Σήμα κινδύνου για ένα ιδιαίτερα ανθεκτικό υπερμικρόβιο, το οποίο φαίνεται ότι μπορεί να μεταδίδεται μεταξύ κατοικιδίων και ανθρώπων, εκπέμπουν επιστήμονες από την Κίνα. Νέα μελέτη έδειξε ότι το βακτήριο Acinetobacter baumannii που βρέθηκε σε σκύλους, γάτες και άλογα ήταν σχεδόν ίδιο με εκείνο που εντοπίστηκε σε ασθενείς νοσοκομείων στις ίδιες περιοχές.
Η γενετική ομοιότητα έφτανε το 99% και σε ορισμένες περιπτώσεις ξεπερνούσε το 99,5%. Η μεγάλη ομοιότητα των στελεχών δείχνει ότι το βακτήριο ενδέχεται να μεταδίδεται από τα κατοικίδια στους ανθρώπους ή και το αντίστροφο, κυρίως λόγω της στενής επαφής τους.
Το Acinetobacter baumannii περιλαμβάνεται στην κατηγορία «Προτεραιότητα 1» του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), καθώς θεωρείται μία από τις σημαντικότερες βακτηριακές απειλές για τη δημόσια υγεία. Πρόκειται για παθογόνο που έχει αναπτύξει υψηλή αντοχή στα αντιβιοτικά και είναι γνωστό κυρίως για τις λοιμώξεις που προκαλεί μέσα στα νοσοκομεία.
Από την πνευμονία έως τη μηνιγγίτιδα
Στους ανθρώπους, το βακτήριο μπορεί να προκαλέσει σοβαρές λοιμώξεις, όπως πνευμονία και μηνιγγίτιδα. Παρόμοια προβλήματα έχουν καταγραφεί και στα ζώα, μεταξύ των οποίων πνευμονία, λοιμώξεις του αναπνευστικού και ουρολοιμώξεις.
Κρούσματα έχουν εντοπιστεί σε σκύλους, γάτες, άλογα, πρόβατα και γεράκια. Οι ερευνητές θέλησαν να διαπιστώσουν ποια στελέχη του βακτηρίου που κυκλοφορούν στα ζώα αποτελούν τη μεγαλύτερη απειλή για τον άνθρωπο.
Για τον σκοπό αυτό ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από περισσότερα από 500 δείγματα A. baumannii, τα οποία είχαν συλλεχθεί από ζώα σε 17 χώρες και αφορούσαν συνολικά 33 είδη. Ανάμεσά τους βρίσκονταν λευκοί πελαργοί από την Πολωνία, καθώς και σκύλοι, γάτες και άλογα που είχαν εξεταστεί σε κτηνιατρικές κλινικές σε διάφορες περιοχές της Ευρώπης.
Παράλληλα, οι επιστήμονες εξέτασαν στελέχη του ίδιου βακτηρίου που είχαν απομονωθεί από ανθρώπους στις αντίστοιχες γεωγραφικές περιοχές.
Τα κατοικίδια στη ζώνη υψηλού κινδύνου
Η ανάλυση έδειξε ότι τα στελέχη που προσβάλλουν τα ζώα μπορούν να χωριστούν σε δύο βασικές ομάδες.
Η πρώτη χαρακτηρίστηκε χαμηλότερου κινδύνου και αφορούσε κυρίως στελέχη που εντοπίζονταν σε ζώα εκτροφής, πουλερικά και άγρια ζώα.
Η δεύτερη ομάδα, όμως, παρουσίαζε υψηλή αντοχή στα αντιμικροβιακά φάρμακα και κυριαρχούσε σε ζώα που ζουν σε στενή επαφή με τον άνθρωπο, όπως οι σκύλοι, οι γάτες και τα άλογα.
Τα στελέχη που βρέθηκαν σε αυτά τα ζώα ήταν γενετικά σχεδόν αδύνατο να διακριθούν από εκείνα που προκαλούσαν λοιμώξεις σε ανθρώπους σε κοντινά νοσοκομεία.
«Η μελέτη μας υποδεικνύει ότι το A. baumannii έχει μεγαλύτερη δυνατότητα μετάδοσης μεταξύ των ζώων συντροφιάς και των ανθρώπων, σε σύγκριση με τα ζώα εκτροφής, τα πουλερικά και την άγρια πανίδα», ανέφεραν οι ερευνητές στη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Applied and Environmental Microbiology.
«Αυτή η αυξημένη δυνατότητα μπορεί να σχετίζεται με τη στενή επαφή των κατοικιδίων με τους ανθρώπους», πρόσθεσαν.
Ανθεκτικό ακόμη και στα αντιβιοτικά τελευταίας γραμμής
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλεί το γεγονός ότι τα στελέχη του υπερμικροβίου που εντοπίστηκαν στα κατοικίδια έφεραν δύο γονίδια αντοχής στις καρβαπενέμες.
Οι καρβαπενέμες είναι ισχυρά αντιβιοτικά τα οποία χρησιμοποιούνται ως ύστατη θεραπευτική επιλογή, όταν οι συνηθέστερες θεραπείες δεν μπορούν να αντιμετωπίσουν μια σοβαρή βακτηριακή λοίμωξη.
Η παρουσία γονιδίων που εξουδετερώνουν ακόμη και αυτά τα φάρμακα περιορίζει δραστικά τις θεραπευτικές επιλογές και αυξάνει τον κίνδυνο οι λοιμώξεις να γίνουν εξαιρετικά δύσκολες στην αντιμετώπιση.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι χρειάζεται πιο συστηματική δειγματοληψία ανά ζωικό είδος, προκειμένου να διαπιστωθεί με μεγαλύτερη ακρίβεια πόσο συχνά το βακτήριο περνά από τα κατοικίδια στους ανθρώπους ή αντίστροφα.
Τα νέα ευρήματα δεν σημαίνουν ότι η συμβίωση με ένα κατοικίδιο αποτελεί από μόνη της κίνδυνο. Αναδεικνύουν, ωστόσο, την ανάγκη στενότερης συνεργασίας μεταξύ γιατρών, κτηνιάτρων και ειδικών της δημόσιας υγείας, ώστε η εξάπλωση των ανθεκτικών βακτηρίων να παρακολουθείται ενιαία τόσο στους ανθρώπους όσο και στα ζώα.
Διαβάστε επίσης
