Ενθαρρυντικά είναι τα δεδομένα μετάδοσης της γρίπης στο νότιο ημισφαίριο, με το τωρινό «κύμα» να δείχνει ηπιότερο σε σχέση με το περυσινό. Εάν ακολουθηθεί το ίδιο επιδημιολογικό προφίλ και στο βόρειο ημισφαίριο στην επικείμενη περίοδο γρίπης, από το φθινόπωρο και έπειτα, δεν αποκλείεται να είμαστε πιο «ήσυχοι» σε ό,τι αφορά στην εποχική γρίπη.
«Είναι μια ήπια περίοδος γρίπης η φετινή στο νότιο ημισφαίριο, με αρκετά λιγότερα κρούσματα σε σχέση με την αντίστοιχη περυσινή, ειδικά σε περιοχές που κάνουν συστηματική καταγραφή όπως η Αυστραλία για παράδειγμα. Ακόμη και αν επιταθεί η κυκλοφορία της γρίπης στο νότιο ημισφαίριο τις επόμενες 3-4 εβδομάδες (όχι ιδιαίτερα πιθανό μεν, αλλά πλέον η εποχική γρίπη δείχνει να κρατάει περισσότερους μήνες), συνολικά η φετινή τους περίοδος θα είναι ηπιότερη της περυσινής», σημειώνει στο ygeiamou.gr ο παθολόγος, κ. Γιώργος Παππάς.
Τα στελέχη που κυκλοφορούν εφέτος είναι τα ίδια που κυκλοφόρησαν και πέρυσι στο βόρειο ημισφαίριο, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας. Συγκεκριμένα, πρόκειται για κάποιο στέλεχος του Η1Ν1, για το λεγόμενο «Κ» του ιού Η3Ν2 που την περυσινή περίοδο επιτήρησης προκάλεσε αναστάτωση για πιθανή σοβαρή νόσηση και επιπλοκές, καθώς και τη γρίπη τύπου Β.
Δεν αποκλείονται εκπλήξεις τύπου «Κ»
«Αυτό δεν σημαίνει ότι απαραίτητα θα είναι αντίστοιχα ήπια και η επερχόμενη εποχή γρίπης και σε εμάς. Εκπλήξεις τύπου «στέλεχος Κ» δεν μπορούν να αποκλειστούν», τονίζει ο κ. Παππάς.
Πέρυσι τον χειμώνα, η εμφάνιση του νέου στελέχους «Κ» προκάλεσε φόβο για αυξημένη επίπτωση της νοσηρότητας της εποχικής γρίπης, καθώς πρόκειται για μια αρκετά διαφορετική παραλλαγή της γρίπης τύπου Η3Ν2 που δεν περιλαμβανόταν στις μεταλλάξεις που κάλυπταν τα εμβόλια. Εν τέλει, όμως, σύμφωνα με τον κ. Παππά, το στέλεχος «Κ» δεν προκάλεσε δραματικά χειρότερη εικόνα. Ο αριθμός των θανάτων ήταν περίπου ίδιος με την περίοδο γρίπης του 2024-2025. Το ίδιο και οι συνολικές εισαγωγές σε Μονάδες Εντατικής Θεραπείας (ΜΕΘ). Πλέον κυριαρχεί το στέλεχος Η3Ν2. Αυτό αναμένεται και στην Ελλάδα και έχει ενσωματωθεί στο επερχόμενο αντιγριπικό εμβόλιο.
Η κυκλοφορία της γρίπης αυτό το διάστημα στο νότιο ημισφαίριο εξηγεί αυξημένα περιστατικά γρίπης Α στα ελληνικά νησιά και ανάμεσα σε νέους τον προηγούμενο μήνα. «Είναι εύκολο πλέον για ένα παθογόνο να ταξιδέψει από τη μια άκρη της γης στην άλλη. Αν για παράδειγμα ένας νέος από την Αυστραλία έρθει στο Αιγαίο για διακοπές, φέρνοντας μαζί του την γρίπη που κόλλησε μόλις πριν αναχωρήσει από εκεί, και στη συνέχεια πάει σε κάποιο χώρο διασκέδασης κλειστό και με συνωστισμό, θα μεταδώσει τον ιό εύκολα, και αντίστοιχα εύκολα, σε τέτοιες συνθήκες, θα εξελιχθεί μια γεωμετρική διασπορά», εξηγεί ο κ. Παππάς.
