Ο καρκίνος του πνεύμονα είναι ο συχνότερος καρκίνος στους άνδρες παγκοσμίως και ο 2ος συχνότερος στη χώρα μας, με βάση τα πιο πρόσφατα στοιχεία. Στις γυναίκες, επίσης, είναι ο 3ος συχνότερος καρκίνος στην Ελλάδα. Παρ’ όλα αυτά, καταγράφεται σημαντικό κενό στη γνώση και κατανόηση κρίσιμων διαγνωστικών εξετάσεων (πχ βιοδείκτες), στην ενημέρωση γύρω από κλινικές μελέτες, ενώ η οικονομική και ψυχική επιβάρυνση είναι ισχυρή για ασθενείς και φροντιστές.
Τα παραπάνω είναι τα βασικά ευρήματα της νέας έρευνας «Χαρτογράφηση εμπειριών και αναγκών ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο του πνεύμονα» του μη κερδοσκοπικού οργανισμού για την φροντίδα και πρόληψη του καρκίνου του πνεύμονα «FairLife».
Η χαρτογράφηση της «FairLife» καταγράφει τις εμπειρίες και τις ανάγκες ανθρώπων που επηρεάζονται από τον καρκίνο του πνεύμονα, σε διαφορετικά στάδια της πορείας της νόσου. Η τελευταία έρευνα, η οποία παρουσιάστηκε χθες, πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα τον Μάρτιο–Απρίλιο 2026 και συγκέντρωσε 205 συμμετέχοντες. Το 79% του δείγματος ήταν γυναίκες και το 55,1% των απαντήσεων προήλθε από την υπόλοιπη Ελλάδα, εκτός Αττικής.
Η χαρτογράφηση αναδεικνύει ότι ο καρκίνος του πνεύμονα επηρεάζει όχι μόνο την υγεία, αλλά και την ψυχική, οικονομική, οικογενειακή και κοινωνική ζωή.
Ειδικότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία της έρευνας, η ψυχική επιβάρυνση διατρέχει όλα τα στάδια της νόσου. Άγχος/ανησυχία αναφέρει το 64,6% των ασθενών και το 69% των φροντιστών, ενώ θλίψη το 70% των ατόμων σε πένθος. Στους επιζώντες/επιζήσασες, ο φόβος παραμένει στο 60%.
Σημαντικό είναι το κενό στην κατανόηση του μοριακού ελέγχου και των βιοδεικτών. Πιο αναλυτικά, το 43,8% των ασθενών δεν γνωρίζει αν έχει εντοπιστεί βιοδείκτης, ενώ το 45,9% όσων απάντησαν σχετικά δεν έλαβε καμία εξήγηση για τον βιοδείκτη.
Αντίστοιχα, η ενημέρωση για τις κλινικές μελέτες αποδεικνύεται, επίσης, προβληματική. Από τις 169 καταγεγραμμένες απαντήσεις, το 42% δήλωσε ότι δεν είχε ενημερωθεί για διαθέσιμες κλινικές μελέτες και το 20,7% δεν ήταν βέβαιο αν είχε λάβει σχετική ενημέρωση.
7 στους 10 ασθενείς οικονομικά επιβαρυμένοι
Η οικονομική επιβάρυνση ασθενών και φροντιστών παραμένει και μετά την ενεργό θεραπεία. Συγκεκριμένα, το 68,8% των ασθενών και το 60% των επιζώντων/επιζησασών αναφέρουν οικονομικές δυσκολίες λόγω της νόσου.
Στους ασθενείς δεν καταγράφηκαν σημαντικές διαφοροποιήσεις ως προς φύλο, ηλικία, κατάσταση νόσου, τόπο κατοικίας ή συναισθήματα. Αντίστοιχα, στους επιζώντες/επιζήσασες δεν υπήρξαν σημαντικές διαφοροποιήσεις στις περισσότερες μεταβλητές. Ειδικότερα, οικονομικές δυσκολίες ανέφερε το 66,7% των γυναικών και το 50,0% των ανδρών. Ως προς την τρέχουσα κατάσταση της νόσου, οικονομική επιβάρυνση ανέφερε το 100,0% των ατόμων που βρίσκονταν σε ενεργή θεραπεία και το 55,0% όσων βρίσκονταν σε επανέλεγχο. Η οικονομική επιβάρυνση συνδέεται με εισόδημα, εργασία, μετακινήσεις, ιατρικά έξοδα και οικονομική σταθερότητα, αναδεικνύοντας την ανάγκη για πρακτική και κοινωνική πλοήγηση.
Οι φροντιστές χρειάζονται συστηματική φροντίδα
Οι φροντιστές αποτελούν ξεχωριστή ομάδα με διακριτές ανάγκες και σηκώνουν μεγάλο βάρος στην χώρα μας. Όπως προκύπτει από τα αποτελέσματα της έρευνας, από τους 42 φροντιστές, 40,5% φροντίζουν χωρίς βοήθεια, 45,2% δυσκολεύονται να βρουν χρόνο για ξεκούραση και αυτοφροντίδα και 35,7% αφιερώνουν επτά ή περισσότερες ώρες ημερησίως στη φροντίδα.
Η μεγαλύτερη επίδραση της διάγνωσης συνδέθηκε με λιγότερο χρόνο για ξεκούραση και αυτοφροντίδα και με χαμηλότερη αίσθηση ότι μπορούν να είναι ο εαυτός τους κοινωνικά. Τα παραπάνω δεδομένα υποστηρίζουν την ανάγκη για στοχευμένες υπηρεσίες που αναγνωρίζουν τον φροντιστή ως ξεχωριστό αποδέκτη φροντίδας.
Η ανάγκη υποστήριξης και ψυχολογικής φροντίδας για ασθενείς και φροντιστές παραμένει έντονη. Το 72,9% των ασθενών και το 60% των επιζώντων/επιζησασών επιθυμούν περαιτέρω επικοινωνία με τη «FairLife L.C.C». Συχνότερο αίτημα ήταν η ατομική ψυχολογική υποστήριξη (44,7%), ακολουθούμενη από ενημερωτικές δράσεις και κοινωνική/πρακτική καθοδήγηση. Σε αυτή την κατεύθυνση, το «BREATH» αποτελεί ήδη ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ψυχοκοινωνικής υποστήριξης που ανταποκρίνεται σε πολλές από τις ανάγκες. Πρόκειται για το πρώτο δωρεάν πρόγραμμα ψυχοκοινωνικής υποστήριξης στην Ελλάδα για τον καρκίνο του πνεύμονα, το οποίο υλοποιείται από την FairLife σε συνεργασία με εξειδικευμένους επαγγελματίες ψυχικής υγείας και προσφέρει ατομική ψυχολογική υποστήριξη και ομάδες ψυχολογικής ενδυνάμωσης σε κάθε στάδιο της διαδρομής: Από τη διάγνωση και τη θεραπεία έως την επιβίωση και το πένθος.
Διαβάστε επίσης
Πνεύμονες: Ο γιατρός που είναι πολύτιμος για την αναπνευστική λειτουργία
