Τέσσερα χρόνια λειτουργίας συμπληρώνει ο πρώτος σταθερός Χώρος Εποπτευόμενης Χρήσης (ΧΕΧ) στην Αθήνα, με τα στοιχεία να καταγράφουν σημαντικό αποτύπωμα στη δημόσια υγεία και την υποστήριξη ευάλωτων πληθυσμών.
Η δομή, που λειτουργεί υπό την εποπτεία του Εθνικού Οργανισμού Πρόληψης και Αντιμετώπισης Εξαρτήσεων (ΕΟΠΑΕ), εντάσσεται στη στρατηγική αντιμετώπισης των εξαρτήσεων ως ζήτημα υγείας και κοινωνικής φροντίδας, προσφέροντας υπηρεσίες άμεσης πρόσβασης και μείωσης της βλάβης.
Πώς λειτουργούν οι χώροι εποπτευόμενης χρήσης
Οι ΧΕΧ αποτελούν διεθνώς αναγνωρισμένη πρακτική, όπου η χρήση ουσιών πραγματοποιείται υπό ελεγχόμενες συνθήκες, με αποστειρωμένο εξοπλισμό και παρουσία εξειδικευμένου προσωπικού.
Στόχος είναι η άμεση παρέμβαση σε περιπτώσεις υπερδοσολογίας, αλλά και η επαφή των χρηστών με το σύστημα υγείας. Στις δομές αυτές παρέχονται υπηρεσίες πρωτοβάθμιας φροντίδας, ψυχοκοινωνικής υποστήριξης και διασύνδεσης με θεραπευτικά προγράμματα.
Ο πρώτος σταθερός χώρος στην Αθήνα ξεκίνησε τη λειτουργία του τον Απρίλιο του 2022, αποτελώντας την πρώτη τέτοια δομή στη χώρα.
Τα στοιχεία της τετραετίας
Τα δεδομένα από τη λειτουργία του ΧΕΧ αναδεικνύουν τη σημασία του:
- 2.818 μοναδικοί ωφελούμενοι
- 134.513 επισκέψεις για εποπτευόμενη χρήση
- Πάνω από 88.000 σύριγγες και 18.000 προφυλακτικά διανεμήθηκαν
Ιδιαίτερα κρίσιμο είναι το γεγονός ότι αποτράπηκαν 772 περιστατικά υπερδοσολογίας, εκ των οποίων τα 299 αντιμετωπίστηκαν με τη χορήγηση ναλοξόνης, ενώ τα υπόλοιπα με στενή ιατρική παρακολούθηση.
Τα στοιχεία αυτά καταδεικνύουν τον ρόλο των συγκεκριμένων δομών στην πρόληψη θανάτων και στη μείωση της μετάδοσης λοιμωδών νοσημάτων.
Επέκταση των υπηρεσιών
Με βάση τα θετικά αποτελέσματα στην Αθήνα, ο ΕΟΠΑΕ έχει ήδη επεκτείνει το μοντέλο, δημιουργώντας κινητή μονάδα εποπτευόμενης χρήσης στη Θεσσαλονίκη.
Η συγκεκριμένη δομή κατέγραψε μέσα στο 2025 περισσότερες από 17.000 επισκέψεις και συνέβαλε στην αποτροπή δεκάδων περιστατικών υπερδοσολογίας.
Παράλληλα, εξετάζεται η ανάπτυξη νέων κινητών μονάδων στην Αττική, καθώς και η επέκταση του θεσμού σε άλλες πόλεις της χώρας.
Δημόσια υγεία και κοινωνική ένταξη
Οι χώροι εποπτευόμενης χρήσης δεν περιορίζονται μόνο στην άμεση υγειονομική παρέμβαση, αλλά λειτουργούν και ως «γέφυρα» για την ένταξη των χρηστών σε θεραπευτικά προγράμματα.
Όπως επισημαίνουν οι υπεύθυνοι του Οργανισμού, πρόκειται για μια πολιτική που συνδυάζει αποτελεσματικότητα και κοινωνική ευαισθησία, δίνοντας πρόσβαση σε υπηρεσίες υγείας σε άτομα που συχνά βρίσκονται εκτός συστήματος.
Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι παρεμβάσεις μείωσης της βλάβης μπορούν να έχουν μετρήσιμα αποτελέσματα, τόσο στην πρόληψη θανάτων όσο και στη βελτίωση της δημόσιας υγείας.
Η περαιτέρω ανάπτυξη τέτοιων δομών αναμένεται να αποτελέσει βασικό άξονα της εθνικής πολιτικής για την αντιμετώπιση των εξαρτήσεων τα επόμενα χρόνια.
Ειδήσεις σήμερα
Νοσοκομεία: Πότε θα γίνουν οι 850 νέες προσλήψεις μόνιμων γιατρών στο ΕΣΥ
Πόσες ζωές σώζονται όταν τα παιδιά κάνουν τα απαραίτητα εμβόλια – Ελληνική μελέτη
