Η Katie Tinkler δε φανταζόταν ότι η ζωή της θα άλλαζε ξανά τόσο δραστικά, προς το καλύτερο όμως αυτή τη φορά. Ήταν μόλις 20 ετών, όταν διαγνώστηκε με συστηματικό ερυθηματώδη λύκο το 1993. Κάποτε δυσκολευόταν να περπατήσει μαζί με τα παιδιά της. Πλέον μπορεί να κάνει σκι, έχοντας πια διακόψει τα φάρμακα που έπαιρνε για την πάθησή της.
Όλα αυτά τα οφείλει σε μια πρωτοποριακή θεραπευτική προσέγγιση που «επαναπρογραμματίζει» το ανοσοποιητικό σύστημα και φαίνεται πως οδηγεί σε μακροχρόνια ύφεση τον συστηματικό ερυθηματώδη λύκο. Η Katie βρίσκεται ανάμεσα στους πρώτους ασθενείς που την έλαβαν, ως μέρος της κλινικής δοκιμής στο Ηνωμένο Βασίλειο.
Η θεραπεία βασίζεται στην τεχνολογία CAR-T (Chimeric Antigen Receptor T-cell therapy), η οποία χρησιμοποιείται ήδη για την αντιμετώπιση ορισμένων μορφών καρκίνου του αίματος. Τα νέα δεδομένα, που παρουσιάστηκαν στο Ευρωπαϊκό Συνέδριο Ρευματολογίας (EULAR), υποδεικνύουν ότι η μέθοδος μπορεί να προσφέρει σημαντικά οφέλη και σε ασθενείς με σοβαρά αυτοάνοσα νοσήματα.
«Δεν έχω νιώσει ποτέ τόσο καλά»
Μιλώντας στο BBC, η 53χρονη σήμερα Katie αποκάλυψε ότι δεν άφησε την ασθένεια να σταθεί εμπόδιο. Εργάστηκε ακόμη και ως γυμνάστρια, έχοντας όμως πάντα μαζί της ένα πακέτο στεροειδών σε περίπτωση έξαρσης. Οι εξάρσεις στα χέρια της την εμπόδιζαν ακόμη και να σηκώσει ένα φλιτζάνι τσάι. Έπρεπε να παίρνει φάρμακα 45 λεπτά πριν σηκωθεί από το κρεβάτι κάθε πρωί, διαφορετικά ο πόνος ήταν αφόρητος.
Η νόσος έγινε πολύ πιο επιθετική την τελευταία δεκαετία, κάτι που, όπως λέει, ήταν «πραγματικά φρικτό». Χρειάστηκε να νοσηλευτεί για μεγάλα χρονικά διαστήματα. Ο λύκος προκαλούσε βλάβες στην καρδιά, στους πνεύμονες και στους νεφρούς της, φέρνοντάς την κοντά στην ανάγκη αιμοκάθαρσης. «Στη χειρότερη φάση του, ήμουν στο κρεβάτι, ανίκανη να κινηθώ, χειροτέρευα γρήγορα και ίσως πέθαινα… τώρα ζω», είπε.
Περίπου 1,5 χρόνο μετά την πειραματική θεραπεία, είναι σαν να έχει ξαναγεννηθεί. «Είναι απίστευτο. Ζω σαν φυσιολογικός άνθρωπος, λέω κυριολεκτικά “ναι” σε όλα. Είχα σχεδόν ξεχάσει ότι μπορείς να νιώθεις τόσο καλά», εξομολογήθηκε.
Katie Tinkler, photo credit BBC
Πώς λειτουργεί η θεραπεία
Στον συστηματικό ερυθηματώδη λύκο, το ανοσοποιητικό σύστημα στρέφεται εναντίον του ίδιου του οργανισμού, προκαλώντας φλεγμονές, πόνο στις αρθρώσεις, δερματικές βλάβες και, σε σοβαρές περιπτώσεις, βλάβες σε ζωτικά όργανα όπως οι νεφροί, οι πνεύμονες και η καρδιά.
Η νέα θεραπεία αξιοποιεί τα Τ λεμφοκύτταρα του ίδιου του ασθενούς, τα οποία τροποποιούνται γενετικά στο εργαστήριο ώστε να αναγνωρίζουν και να καταστρέφουν τα Β λεμφοκύτταρα που ευθύνονται για την παραγωγή αυτοαντισωμάτων. Μετά την εξάλειψη των παθολογικών κυττάρων, ο οργανισμός παράγει νέα, υγιή Β κύτταρα, οδηγώντας ουσιαστικά σε μια «επανεκκίνηση» του ανοσοποιητικού συστήματος.
