Η Ελλάδα γερνά. Και το ερώτημα δεν είναι μόνο «πόσο γρήγορα», αλλά και ποιος αναλαμβάνει τη μέριμνα των ηλικιωμένων. Καθώς οι γεννήσεις παραμένουν σε ιστορικά χαμηλά επίπεδα και η ηλικιακή πυραμίδα έχει αναστραφεί, η φροντίδα των ηλικιωμένων εξελίσσεται σε ένα από τα πιο πιεστικά κοινωνικά ζητήματα. Δεν αφορά μόνο το σύστημα υγείας ή το ασφαλιστικό. Αγγίζει την καθημερινότητα των οικογενειών, την οργάνωση της ζωής στο σπίτι, αλλά και την ανεξαρτησία στην τρίτη ηλικία.
Τα στοιχεία δείχνουν ότι η μεταβολή έχει ήδη ξεκινήσει. Σύμφωνα με έρευνα της Nannuka για την περίοδο 2020-2025, η κατ’ οίκον φροντίδα ηλικιωμένων αναδεικνύεται σε έναν από τους ταχύτερα αναπτυσσόμενους τομείς υποστήριξης. Σε δείγμα 88.000 αγγελιών, το 20,5% αφορούσε άτομα τρίτης ηλικίας. Το πιο ενδεικτικό εύρημα, όμως, είναι η επιτάχυνση της τάσης: μέσα στο 2025, η ζήτηση για φροντίδα ηλικιωμένων αυξήθηκε κατά 25% σε απόλυτους αριθμούς, ενώ για τη φροντίδα παιδιών μειώθηκε κατά 9,7%.
Η αλλαγή αυτή αντανακλά τη νέα δημογραφική εικόνα της Ελλάδας. Η διάμεση ηλικία έφτασε τα 47,2 έτη το 2025, από 43,4 το 2015, μία από τις μεγαλύτερες αυξήσεις στην Ευρωπαϊκή Eνωση. Παράλληλα, σύμφωνα με την ΕΛΣΤΑΤ, οι πολίτες άνω των 65 ετών αντιστοιχούν πλέον στο 23,7% του πληθυσμού, ενώ τα παιδιά 0-14 ετών μόλις στο 12,8%.
Αυτή η πραγματικότητα αλλάζει αναπόφευκτα και τον χάρτη της φροντίδας. Oσο αυξάνονται οι ηλικιωμένοι και μειώνονται οι νεότεροι, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να καλυφθούν ανάγκες που μέχρι πρόσφατα θεωρούνταν «οικογενειακή υπόθεση».
Πέρα από τη φροντίδα
Το 73% των αγγελιών για ηλικιωμένους είχε σχέση με τη συντροφιά: συνοδεία, κοινωνική επαφή, καθημερινή επικοινωνία. Μια ανάγκη που συχνά μένει στο παρασκήνιο. Η φροντίδα δεν περιορίζεται στην πρακτική βοήθεια ή στην ιατρική υποστήριξη, αλλά λειτουργεί και ως αντίβαρο στη μοναξιά.
Σε μια χώρα που καταγράφει υψηλά επίπεδα μοναξιάς στις μεγαλύτερες ηλικίες στην Ε.Ε., η ανθρώπινη συντροφιά είναι ανεκτίμητη.
Από τις νταντάδες στους φροντιστές ηλικιωμένων
Σήμερα οι αγγελίες για νταντάδες περιορίζονται, ακολουθώντας την πτώση των γεννήσεων – αν και ένα μέρος της ανάγκης επιχειρείται να καλυφθεί μέσω του προγράμματος «Νταντάδες της Γειτονιάς». Η εικόνα είναι εύγλωττη: η φροντίδα στην Ελλάδα δεν μειώνεται, αλλά μετατοπίζεται, ενώ γίνεται όλο και πιο άνιση. Η προσφορά παραμένει έντονα συγκεντρωμένη σε λίγες περιοχές (Αθήνα, Πειραιά, Θεσσαλονίκη, Πάτρα), ενώ πολλές μικρότερες πόλεις, νησιά και περιφερειακές ζώνες εμφανίζουν ελάχιστη κάλυψη.
Το ερώτημα, λοιπόν, δεν είναι μόνο ποιος φροντίζει σήμερα τους ηλικιωμένους στην Ελλάδα, αλλά και πώς θα οργανωθεί αυτή η μέριμνα τα επόμενα χρόνια, σε μια χώρα όπου οι ανάγκες αυξάνονται και η δημογραφική πίεση εντείνεται.
Διαβάστε επίσης
Ποιος φροντίζει τους ηλικιωμένους στην Ελλάδα – Έρευνα αποκαλύπτει
Σε 15 νομούς της χώρας μας είχαμε περισσότερους θανάτους από γεννήσεις για περισσότερα από 41 χρόνια
Το άρθρο δημοσιεύθηκε στο τεύχος ν.15 του ygeiamou που κυκλοφόρησε με ΤΟ ΘΕΜΑ την Κυριακή 24/5
