Γιατί οι γυναίκες παίρνουν βάρος στην εμμηνόπαυση; «Είναι η ερώτηση του ενός εκατομμυρίου, και δυστυχώς δεν υπάρχει μια απλή απάντηση. Υπάρχουν πολλοί παράγοντες που παίζουν ρόλο όπως η ηλικία, η απώλεια μυϊκής μάζας, η μείωση της σωματικής δραστηριότητας καθώς μεγαλώνουμε, αλλά και περισσότερο στρες. Επιπρόσθετα οι ορμονικές αλλαγές της εμμηνόπαυσης επιβαρύνουν την συνολική κατάσταση και τελικά οι γυναίκες βάλλονται από παντού» απαντά η αν. καθηγήτρια dr Emilia Huvinen με την οποία συνεργάζεται η Novo Nordisc με στόχο την ευαισθητοποίηση γύρω από τις μεταβολές του σωματικού βάρους και, ευρύτερα, της υγείας κατά την εμμηνόπαυση.
Το ygeiamou είχε την ευκαιρία να συνομιλήσει με την γυναικολόγο Emilia Huvinen MD, PhD, αναπληρώτρια καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Ελσίνκι στο περιθώριο του 62ου EASD στο Μιλάνο.
Η 62η ετήσια συνάντηση της Ευρωπαϊκής Ένωσης για τη Μελέτη του Διαβήτη (European Association for the Study of Diabetes) πραγματοποιήθηκε στο Μιλάνο κατά το διάστημα 28/9 με 2/10 2026. Το ygeiamou είχε την ευκαιρία να παρακολουθήσει τις εργασίες του συνεδρίου και να συνομιλήσει με κορυφαίους ειδικούς για τις τελευταίες εξελίξεις στο πεδίο του διαβήτη και της παχυσαρκίας.
Φυσικά και το ζήτημα της εμμηνόπαυσης και της πρόσληψης βάρους που συχνά συνοδεύει τη μετάβαση σε αυτή τη φάση της ζωής κάθε γυναίκας, δεν θα μπορούσε να λείπει από την ατζέντα του ygeiamou.
Η συνέντευξη της dr Huvinen με την Νίκη Ψάλτη αρχισυντάκτρια του ygeiamou
Τα χαμένα οιστρογόνα και η κοιλίτσα της εμμηνόπαυσης
«Όταν ο οργανισμός μας αρχίζει να χάνει οιστρογόνα στην εμμηνόπαυση, πυροδοτείται ένας καταιγισμός αλλαγών, καθώς τα οιστρογόνα επηρεάζουν τους μύες. Η απώλεια των οιστρογόνων επηρεάζει και την αντίσταση στην ινσουλίνη, γεγονός που σημαίνει ότι το σώμα δεν ανταποκρίνεται στην ινσουλίνη όπως στο παρελθόν. Η κατάσταση αυτή σημαίνει ότι ο οργανισμός χρειάζεται περισσότερη ινσουλίνη γεγονός που οδηγεί σε συσσώρευση λίπους στην κοιλιακή χώρα. Σημειώνεται αύξηση στον λιπώδη ιστό και το λίπος εγκαθίσταται εκλεκτικά στην κοιλιά» εξηγεί η dr Huvinen.
Οι ορμόνες επομένως – οιστρογόνα και προγεστερόνη – επηρεάζουν το λιπώδη ιστό, τα οστά, τον κορεσμό, αλλά και την πείνα.
Παράλληλα επικρατεί η αίσθηση ότι η ζυγαριά έχει κολλήσει. Παρά τις προσπάθειες απώλειας βάρους δεν αλλάζει κάτι στα κιλά μας, ενώ όπως εξηγεί η γιατρός εναποτίθενται τα κιλά σε διαφορετικά σημεία του σώματος σε σύγκριση με το παρελθόν με αποτέλεσμα «πολλές γυναίκες να λένε ότι δεν αναγνωρίζουν το σώμα τους».
