Τρεις δεκαετίες προόδου στην αντιμετώπιση του HIV κινδυνεύουν να χαθούν εξαιτίας των σημαντικών περικοπών στη διεθνή χρηματοδότηση, προειδοποιούν ειδικοί και το Κοινό Πρόγραμμα των Ηνωμένων Εθνών για τον HIV/AIDS (UNAIDS). Σύμφωνα με τη νέα έκθεση του Οργανισμού, η μείωση των διαθέσιμων πόρων επηρεάζει ήδη προγράμματα πρόληψης, εξετάσεων και θεραπείας, με τις συνέπειες να γίνονται αισθητές κυρίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος.
Η έκθεση δείχνει ότι το 2025 η εξωτερική χρηματοδότηση για την αντιμετώπιση του ιού HIV στις συγκεκριμένες χώρες μειώθηκε κατά 18% σε σύγκριση με το 2024, καταγράφοντας τη μεγαλύτερη πτώση των τελευταίων σχεδόν 20 ετών.
Οι πρώτες συνέπειες είναι ήδη ορατές
Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, οι περικοπές έχουν οδηγήσει σε περιορισμό των προγραμμάτων πρόληψης, των δωρεάν εξετάσεων και των κοινοτικών υπηρεσιών που προσεγγίζουν ευάλωτους πληθυσμούς. Παράλληλα, σε αρκετές περιοχές μειώθηκε το προσωπικό των δομών υγείας, ενώ ορισμένες υπηρεσίες σταμάτησαν απότομα να λειτουργούν.
Η Mwelwa Phiri, ειδικός στον HIV/AIDS από το Ινστιτούτο Τροπικής Ιατρικής της Αμβέρσας και τον οργανισμό Zambart στη Ζάμπια, προειδοποιεί ότι χωρίς επαρκή χρηματοδότηση η κατάσταση «αναπόφευκτα θα επιδεινωθεί», καθώς τα συστήματα υγείας αδυνατούν πλέον να προσεγγίσουν ανθρώπους που χρειάζονται εξετάσεις ή προληπτική φροντίδα.
Λιγότερες εξετάσεις, περισσότερος κίνδυνος
Οι περικοπές επηρεάζουν ιδιαίτερα τα προγράμματα έγκαιρης διάγνωσης. Πολλοί άνθρωποι που δεν εμφανίζουν συμπτώματα αποφεύγουν να επισκεφθούν ήδη επιβαρυμένες δημόσιες δομές, ενώ έχουν περιοριστεί σημαντικά και οι κινητές ομάδες που πραγματοποιούσαν εξετάσεις στις κοινότητες.
Η έγκαιρη διάγνωση είναι καθοριστική, καθώς επιτρέπει την άμεση έναρξη της αντιρετροϊκής θεραπείας, η οποία μειώνει το ιικό φορτίο σε μη ανιχνεύσιμα επίπεδα, αποτρέποντας τόσο την εξέλιξη της νόσου όσο και τη μετάδοση του ιού.
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί και η υποχώρηση της χρήσης της προφυλακτικής αγωγής πριν από πιθανή έκθεση στον HIV (PrEP). Σύμφωνα με τα στοιχεία που υποβλήθηκαν στη UNAIDS, το Καμερούν, η Νιγηρία και η Ζάμπια κατέγραψαν πτώση άνω του 50% στον αριθμό των ατόμων που έλαβαν έστω μία φορά PrEP μέσα στο 2025.
Τα επιτεύγματα των τελευταίων δεκαετιών
Οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι η διεθνής συνεργασία έχει οδηγήσει σε εντυπωσιακή πρόοδο απέναντι στον HIV. Οι θάνατοι που σχετίζονται με το AIDS έχουν μειωθεί κατά 57% από το 2010, υποχωρώντας από 1,3 εκατομμύρια σε περίπου 570.000 ετησίως.
Παράλληλα, μέχρι το τέλος του 2025 περισσότεροι από 32 εκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο λάμβαναν αντιρετροϊκή θεραπεία, αριθμός αυξημένος κατά 3% σε σχέση με το προηγούμενο έτος.
Ωστόσο, η νέα έκθεση προειδοποιεί ότι ο κόσμος εξακολουθεί να απέχει από τον στόχο εξάλειψης του HIV έως το 2030. Ήδη το 2024 καταγράφηκαν περίπου ένα εκατομμύριο περισσότερες νέες λοιμώξεις και 400.000 περισσότεροι θάνατοι που σχετίζονται με το AIDS σε σχέση με ό,τι θα αναμενόταν εάν οι χώρες ακολουθούσαν την πορεία επίτευξης των διεθνών στόχων.
Η επόμενη ημέρα
Σύμφωνα με τη UNAIDS, η αντιμετώπιση του HIV θα πρέπει σταδιακά να βασιστεί περισσότερο στην εθνική χρηματοδότηση των χωρών, χωρίς όμως να διακοπεί απότομα η διεθνής στήριξη. Όπως επισημαίνουν οι ειδικοί, μια αιφνίδια απόσυρση των πόρων μπορεί να δημιουργήσει κενά που τα συστήματα υγείας αδυνατούν να καλύψουν, θέτοντας σε κίνδυνο εκατομμύρια ανθρώπους που εξαρτώνται από υπηρεσίες πρόληψης, διάγνωσης και θεραπείας.
Διαβάστε επίσης
Έξαρση HIV στα νησιά Φίτζι – 1 βρέφος νοσεί κάθε εβδομάδα, 1 παιδί πεθαίνει κάθε μήνα
Ποιοι ιοί ανησυχούν πολύ τους λοιμωξιολόγους – Μπορεί να φέρουν πανδημία το 2026;
HIV- Ελλάδα: 526 οι νέες διαγνώσεις σε μια χρονιά – Οι μισοί το έμαθαν πολύ αργά
