Η σωστή προστασία από τον ήλιο είναι βασικό μέτρο πρόληψης του μελανώματος, όπως τονίζει η Ελληνική Αντικαρκινική Εταιρεία. Εξίσου σημαντικός είναι και ο έγκαιρος έλεγχος κάθε νέας ελιάς ή αλλαγής σε ήδη υπάρχοντα σπίλο, καθώς η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει τις πιθανότητες καλύτερης πρόγνωσης.
Οι καρκίνοι του δέρματος είναι συχνοί. Υπάρχουν δύο κατηγορίες: οι μη μελανωτικοί και το μελάνωμα.
Οι πρώτοι είναι πολύ περισσότεροι αλλά συχνά δεν καταγράφονται ή και δεν αναφέρονται στα επιδημιολογικά στοιχεία διαφόρων χωρών, εξαιτίας του γεγονότος ότι είναι εύκολα ιάσιμοι. Από τα στοιχεία του IARC Π.Ο.Υ. για το 2022 υπολογίστηκαν περίπου 1.350.000 τα νέα περιστατικά παγκοσμίως.
Η δεύτερη κατηγορία περιλαμβάνει το μελάνωμα, μία μορφή καρκίνου που μπορεί να γίνει απειλητική για τη ζωή. Το 2022 καταγράφηκαν περίπου 332.000 νέα περιστατικά παγκοσμίως (IARC του Π.Ο.Υ.). Εκτιμάται ότι θα υπάρξει αυξητική τάση στην εμφάνιση νέων περιστατικών την επόμενη 20ετία.
Στην Ελλάδα τα νέα περιστατικά μελανώματος υπολογίζονται σε περίπου 1.500 ετησίως και παρόλο που η επιβίωση έχει και σ’ εμάς βελτιωθεί, χρήζει μεγαλύτερης προσοχής καθώς υστερούμε σ΄αυτό το πεδίο από την υπόλοιπη Ευρώπη.
Επείγουσα η προστασία των ματιών και του δέρματος από τον ήλιο
Ο ήλιος είναι ζωτικής σημασίας για την υγεία και την ευεξία μας. Συγχρόνως, όμως, η αλόγιστη και χωρίς τις αναγκαίες προφυλάξεις έκθεσή μας στον ήλιο φέρει και κινδύνους για το δέρμα μας.
Τι πρέπει να γίνει ώστε όλοι να απολαμβάνουν τα οφέλη του ήλιου περιορίζοντας τους κινδύνους;
-Προστασία δέρματος και ματιών
-Προστατευτικό ρουχισμό
-Πλατύγυρο καπέλο, που σκεπάζει τα αυτιά και τον αυχένα
-Γυαλιά που απορροφούν τις υπεριώδεις ακτίνες (γιατί και σ΄ αυτό το όργανο προκαλούνται σοβαρές βλάβες)
-15-30 λεπτά πριν την έκθεση στον ήλιο εφαρμογή αντιηλιακής κρέμας με δείκτη προστασίας τουλάχιστον SPF >30.
Απαραίτητη η προστασία των παιδιών:
1) Βρέφη έως 6 μηνών δεν πρέπει να εκτίθενται στην ηλιακή ακτινοβολία.
2) Νήπια: ελάχιστη έκθεση με γυμνό σώμα στον ήλιο προστατευμένο με αντιηλιακό μεγάλου δείκτη προστασίας ( SPF 50). Δεν πρέπει να μένουν πολύ ώρα στον ήλιο.
3) Παιδιά μεγαλύτερης ηλικίας που παίζουν κάτω από τον ήλιο πρέπει να φορούν πλατύγυρο καπέλο, γυαλιά ηλίου και να είναι ντυμένα, εφαρμόζοντας αντιηλιακό στα ακάλυπτα μέρη του σώματος τους.
Αποφυγή έκθεσης στον ήλιο μεταξύ των ωρών 11.00-16.00 (ώρες που είναι εντονότερη η ηλιακή ακτινοβολία).
-Επανάληψη της εφαρμογής αντιηλιακού κάθε δύο ώρες ή συντομότερα.
