Ο πρίγκιπας Φίλιππος ζούσε διακριτικά με καρκίνο του παγκρέατος για σχεδόν 8 χρόνια πριν από τον θάνατό του, όπως αποκαλύπτεται στο νέο βιβλίο του Χιούγκο Βίκερς, με τίτλο «Queen Elizabeth II».
Η είδηση προκαλεί έκπληξη για δύο κυρίως λόγους: Πρώτον, όσο ζούσε, δεν είχε γίνει ποτέ γνωστό ότι ο σύζυγος της βασίλισσας Ελισάβετ έπασχε από τη νόσο. Επιπλέον, το γεγονός ότι έζησε τόσο πολύ με τη νόσο είναι αξιοσημείωτο – πρόκειται για έναν καρκίνο εξαιρετικά δύσκολο στην ανίχνευση, γεγονός που εξηγεί και τα χαμηλότατα ποσοστά επιβίωσης. Πολλοί ασθενείς πεθαίνουν μόλις 6 μήνες μετά τη διάγνωση, ενώ μόλις το 12% των ασθενών στο Ηνωμένο Βασίλειο επιβιώνει έως και 5 χρόνια.
Η βιογραφία, που δημοσιεύεται σε συνέχειες αποκλειστικά στην εφημερίδα Mail on Sunday, αποκαλύπτει ότι στον Δούκα του Εδιμβούργου διαγνώστηκε μη χειρουργήσιμος καρκίνος του παγκρέατος τον Ιούνιο του 2013, κατά τη διάρκεια μιας 11ήμερης νοσηλείας. Απεβίωσε στο Κάστρο του Γουίνσδορ τον Απρίλιο του 2021, μόλις δύο μήνες πριν από τα 100α γενέθλιά του, με επίσημη αιτία θανάτου τα «γηρατειά». Ο Βίκερς περιγράφει πως, τη νύχτα πριν από το θάνατό του, ο πρίγκιπας Φίλιππος κινήθηκε αθόρυβα κατά μήκος ενός διαδρόμου με το περιπατητικό του στήριγμα για να βάλει μια μπύρα στο Oak Room. Το επόμενο πρωί, σύμφωνα με πληροφορίες, έκανε μπάνιο, είπε ότι δεν αισθανόταν καλά και πέθανε ειρηνικά. Κατάφερε να επιβιώσει πολύ περισσότερο απ’ ότι ορίζουν τα στοιχεία για τη μέση πρόγνωση.
Η ιστορία του αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα του γιατί η ενημέρωση για τη νόσο και τους παράγοντες κινδύνου είναι τόσο σημαντική, καθώς η έγκαιρη διάγνωση μπορεί, σε ορισμένες περιπτώσεις, να βελτιώσει την έκβαση. Από την ηλικία και το οικογενειακό ιστορικό, έως τις επιλογές του τρόπου ζωής, όπως το κάπνισμα, η παχυσαρκία, η κατανάλωση αλκοόλ και η διατροφή, όλα είναι παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
➤ Κληρονομικότητα
Περίπου 5-10% των περιπτώσεων εμφανίζονται σε άτομα με οικογενειακό ιστορικό της νόσου. Ο κίνδυνος είναι υψηλότερος εάν έχει προσβληθεί συγγενής πρώτου βαθμού ή εάν σε στενό συγγενή διαγνώστηκε η νόσος σε νεαρή ηλικία. Ορισμένες κληρονομικές γενετικές ανωμαλίες, όπως τα γονίδια BRCA1, BRCA2 και PALB2, αυξάνουν επίσης τον κίνδυνο.
Άλλες σπάνιες κληρονομικές παθήσεις, όπως το σύνδρομο Peutz–Jeghers, το σύνδρομο οικογενούς άτυπου πολλαπλού μελανώματος (FAMMM) και το σύνδρομο Lynch, συνδέονται επίσης με τον καρκίνο του παγκρέατος.
➤ Ηλικία
Η γήρανση αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους παράγοντες κινδύνου. Σχεδόν το ήμισυ των περιπτώσεων καρκίνου του παγκρέατος διαγιγνώσκεται σε άτομα άνω των 75 ετών, ενώ η νόσος είναι σπάνια σε άτομα κάτω των 40 ετών.