Ποια στελέχη θα καλύπτουν τα αντιγριπικά εμβόλια
Τα εμβόλια της γρίπης, όπως αναλύει ο παθολόγος, στοχεύουν, πλέον, σε τρεις διαφορετικές παραλλαγές του ιού: Την γρίπη Β τύπου Βικτόρια (την μόνη Β που κυκλοφορεί) , έναν τύπο γρίπης Η1Ν1 (υπάρχουν μικροπαραλλαγές του στελέχους κάθε χρόνο, οι οποίες δεν επηρεάζουν σε σημαντικό βαθμό την αποτελεσματικότητα του εμβολίου), και έναν τύπο γρίπης Η3Ν2 (όπως το Κ, που είναι το στέλεχος που επιλέχθηκε φέτος).
«Μπορεί να προκύψει ένα στέλεχος που να διαφέρει σημαντικά από αυτά που καλύπτονται από το εμβόλιο, όπως πέρυσι με το Κ;», διερωτάται ο κ. Παππάς και απαντά: «Ενδέχεται, αν και όπως είπαμε, τελικά η νοσηρότητα και θνησιμότητα δεν επιβαρύνθηκε ιδιαίτερα». Μπορεί να προκύψει κάποιο τελείως διαφορετικό στέλεχος γρίπης που να μην καλύπτεται από αυτά τα εμβόλια; «Και αυτό είναι ενδεχόμενο, μόνο που σε αυτές τις περιπτώσεις δεν μιλάμε για εποχική γρίπη αλλά για ένα δυνητικά πανδημικό στέλεχος», εξηγεί.

Ο παθολόγος, κ. Γιώργος Παππάς
Στη χώρα μας δεν περιμένουμε κάποιο διαφορετικό εμβόλιο εφέτος. Σύμφωνα με τον κ. Παππά, ενδέχεται να έχουμε ακόμη ένα ενισχυμένο εμβόλιο, πέρα από τα δύο που ήδη κυκλοφορούν και τα οποία καλό είναι να προτιμούν όσοι τα δικαιούνται, δηλαδή οι μεγαλύτερες ηλικίες, εφόσον προσφέρουν επιπρόσθετη προστασία σε αυτούς.
«Δεν θα έχουμε από την άλλη το mRNA εμβόλιο για γρίπη που εγκρίθηκε στις ΗΠΑ. Τα τρέχοντα είδη εμβολίων όμως καλύπτουν τις ανάγκες σε ικανοποιητικό βαθμό. Και εδώ ισχύουν δύο κανόνες: το απλό εμβόλιο είναι προτιμότερο από το καθόλου εμβόλιο, και το εμβόλιο από μόνο του δεν φτάνει. Το πώς προστατευόμαστε από παθογόνα που μεταδίδονται με τον αέρα είναι πλέον γνωστό, άσχετα εάν εφαρμόζεται ή όχι», τονίζει ο κ. Παππάς.
Υπενθυμίζεται ότι η Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) ενέκρινε το πρώτο εμβόλιο κατά της εποχικής γρίπης που βασίζεται στην τεχνολογία αγγελιαφόρου RNA (mRNA), ανοίγοντας ένα νέο κεφάλαιο στην πρόληψη μίας λοίμωξης που εξακολουθεί να αποτελεί σημαντική πρόκληση για τη Δημόσια Υγεία. Το εμβόλιο έλαβε την καθιερωμένη, πλήρη έγκριση του FDA, για τις ηλικίες από 50 έως 64 ετών, ενώ για τα άτομα ηλικίας 65 ετών και πάνω εγκρίθηκε μέσω της επιταχυνόμενης διαδικασίας.
Διαβάστε επίσης
Πάνω από 30 τα παθογόνα που θα μπορούσαν να πυροδοτήσουν την επόμενη πανδημία
Ιός Δυτικού Νείλου: Συνεχίζεται η έξαρση στην Ευρώπη – Η Ιταλία «ηγείται» των κρουσμάτων