-Προσοχή σε θάλασσες και πισίνες: Οι υπεριώδεις ακτινοβολίες φτάνουν ακόμα και μέσα στο νερό. Μπορεί το κάψιμο να είναι πιο ήπιο, αλλά η ακτινοβολία δρα.
-Η ηλιακή ακτινοβολία δρα και κάτω από ομπρέλα θαλάσσης, αφού αντανακλάται από την επιφάνεια της παραλίας. Επίσης υπεριώδη ακτινοβολία δέχονται και οι επιβάτες μιας βάρκας ή φουσκωτού, ακόμα και αν έχει τέντα που μας σκιάζει, λόγω αντανάκλασης των ακτίνων από την επιφάνεια της θάλασσας.
Ποιοι χρειάζεται να προσέχουν περισσότερο;
Δεν είναι όλα τα δέρματα το ίδιο ευαίσθητα στην ηλιακή ακτινοβολία.
Υπάρχουν 6 τύποι δέρματος:
1) Δέρμα τύπου Ι (εξαιρετικά ευαίσθητο στον ήλιο): Ανοιχτόχρωμο δέρμα, συχνά με μπλε/πράσινα μάτια και κόκκινα/ξανθά μαλλιά. Πάντα καίγεται, ποτέ δεν μαυρίζει.
2) Δέρμα τύπου II (πολύ ευαίσθητο στον ήλιο): Ανοιχτόχρωμο δέρμα, μπλε μάτια, ξανθά/καστανά μαλλιά. Καίγεται εύκολα, μαυρίζει ελάχιστα.
3) Δέρμα τύπου III (ελάχιστα ευαίσθητο στον ήλιο): Ανοιχτό καφέ δέρμα, καστανά μαλλιά, καστανά/γκρίζα μάτια. Μέτριο κάψιμο, μαυρίζει σταδιακά σε ανοιχτό καφέ.
4) Δέρμα τύπου IV (ελάχιστα ευαίσθητο στον ήλιο): Ανοιχτό καφέ/λαδί δέρμα. Καίγεται ελάχιστα, μαυρίζει καλά έως μέτρια καφέ.
5) Δέρμα τύπου V ( μη ευαίσθητο στον ήλιο): Καφέ/σκούρο καφέ δέρμα. Σπάνια καίγεται, μαυρίζει καλά.
6) Δέρμα τύπου VI (μη ευαίσθητο στον ήλιο): Δέρμα με σκούρα χρώση/μαύρο. Ποτέ δεν καίγεται, με έντονη χρώση.
Άτομα με πολλούς σπίλους (ελιές), ασθενείς που παίρνουν ανοσοκατασταλτικά φάρμακα και ηλικιωμένοι πρέπει να είναι πιο προσεκτικοί με τον ήλιο.
Προσοχή επίσης χρειάζεται σε όσους εργάζονται σε κλειστούς χώρους, προστατευμένοι από τον ήλιο και βρίσκονται απότομα εκτεθειμένοι στον ήλιο ( π.χ. όταν πάνε για μπάνιο το Σαββατοκύριακο ή στις διακοπές τους).
Ο ήλιος θέλει προσοχή όχι μόνο σε σχέση με τη θάλασσα, αλλά και σε μέρη με υψόμετρο (βουνά). Ιδίως σε ηλιόλουστες μέρες με χιόνι τριγύρω.
Τέλος, υπάρχει έντονη σύσταση ενάντια στην έκθεση σε υπεριώδη ακτινοβολία σε εσωτερικούς χώρους (Solarium). Το IARC της Π.Ο.Υ. έχει κατατάξει αυτή την πρακτική ως καρκινογόνο κατηγορίας Ι, όπως το κάπνισμα.
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος δέρματος: Μοντέλο ΑΙ «βλέπει» το μελάνωμα έως και 5 χρόνια πριν εμφανιστεί
Μελάνωμα: 6 ύποπτες αλλαγές στους σπίλους που δεν πρέπει να αγνοήσουμε σύμφωνα με δερματολόγο
Ποιοι κινδυνεύουν περισσότερο από καρκίνο του δέρματος – Παγκόσμια έρευνα αποκαλύπτει
