Αν και συνήθως τα πρώτα σημάδια που προμηνύουν την άνοια σχετίζονται με τη μνήμη, μια νέα έρευνα προσθέτει μερικούς ακόμα ψυχολογικούς παράγοντες, που σχετίζονται με τη συμπεριφορά των ατόμων. Συγκεκριμένα, σύμφωνα με τη μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο Lancet Psychiatry, η δυσκολία στη συγκέντρωση ή η μείωση της αυτοπεποίθησης στη μέση ηλικία μπορεί να αποτελούν προειδοποιητικά σημάδια αυξημένου κινδύνου εμφάνισης άνοιας αργότερα στη ζωή.
Οι ερευνητές από το University College London (UCL) εντόπισαν έξι συγκεκριμένα καταθλιπτικά συμπτώματα που εμφανίζονται στη μέση ηλικία και φαίνεται να σχετίζονται με σημαντικά αυξημένο κίνδυνο άνοιας τις επόμενες δεκαετίες. Τα ευρήματα βασίστηκαν σε ανάλυση δεδομένων από 5.811 άτομα, τα οποία παρακολουθήθηκαν για διάστημα κατά μέσο όρο 23 ετών. Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, 586 συμμετέχοντες ανέπτυξαν άνοια.
Τα 6 συμπτώματα που συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι τα ακόλουθα συμπτώματα στη μέση ηλικία αποτελούν ισχυρούς δείκτες αυξημένου κινδύνου:
- Απώλεια εμπιστοσύνης στον εαυτό
- