Οι περισσότεροι άνθρωποι χρησιμοποιούν – ασυναίσθητα – το ένα χέρι για τις καθημερινές δραστηριότητες, όπως το γράψιμο, το πέταγμα μιας μπάλας ή η χρήση εργαλείων. Παραδοσιακά, η καλύτερη απόδοση του «καλού» χεριού αποδιδόταν σε μια έμφυτη υπεροχή του αντίστοιχου ημισφαιρίου του εγκεφάλου στον κινητικό έλεγχο.
Όμως, μελέτη που δημοσιεύθηκε στο PNAS προτείνει μια διαφορετική εξήγηση. Αν και η προτίμηση μπορεί να εμφανίζεται πολύ νωρίς και να έχει βιολογικές ρίζες, η μεγαλύτερη δεξιότητα του κυρίαρχου χεριού φαίνεται να είναι κυρίως αποτέλεσμα συσσωρευμένης εξάσκησης.
Οι ερευνητές, με επικεφαλής τον Ahmet Arac και τους Nicolas Y. H. Jeong Lee και John W. Krakauer, διαχώρισαν δύο έννοιες που πολλές φορές συγχέονται: την προτίμηση, δηλαδή ποιο χέρι επιλέγει κανείς αυθόρμητα, και την κυριαρχία, δηλαδή τη διαφορά δεξιότητας ανάμεσα στα δύο χέρια.
Πότε εμφανίζεται η διαφορά
Στο πρώτο μέρος της μελέτης, οι συμμετέχοντες πραγματοποίησαν απλές κινήσεις προσέγγισης στόχων σε τρισδιάστατο χώρο, κινήσεις με πρόσθετο βάρος στον καρπό και κινήσεις με ένα ελαφρύ ραβδί στερεωμένο στον πήχη, ώστε να προσομοιωθεί η χρήση εργαλείου.
Στις απλές κινήσεις δεν φάνηκε σαφές πλεονέκτημα του κυρίαρχου χεριού. Ούτε το πρόσθετο βάρος ανέδειξε ουσιαστική υπεροχή, κάτι που θα αναμενόταν αν το κυρίαρχο χέρι διέθετε γενικότερο έμφυτο πλεονέκτημα στον κινητικό έλεγχο.
Η διαφορά έγινε εμφανής όταν οι συμμετέχοντες έπρεπε να χειριστούν το ραβδί. Τότε το μη κυρίαρχο χέρι δυσκολεύτηκε περισσότερο να ελέγξει τη σύνθετη τροχιά που απαιτούσε η κίνηση.
Η εξάσκηση μεταμορφώνει την εικόνα
Στο δεύτερο μέρος, κλήθηκαν να γράψουν χρησιμοποιώντας όχι τα χέρια τους αλλά τους αγκώνες τους, με ένα στυλό στερεωμένο στο χέρι.
Σε αυτή τη δοκιμή, το πλεονέκτημα του κυρίαρχου χεριού εξαφανίστηκε. Και οι δύο αγκώνες είχαν παρόμοια απόδοση, γεγονός που δείχνει ότι όταν χρησιμοποιείται ένα «νέο» μέσο κίνησης, χωρίς ιστορικό άνισης εξάσκησης, η κυριαρχία δεν εμφανίζεται με τον ίδιο τρόπο. Επίσης, όταν εξασκήθηκαν στο γράψιμο με τον αγκώνα, η βελτίωση ήταν παρόμοια και στις δύο πλευρές.
Τι σημαίνουν τα παραπάνω για το «καλό» μας χέρι
Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι δεν χρησιμοποιούμε το κυρίαρχο χέρι επειδή είναι εξαρχής πιο επιδέξιο. Αντίθετα, γίνεται πιο επιδέξιο επειδή το χρησιμοποιούμε περισσότερο.
Αυτό μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία στις δραστηριότητες που απαιτούν λεπτό έλεγχο, όπως το γράψιμο, η χρήση εργαλείων, το σχέδιο ή το πέταγμα μιας μπάλας. Σε όλες αυτές τις περιπτώσεις, η δεξιότητα δεν είναι μια γενική ικανότητα που υπάρχει αυτούσια στο ένα χέρι αλλά κάτι που χτίζεται μέσα από επαναλαμβανόμενη πρακτική.
Διαβάστε επίσης
Το παιδί γράφει με το αριστερό – Να του αλλάξω χέρι;
Δεξί ή αριστερό; Γιατί ο ασφαλιστής πρέπει να ξέρει ποιο είναι το «καλό» σας χέρι
Νέες γενετικές διαφορές ανάμεσα σε αριστερόχειρες και δεξιόχειρες