Παρ’ όλα αυτά, τα τελευταία χρόνια η συχνότητα εμφάνισης του καρκίνου παγκρέατος στις νεότερες ηλικιακές ομάδες αυξάνεται, κυρίως στις γυναίκες. Αυτό φαίνεται να οφείλεται στο αδενοκαρκίνωμα του παγκρεατικού πόρου, τον πιο συνηθισμένο και επιθετικό τύπο. Άλλοι, λιγότερο συνηθισμένοι τύποι περιλαμβάνουν τους νευροενδοκρινικούς όγκους, οι οποίοι γενικά έχουν καλύτερη πρόγνωση.
Οι ειδικοί υποδεικνύουν ότι η αύξηση των ποσοστών μπορεί να αντανακλά τόσο τη βελτιωμένη ανίχνευση όγκων σε πρώιμο στάδιο, όσο και την αύξηση της παχυσαρκίας, του διαβήτη τύπου 2 και του καπνίσματος. Συνολικά, οι άνδρες εξακολουθούν να παρουσιάζουν ελαφρώς υψηλότερη συχνότητα εμφάνισης σε σχέση με τις γυναίκες.
➤ Κάπνισμα
Περίπου 1 στις 5 περιπτώσεις συνδέεται με το κάπνισμα, ανεξαρτήτως μορφής. Η διακοπή του καπνίσματος αποτελεί την πιο αποτελεσματική προστασία. Χρειάζονται 20 χρόνια ώστε ο κίνδυνος για έναν πρώην καπνιστή να επανέλθει στο επίπεδο ενός ατόμου που δεν έχει καπνίσει ποτέ.
➤ Παχυσαρκία
Περίπου 1 στους 10 καρκίνους του παγκρέατος συνδέεται με το υπερβολικό βάρος ή την παχυσαρκία. Το υπερβολικό σωματικό λίπος, ιδιαίτερα γύρω από την κοιλιά, μπορεί να κάνει τους ιστούς ανθεκτικούς στην ινσουλίνη, ωθώντας το πάγκρεας να εργάζεται πιο σκληρά και συμβάλλοντας έτσι στην ανάπτυξη καρκίνου.
Η παχυσαρκία αυξάνει επίσης τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2, με τον καρκίνο του παγκρέατος να εμφανίζεται πιο συχνά σε άτομα με την πάθηση. Άλλα προβλήματα που σχετίζονται με την παχυσαρκία, όπως οι χολόλιθοι, μπορεί επίσης να ενισχύσουν τον κίνδυνο.
Πρόσφατα, η βρετανική ρυθμιστική αρχή φαρμάκων MHRA εξέδωσε προειδοποίηση, αφού ενέσεις για απώλεια βάρους συνδέθηκαν με σπάνιες περιπτώσεις παγκρεατίτιδας. Προς το παρόν, δεν έχει διαπιστωθεί άμεση σύνδεση με τον καρκίνο του παγκρέατος, αλλά η έρευνα συνεχίζεται.
➤ Αλκοόλ
Η μακροχρόνια φλεγμονή του παγκρέατος (χρόνια παγκρεατίτιδα) αποτελεί επίσης γνωστό παράγοντα κινδύνου. Η υπερκατανάλωση αλκοόλ μπορεί να αυξήσει την πιθανότητα εμφάνισης παγκρεατίτιδας και, κατά συνέπεια, παγκρεατικού καρκίνου.
➤ Διατροφή
Ορισμένες μελέτες υποδηλώνουν ότι η υψηλή πρόσληψη κόκκινου και επεξεργασμένου κρέατος μπορεί να αυξήσει ελαφρώς τον κίνδυνο καρκίνου του παγκρέατος, ιδιαίτερα στους άνδρες. Η μέθοδος μαγειρέματος έχει σημασία: Οι τεχνικές υψηλής θερμοκρασίας, όπως το ψήσιμο στη σχάρα, το μπάρμπεκιου και το τηγάνισμα, μπορούν να παράγουν δυνητικά επιβλαβείς χημικές ουσίες, όπως ετεροκυκλικές αμίνες (HCA) και πολυκυκλικούς αρωματικούς υδρογονάνθρακες (PAH).
Διαβάστε επίσης
Έξυπνο τεστ αίματος ανιχνεύει νωρίς τον καρκίνο του παγκρέατος με ακρίβεια 94%
Καινοτομία: Τριπλή θεραπεία εξουδετερώνει τους όγκους στο πάγκρεας
Γιατί αυξάνονται οι γαστρεντερικοί καρκίνοι σε νέους κάτω των 50 ετών – Οι ειδικοί εξηγούν