Δεν υπήρχε καμία εγγύηση ότι η θεραπεία θα πετύχαινε. Η Katie θυμάται μια επιστολή προς τον γενικό γιατρό της που ανέφερε ότι «γνωρίζει πως μπορεί να πεθάνει» λόγω των κινδύνων της θεραπείας. Ούτε η διαδικασία ήταν, όμως, εύκολη, καθώς περιλάμβανε επίσης χημειοθεραπεία, ώστε να μην απορριφθούν τα τροποποιημένα Τ κύτταρα από τον οργανισμό.
Εντυπωσιακά τα πρώτα αποτελέσματα
Η Katie υποβλήθηκε στη θεραπεία τον Νοέμβριο του 2024 και εξακολουθεί να είναι καλά. Δεν χρειάζεται πλέον φαρμακευτική αγωγή για την πάθηση και τα όργανά της έχουν ανακάμψει. «Μπορώ να γεράσω με αυτούς τους νεφρούς, και αυτό είναι εκπληκτικό. Η καρδιά μου είναι πολύ καλύτερα, οι πνεύμονές μου το ίδιο. Η αιματολογική διαταραχή που είχα έχει εξαφανιστεί», είπε.
Συνολικά, από την πρώτη ομάδα ασθενών που υποβλήθηκαν στη θεραπεία, οι πέντε από τους έξι παραμένουν σε ύφεση περισσότερο από 18 μήνες μετά τη χορήγησή της. Ένας ασθενής παρουσίασε υποτροπή περίπου 11 μήνες αργότερα, αν και τα συμπτώματά του είχαν αρχικά βελτιωθεί σημαντικά.
Οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι είναι ακόμη νωρίς για οριστικά συμπεράσματα, καθώς απαιτείται παρακολούθηση μεγαλύτερου αριθμού ασθενών και για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα. Ωστόσο, τα έως τώρα ευρήματα χαρακτηρίζονται ιδιαίτερα ενθαρρυντικά. «Αν καταφέρουμε να διατηρούμε τους ασθενείς σε ύφεση για τρία έως πέντε χρόνια, αυτό θα αποτελέσει τεράστια πρόοδο για τη θεραπεία του λύκου», δήλωσε η Δρ Maria Leandro, σύμβουλος ρευματολόγος στο University College London Hospitals (UCLH).
Ελπίδες για ευρύτερη εφαρμογή
Οι ερευνητές θεωρούν ότι η επιτυχία της CAR-T θεραπείας για τον λύκο ανοίγει τον δρόμο για τη διερεύνηση της αποτελεσματικότητάς της και σε άλλα αυτοάνοσα νοσήματα που βασίζονται σε παρόμοιους ανοσολογικούς μηχανισμούς. Η Δρ Claire Roddie από το UCL ανέφερε ότι ήδη βρίσκονται σε εξέλιξη κλινικές μελέτες για την πολλαπλή σκλήρυνση, ενώ η ρευματοειδής αρθρίτιδα αποτελεί επίσης έναν σημαντικό πιθανό στόχο της νέας θεραπευτικής προσέγγισης.
Η Katie δεν γνωρίζει πόσο θα διαρκέσει το αποτέλεσμα της θεραπείας, αλλά σκοπεύει να εκμεταλλευτεί κάθε ευκαιρία που της δίνεται. «Θέλω να ανέβω βουνά, θα ήθελα να ανέβω στο Κιλιμάντζαρο, να συμμετάσχω ξανά σε έναν τρίαθλο. Θέλω απλώς να συμμετέχω στη ζωή και να λέω “ναι” σε όσο το δυνατόν περισσότερα πράγματα».
Διαβάστε επίσης
Συστηματικός Ερυθηματώδης Λύκος: Ένας νέος θεραπευτικός στόχος δίνει ελπίδες στους ασθενείς
Τα τραύματα της παιδικής ηλικίας επιδεινώνουν τον συστηματικό ερυθηματώδη λύκο
Αυτοάνοσα Νοσήματα: Ποιος είναι ο ρόλος της κληρονομικότητας
