Μια ανησυχητική αλλαγή φαίνεται να καταγράφεται στην ανδρική υγεία τις τελευταίες δεκαετίες. Τα μέσα επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες έχουν μειωθεί σχεδόν στο μισό μέσα σε 50 χρόνια, σύμφωνα με νέα επιστημονικά δεδομένα που παρουσιάστηκαν στο ετήσιο συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας στο Λονδίνο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία, τα συνολικά επίπεδα τεστοστερόνης στους άνδρες μειώθηκαν κατά 54% την περίοδο 1972-2019, μια πτώση που οι ερευνητές χαρακτηρίζουν σταθερή, σημαντική και όχι τυχαία. Το εύρημα έρχεται να προστεθεί σε μια ευρύτερη επιστημονική συζήτηση για την πιθανή επιδείνωση της ανδρικής αναπαραγωγικής υγείας, σε μια εποχή που η μείωση της γονιμότητας απασχολεί όλο και περισσότερο γιατρούς και ερευνητές.
«Πιστεύω ότι αντιμετωπίζουμε μια μεγάλη κρίση στην ανδρική αναπαραγωγική υγεία, η οποία σήμερα δεν λαμβάνει την προσοχή που της αξίζει», δήλωσε ο καθηγητής Hagai Levine, από τη Σχολή Δημόσιας Υγείας και Κοινοτικής Ιατρικής Braun του Εβραϊκού Πανεπιστημίου Hadassah στο Ισραήλ. Όπως εξήγησε, η πτώση που καταγράφηκε ξεπερνά το 50% και αντιστοιχεί σε μείωση μεγαλύτερη του 1% κάθε χρόνο. «Δεν πρόκειται για σύμπτωση ούτε για στατιστικό λάθος. Είναι μια πολύ ισχυρή τάση», σημείωσε.
Τι έδειξε η νέα μελέτη
Προηγούμενη εργασία της ίδιας ερευνητικής ομάδας που κατέληξε στο συμπέρασμα ότι ο αριθμός των σπερματοζωαρίων έχει μειωθεί απότομα τα τελευταία 40 χρόνια. Η νέα μετα-ανάλυση συνδύασε δεδομένα από έξι διαχρονικές μελέτες, καθεμία από τις οποίες παρακολουθούσε τα επίπεδα τεστοστερόνης σε τουλάχιστον τρία διαφορετικά χρονικά σημεία. Συνολικά αναλύθηκαν στοιχεία από 118.593 άνδρες από το Ισραήλ, τις Ηνωμένες Πολιτείες, τη Βραζιλία, τη Φινλανδία και τη Δανία, για την περίοδο 1972-2019.
Κάθε μία από τις επιμέρους μελέτες έδειξε μείωση της τεστοστερόνης. Όταν τα στοιχεία συνδυάστηκαν, η συνολική πτώση εκτιμήθηκε στο 54%, ενώ οι ερευνητές παρατήρησαν ότι η μείωση φαίνεται να επιταχύνεται μετά το 2000.
Οι παράγοντες που επηρεάζουν τη γονιμότητα
Οι επιστήμονες θεωρούν ότι η αύξηση της παχυσαρκίας και του διαβήτη πιθανότατα παίζει σημαντικό ρόλο σε αυτή τη μείωση. Η παχυσαρκία συνδέεται στενά με χαμηλότερα επίπεδα τεστοστερόνης, καθώς το αυξημένο σωματικό λίπος μπορεί να ενισχύσει τη μετατροπή της τεστοστερόνης σε οιστρογόνα.
