί ότι οι συνέπειες είναι σκληρές, ακόμη κι όταν είναι λογικές», αναφέρει. Κατά την ίδια, σημαντικό ρόλο σε αυτό παίζουν και τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.
Προτείνει ωστόσο τη θετική γονεϊκότητα (positive parenting), σύμφωνα με την οποία τα παιδιά αναπτύσσονται μέσα από την εμπειρία. Όπως και το gentle parenting, η εστίαση είναι στη σχέση και τα συναισθήματα, αλλά εμπεριέχει τον καθορισμό ορίων ως ουσιαστικό συστατικό της κοινωνικής και συναισθηματικής ανάπτυξης των παιδιών.
«Το gentle parenting παρεξηγείται»
Από την άλλη πλευρά, η Sarah Ockwell-Smith, συγγραφέας, υπερασπίζεται το gentle parenting. «Οι γονείς λένε “όχι” και θέτουν όρια – απλώς το κάνουν με σεβασμό και υποστήριξη», τονίζει.
«Δεν φοβούνται να αναστατώσουν τα παιδιά και, όταν το κάνουν, θα to υποστηρίξουν. Τελικά, θα επικεντρωθούν στην επανασύνδεση, χρησιμοποιώντας τόσο φυσικές όσο και λογικές συνέπειες, σε αντίθεση με παράλογες συνέπειες όπως η τιμωρία και η απομόνωση», προσθέτει.
Στην πραγματικότητα, υπογραμμίζει ότι το πρόβλημα είναι και συστημικό: υποχρηματοδότηση, υπερφορτωμένες τάξεις και εξουθενωμένοι εκπαιδευτικοί. «Όλα αυτά έχουν ισχυρό αντίκτυπο στη συμπεριφορά των μαθητών» σχολιάζει.
Συμπέρασμα
Η συζήτηση γύρω από την ήπια ανατροφή παραμένει ανοιχτή. Όπως φαίνεται, το κρίσιμο δεν είναι αν οι γονείς είναι αυστηροί ή επιεικείς, αλλά αν μπορούν να συνδυάσουν ενσυναίσθηση με σαφή όρια.
Διαβάστε επίσης
Ποιoι δε θέλουν να γίνουν γονείς; Το βασικότερο εμπόδιο
Εφηβεία: Επιθετικότητα, όρια και τιμωρία – Τι λείπει από τη σχέση γονέων και παιδιών
7 σημάδια που μαρτυρούν ότι το παιδί είναι κακομαθημένο – Τι να κάνετε