Επιπλέον οι γυναίκες στην εμμηνόπαυση βιώνουν δυσκολίες στον ύπνο, έχουν εξάψεις ή μικροπονάκια και ενοχλήσεις που μπορεί να τις εμποδίζουν να πάνε στο γυμναστήριο. Στον σωρό των συμπτωμάτων της εμμηνόπαυσης προστίθενται και οι εναλλαγές της διάθεσης καθιστώντας το μείγμα «εκρηκτικό» σύμφωνα με την Φινλανδή ειδικό και συγγραφέα του βιβλίου Hungry Genes.
Πώς μπορούμε να διαχειριστούμε την κατάσταση;
«Θα έλεγα με μικρά βήματα. Δεν ωφελεί να θέλουμε να αποκτήσουμε το σώμα που είχαμε στα 25 μας. Πρέπει να προσπαθήσουμε να είμαστε ευγενικοί με τον εαυτό μας και να κάνουμε ένα μικρό βήμα τη φορά» τονίζει η dr Huvinen. Η υπερδύναμη της γυναίκας στην περiεμμηνόπαυση και την εμμηνόπαυση είναι η γνώση τονίζει η ειδικός.
«Η κάθε γυναίκα γνωρίζει πού πρέπει να δώσει έμφαση. Ίσως για κάποια το ζητούμενο είναι να μειώσει το τσιμπολόγημα το βράδυ ή το συναισθηματικό φαγητό όταν έχει στρες, ή το μέγεθος των μερίδων όταν δεν τρώει όλη μέρα και μετά επιστρέφει στο σπίτι και ξεφεύγει. Είναι σημαντικό να έχουμε επίγνωση της αδυναμίας μας και να επιχειρήσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτήν πρώτα» λέει η dr Huniken.
Αύξηση βάρους στην εμμηνόπαυση και φαρμακευτική λύση
Στατιστικά η μέση πρόσληψη βάρους στην εμμηνόπαυση δεν είναι και τόσο μεγάλη – αλλά σε εξατομικευμένο επίπεδο η εικόνα αλλάζει. «Όταν μιλάω με τις ασθενείς μου διαπιστώνω ότι η πρόσληψη βάρους είναι αληθινή, τις εξοργίζει και σε ατομική βάση μπορεί να είναι πολύ ενοχλητική» εξηγεί η dr Huvinen.
«Η φαρμακευτική αγωγή για την παχυσαρκία αποτελεί ένα σημαντικό εργαλείο στην εργαλειοθήκη της απώλειας βάρους όταν υπάρχει παχυσαρκία δηλαδή ΔΜΣ 35 ή παραπάνω ή υπάρχουν άλλες νόσοι όπως υπέρταση, διαβήτης, υψηλή χοληστερόλη, υπνική άπνοια και ΔΜΣ 27. Επομένως η αγωγή μπορεί να δοθεί και νωρίτερα όταν συνυπάρχουν και άλλοι παράγοντες κινδύνου, αρκεί ο γιατρός να δώσει την κατάλληλη συμβουλή» τονίζει η διακεκριμένη γυναικολόγος.
«Είναι σημαντικό για όποιον προσπαθεί εναγωνίως να χάσει βάρος να συμβουλευτεί ένα ειδικό και όχι να κάνει μόνος του απέλπιδες προσπάθειες» επιμένει η γιατρός.
Η ντροπή της εμμηνόπαυσης και το στίγμα της παχυσαρκίας μπορεί να συνυπάρξουν στις γυναίκες μέσης ηλικίας σύμφωνα με την dr Huvinen η οποία μάλιστα επισημαίνει και μια τάση που επικρατεί (στην Φινλανδία τουλάχιστον): «Για κάποιον λόγο οι γυναίκες γίνονται πολύ σκληρές με τον εαυτό τους και θέλουν να περάσουν την εμμηνόπαυση με φυσικό τρόπο. Υπάρχει αυτή η τάση, που σταδιακά αλλάζει, αλλά ακόμη επικρατεί ότι είναι καλύτερα να τα καταφέρεις χωρίς ορμονοθεραπεία ή χωρίς φάρμακα» εξηγεί.
