Πολύ χαμηλός παραμένει ο κίνδυνος για τον γενικό πληθυσμό στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τον Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΕ/ ΕΟΧ) από την τρέχουσα επιδημία του ιού Έμπολα στη Λαϊκή Δημοκρατία του Κονγκό και την Ουγκάντα, δείχνει η νέα εκτίμηση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Πρόληψης και Ελέγχου Νοσημάτων (ECDC).
Ωστόσο, το Κέντρο καλεί τις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ να ενισχύσουν την ετοιμότητά τους, καθώς η επιδημιολογική εικόνα παραμένει ρευστή και εξακολουθούν να υπάρχουν επιφυλάξεις για την πραγματική έκταση της μετάδοσης.
Βάσει των διαθέσιμων στοιχείων έως τις 20 Μαΐου 2026, στη ΛΔ Κονγκό είχαν αναφερθεί σχεδόν 600 ύποπτα κρούσματα και 139 θάνατοι. Επιβεβαιωμένα περιστατικά έχουν καταγραφεί στις επαρχίες Ιτούρι και Βόρειου Κίβου, ενώ η Ουγκάντα έχει ανακοινώσει δύο εισαγόμενες εκδηλώσεις σε άτομα που έφτασαν από τη ΛΔ Κονγκό.
Η επιδημία έχει αποδοθεί στο στέλεχος Bundibugyo του ιού Έμπολα, για το οποίο δεν υπάρχουν προς το παρόν εγκεκριμένα εμβόλια ή ειδικές θεραπείες.
Πώς μεταδίδεται ο ιός
Το ECDC υπογραμμίζει ότι η διασπορά απαιτεί άμεση επαφή με αίμα, εκκρίσεις, όργανα ή άλλα σωματικά υγρά μολυσμένων ανθρώπων ή ζώων, νεκρών ή ζωντανών.
Για τον γενικό πληθυσμό της Ευρώπης, τέτοιου είδους έκθεση θεωρείται εξαιρετικά απίθανη. Ακόμη και για πολίτες της ΕΕ/ΕΟΧ που ζουν ή ταξιδεύουν στις πληγείσες περιοχές, η πιθανότητα εκτιμάται ως μικρή, εφόσον τηρούνται τα συνιστώμενα προληπτικά μέτρα.
Μεγαλύτερο κίνδυνο μπορεί να διατρέχουν εργαζόμενοι σε ανθρωπιστικές, θρησκευτικές ή άλλες αποστολές, ιδίως επαγγελματίες υγείας. Και για αυτή την ομάδα, όμως, το ενδεχόμενο παραμένει χαμηλό, υπό την προϋπόθεση ότι εφαρμόζονται τα κατάλληλα μέτρα προστασίας.
Γιατί ο κίνδυνος για την Ευρώπη δεν θεωρείται υψηλός
Το επικρατέστερο σενάριο εισαγωγής του ιού Έμπολα στην Γηραιά Ήπειρο θα ήταν μέσω ταξιδιώτη από επηρεαζόμενη περιοχή. Όμως, το ECDC εκτιμά ότι τέτοια περιστατικά θα ήταν σπάνια.
Το Κέντρο υπενθυμίζει ότι ακόμη και κατά τη μεγάλη επιδημία του ιού Έμπολα στη δυτική Αφρική την περίοδο 2013-2016, όταν είχαν καταγραφεί δεκάδες χιλιάδες εκδηλώσεις και εκτεταμένη διασπορά σε μεγάλα αστικά κέντρα, στην Ευρώπη αναφέρθηκε μόνο μικρός αριθμός εισαγόμενων περιστατικών, τα περισσότερα από τα οποία αφορούσαν ιατρικές διακομιδές.
Παράλληλα, η πιθανότητα δευτερογενούς μετάδοσης θεωρείται περιορισμένη, καθώς τυχόν εισαγόμενα κρούσματα αναμένεται να εντοπιστούν γρήγορα, να απομονωθούν και να αντιμετωπιστούν με τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα.
Τι συστήνει το ECDC
Το ECDC παροτρύνει τις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ να επανεξετάσουν και, όπου χρειάζεται, να ενισχύσουν τις διαδικασίες για:
- απομόνωση και διαχείριση ύποπτων ή επιβεβαιωμένων κρουσμάτων,
- ιχνηλάτηση επαφών,
- εργαστηριακή διάγνωση,
- μέτρα πρόληψης και ελέγχου λοιμώξεων,
- ενημέρωση των επαγγελματιών υγείας.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην πληροφόρηση των ταξιδιωτών. Όσοι επιστρέφουν από «κόκκινες» περιοχές και εμφανίζουν συμπτώματα συμβατά με τον ιό Έμπολα μέσα σε 21 ημέρες θα πρέπει να αυτο-απομονωθούν, να αναζητήσουν άμεσα φροντίδα και να ενημερώσουν τον γιατρό τους για το ταξιδιωτικό ιστορικό και τις πιθανές εκθέσεις.
Έλεγχος στην έξοδο, όχι απαραίτητα στην είσοδο
Κρίσιμη θεωρείται η εποπτεία κατά την αποχώρηση από τις συγκεκριμένες χώρες, με αξιολόγηση των συμπτωμάτων και της πιθανής έκθεσης πριν από την επιβίβαση. Το μέτρο μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο μετακίνησης ατόμων που είναι ήδη συμπτωματικά.
Δεν μπορεί, όμως, να αποκλείσει πλήρως την εξαγωγή κρουσμάτων, καθώς κάποιος μπορεί να διανύει την περίοδο επώασης και να εμφανίσει συμπτώματα μετά την άφιξή του.
Επί του παρόντος, δεν συνιστά ελέγχους εισόδου για ταξιδιώτες που επιστρέφουν στην ΕΕ/ΕΟΧ από τις πληγείσες περιοχές. Όπως σημειώνει, τα διαθέσιμα στοιχεία δείχνουν ότι μια τέτοια στρατηγική δεν αποτελεί αποτελεσματικό μέτρο για την αποτροπή εισαγωγής του ιού, ενώ θα απαιτούσε σημαντικούς πόρους.
Το Κέντρο συνεχίζει να παρακολουθεί την επιδημία μέσω των μηχανισμών επιδημιολογικής επιτήρησης και θα παρέχει επικαιροποιήσεις, εκτιμήσεις κινδύνου και τεχνική υποστήριξη στις χώρες της ΕΕ/ΕΟΧ.
Διαβάστε επίσης
Κατάσταση έκτακτης ανάγκης για τη δημόσια υγεία κήρυξε ο ΠΟΥ για την επιδημία Έμπολα
Πόσο έτοιμος είναι ο κόσμος για την επόμενη πανδημία 6 χρόνια μετά τον κορωνοϊό
