Σε έναν κόσμο γεμάτο απαιτητικούς ρυθμούς και υποχρεώσεις, όπου η υγεία συχνά περνά σε δεύτερη μοίρα, η πρόληψη δεν ήταν ποτέ πιο σημαντική. Πολλές σοβαρές παθήσεις αναπτύσσονται αθόρυβα, χωρίς προειδοποίηση, καθιστώντας τις τακτικές εξετάσεις ένα από τα πιο ισχυρά εργαλεία για τη μακροχρόνια ευεξία.
Με την αρχή του νέου έτους, αυτοί είναι οι πέντε βασικοί έλεγχοι υγείας που θα πρέπει να βρίσκονται στην κορυφή της λίστας προτεραιοτήτων σας για το 2026, σύμφωνα με τους ειδικούς.
1. Έλεγχος αρτηριακής πίεσης
«Ο έλεγχος της αρτηριακής πίεσης είναι ένα καλό πρώτο βήμα, καθώς πολλοί δεν την παρακολουθούν», λέει ο Δρ. Dominic Greenyer, γενικός ιατρός και διευθυντής του The Health Suite στο Leicester. «Καλό είναι όσοι είναι άνω των 40 ετών να ελέγχουν την πίεσή τους τουλάχιστον μία φορά τον χρόνο». Το μόνο που χρειάζεστε είναι ένα πιεσόμετρο.
Ο έλεγχος στο σπίτι, όταν είστε πιο ήρεμοι, συνήθως δίνει πιο αντιπροσωπευτικά αποτελέσματα. Αν δεν έχετε πιεσόμετρο, μπορείτε να επισκεφθείτε τον γιατρό σας ή κάποια φαρμακεία που προσφέρουν τον έλεγχο.
Τιμές πάνω από 140/90 mmHg υποδηλώνουν αυξημένη πίεση και απαιτούν επίσκεψη σε γιατρό, ενώ τιμές πάνω από 180/110 χρειάζονται άμεση ιατρική παρέμβαση.
Σημασία: Ακόμη και η ελαφρά υψηλή πίεση αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικών επεισοδίων και προβλημάτων στα νεφρά, τα μάτια και τα αιμοφόρα αγγεία του εγκεφάλου.
2. Έλεγχος όρασης
«Οι τακτικοί έλεγχοι στα μάτια εξασφαλίζουν ότι οποιοδήποτε πρόβλημα όρασης ή υγείας των ματιών θα εντοπιστεί και θα αντιμετωπιστεί εγκαίρως», λέει η Denise Voon, σύμβουλος κλινικής όρασης στο College of Optometrists.
Οι ειδικοί συνιστούν οι τακτικοί έλεγχοι να γίνονται κάθε 1-2 χρόνια και πιο συχνά αν το συστήσει ο οφθαλμίατρός σας, ανάλογα με την ηλικία ή τυχόν προβλήματα όρασης.
Σημασία: Οι οφθαλμικές παθήσεις μπορεί να εμφανιστούν σε οποιαδήποτε ηλικία, από στραβισμό και μυωπία έως προβλήματα που σχετίζονται με την ηλικία, όπως η πρεσβυωπία και η ηλικιακή εκφύλιση της ωχράς κηλίδας. Οι τακτικοί έλεγχοι εξασφαλίζουν καθαρότερη και υγιέστερη όραση για πολλά χρόνια.
3. Οδοντιατρικός έλεγχος
«Κατά τη διάρκεια της γενικής υγειονομικής αξιολόγησης, η φροντίδα της στοματικής υγείας δεν πρέπει να παραβλέπεται», τονίζει η Nyree Whitley, επικεφαλής κλινικής στο mydentist.
Άτομα με καλή στοματική υγεία χρειάζονται έλεγχο κάθε 12-24 μήνες, ενώ όσοι έχουν προβλήματα απαιτούν συχνότερους ελέγχους.
Σημασία: Η έλλειψη τακτικού ελέγχου μπορεί να αφήσει αδιάγνωστες παθήσεις όπως ουλίτιδα, τερηδόνα και καρκίνο του στόματος. Η έγκαιρη διάγνωση αυξάνει σημαντικά τις πιθανότητες επιβίωσης.
4. Έλεγχος χοληστερόλης
Η υψηλή χοληστερόλη συνήθως δεν προκαλεί συμπτώματα, γι’ αυτό ο μόνος τρόπος να την ανιχνεύσετε είναι μέσω αιματολογικής εξέτασης.
Σημασία: Η υψηλή χοληστερόλη αποτελεί ένδειξη μεταβολικής δυσλειτουργίας και αυξάνει τον κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, εγκεφαλικών επεισοδίων και αγγειακών προβλημάτων. Οι αλλαγές στη διατροφή και η άσκηση είναι τα βασικά μέτρα πρόληψης.
5. Προληπτικές εξετάσεις για καρκίνο
Ο προσυμπτωματικός έλεγχος αποτελεί ένα από τα πιο αποτελεσματικά «όπλα» στην πρόληψη και την έγκαιρη διάγνωση του καρκίνου. Εξετάσεις όπως η μαστογραφία, το τεστ Παπανικολάου ή HPV test και ο έλεγχος για καρκίνο του παχέος εντέρου μπορούν να εντοπίσουν τη νόσο σε πρώιμο στάδιο, πριν εμφανιστούν συμπτώματα, αυξάνοντας σημαντικά τις πιθανότητες επιτυχούς θεραπείας.
Στην Ελλάδα, τα τελευταία χρόνια έχουν ενισχυθεί οι δράσεις προσυμπτωματικού ελέγχου μέσα από το Πρόγραμμα «Προλαμβάνω», το οποίο δίνει τη δυνατότητα σε μεγάλο μέρος του πληθυσμού να πραγματοποιεί βασικές προληπτικές εξετάσεις χωρίς κόστος. Στόχος τέτοιων πρωτοβουλιών είναι η ευαισθητοποίηση των πολιτών και η ενίσχυση της κουλτούρας της πρόληψης, ώστε όλο και περισσότεροι άνθρωποι να εντάσσουν τον τακτικό έλεγχο στην καθημερινή φροντίδα της υγείας τους.
Σημασία: Η συμμετοχή σε προγράμματα προληπτικού ελέγχου και η τήρηση των ιατρικών συστάσεων μπορούν να σώσουν ζωές, μειώνοντας τη θνησιμότητα και τις επιπλοκές από τις πιο συχνές μορφές καρκίνου.
Διαβάστε επίσης
Περιοδοντίτιδα: Η «σιωπηλή» φλεγμονή που απειλεί την υγεία της καρδιάς