Η δρ Huniken πιστεύει ότι δεν υπάρχει λόγος για μια τέτοια αυστηρή συμπεριφορά απέναντι στον ίδιο μας τον εαυτό. «Δεν υπάρχει λόγος να ταλαιπωρείται μια γυναίκα και να ζει με τα συμπτώματα αυτά. Υπάρχουν λύσεις, αρκεί να ρωτήσετε τον γιατρό σας για την επιλογή της ορμονοθεραπείας (γιατί δεν συνιστάται σε όλους) ή της φαρμακευτικης αντιμετώπισης της παχυσαρκίας» τονίζει.
«Συνηθίζω να λέω στις ασθενείς μου που προβληματίζονται με την ορμονοθεραπεία ότι εφόσον φοβούνται, κάτι που είναι απολύτως θεμιτό, ίσως θα έπρεπε να οργανώσουν την φυσική τους δραστηριότητα, να αντιμετωπίσουν τυχόν προβλήματα παχυσαρκίας, να κόψουν το κάπνισμα και να μειώσουν το αλκοόλ. Με αυτές τις παρεμβάσεις μειώνεται και ο κίνδυνος καρκίνου του μαστού υποπολλαπλάσια συγκριτικά με την ορμονοθεραπεία» επισημαίνει η dr Huniken αναφορικά με τον φόβο που αποτρέπει πολλές γυναίκες από την επιλογή τη ορμονοθεραπείας.
Πώς να προετοιμαστούν οι γυναίκες στα 30 ή τα 40
Στην μέση ηλικία πολλές γυναίκες αντιμετωπίζουν πλήθος προκλήσεων, επομένως ίσως νωρίτερα – χωρίς να υποστηρίζει κανείς ότι τα 30 ή τα 40 είναι ανέφελα – θα μπορούσε να κάνει κάποιες παρεμβάσεις για μια πιο ομαλή μετάβαση στην εμμηνόπαυση. Σύμφωνα με την dr Huniken οι ακόλουθες παρεμβάσεις ήδη από τα 30 μπορεί να κάνουν την διαφορά:
– Ξεκινήστε μια ρουτίνα άσκησης για την ενίσχυση των μυών, ό,τι σας αρέσει π.χ. γυμναστήριο, άσκηση με λάστιχο στο σπίτι.
– Φροντίστε τη διατροφή σας με αρκετή πρωτεΐνη και φυσικές ίνες και πολλά λαχανικά. Με μεσογειακή διατροφή ή και σκανδιναβική τύπου Nordic.
– Εξασφαλίστε επαρκή ύπνο. Βρείτε και διαφυλάξτε την ρουτίνα του ύπνου σας.
– Μάθετε και σεβαστείτε τα όρια της φροντίδας του εαυτού σας. Μάθετε τα όρια στη δουλειά, στην φροντίδα της οικογένειας, μάθετε να δίνετε προτεραιότητα στον εαυτό σας.
«Εάν κάνετε όλη αυτή την προετοιμασία τότε δεν θα ‘χτυπηθείτε’ με σφοδρότητα όταν θα έρθει η εμμηνόπαυση και τα πράγματα θα κυλήσουν πιο ομαλά» καταλήγει η ειδικός.
Διαβάστε περισσότερα
Βάρη ή αερόβια άσκηση; Τι χρειάζονται περισσότερο οι γυναίκες μετά τα 40
Παχυσαρκία: Η νέα γενιά φαρμάκων υπόσχεται απώλεια βάρους έως 30% – Τι έδειξαν οι μελέτες