Ο καθηγητής Levine εκτίμησε ότι η παχυσαρκία και το μεταβολικό σύνδρομο μπορεί να εξηγούν από το ένα τέταρτο έως και το μισό της συνολικής μείωσης. Ωστόσο, οι ερευνητές δεν αποκλείουν και άλλους παράγοντες. Ανάμεσά τους βρίσκονται οι χημικές ουσίες που διαταράσσουν το ενδοκρινικό σύστημα, οι οποίες εντοπίζονται σε καθημερινά προϊόντα και αντικείμενα του σπιτιού, αλλά και η κλιματική αλλαγή. «Ζούμε σε ένα περιβάλλον που δεν είναι ιδανικό για την υγεία μας, είτε μιλάμε για την έκθεση σε χημικές ουσίες, είτε για το κλίμα, είτε για συμπεριφορές που σχετίζονται με την υγεία», ανέφερε ο Levine.
Οι επιφυλάξεις των ειδικών
Παρά τη βαρύτητα των ευρημάτων, οι ειδικοί επισημαίνουν ότι απαιτείται προσοχή στην ερμηνεία τους. Οι μελέτες έλαβαν υπόψη την ηλικία των συμμετεχόντων, όμως δεν ελέγχθηκαν όλοι οι πιθανοί συγχυτικοί παράγοντες, όπως η παχυσαρκία, που θεωρείται ένας σημαντικός παράγοντας.
Ο καθηγητής Channa Jayasena, από το Imperial College London και σύμβουλος στην αναπαραγωγική ενδοκρινολογία, χαρακτήρισε τα νέα δεδομένα «ένα σημαντικό σήμα αφύπνισης». «Το γεγονός ότι αυτές οι μελέτες έχουν γίνει σε διαφορετικές ιστορικές περιόδους με πείθει», δήλωσε. «Πιστεύω ότι η ανδρική αναπαραγωγική υγεία επιδεινώνεται και φαίνεται να επιδεινώνεται με την πάροδο του χρόνου».
Ωστόσο, ο ίδιος υπογράμμισε ότι η παχυσαρκία και ο διαβήτης θα μπορούσαν ενδεχομένως να εξηγήσουν μεγάλο μέρος ή ακόμη και το σύνολο της πτώσης. «Αυτό που πρέπει να διευκρινίσουμε είναι αν, πέρα από την παχυσαρκία και τον διαβήτη, υπάρχουν και περιβαλλοντικοί παράγοντες που πυροδοτούν αυτή τη μείωση», συμπλήρωσε.
Ένα ζήτημα δημόσιας υγείας που χρειάζεται περισσότερη προσοχή
Παρότι παραμένουν ανοιχτά ερωτήματα για τα ακριβή αίτια της μείωσης, οι ερευνητές τονίζουν ότι η τάση δεν μπορεί να αγνοηθεί. Ο καθηγητής Levine υποστηρίζει ότι, ακόμη και χωρίς απόλυτη βεβαιότητα για όλους τους παράγοντες που εμπλέκονται, χρειάζονται καλύτερα μέτρα προστασίας του πληθυσμού από επικίνδυνες χημικές ουσίες.
«Δεν χρειαζόμαστε απαραίτητα βεβαιότητα 95% για να δράσουμε», ανέφερε. «Πρέπει να βρούμε καλύτερους τρόπους να προλαμβάνουμε την έκθεση του γενικού πληθυσμού σε επικίνδυνες χημικές ουσίες. Αυτή τη στιγμή δεν το κάνουμε αρκετά καλά».
Η πτώση της τεστοστερόνης, είτε οφείλεται κυρίως στον σύγχρονο τρόπο ζωής είτε και σε περιβαλλοντικούς παράγοντες, αναδεικνύεται πλέον σε ζήτημα που ξεπερνά την ατομική υγεία και αγγίζει τη δημόσια υγεία, τη γονιμότητα και την ποιότητα ζωής των ανδρών.
Διαβάστε επίσης
Υπογονιμότητα: Οι γυναίκες ή οι άνδρες πλήττονται τελικά περισσότερο;
Η βραδινή συνήθεια που κάνει κακό στο σπέρμα
Τι κάνουν σωστά οι άνδρες με τετραπλάσιες πιθανότητες να έχουν γερό σπέρμα
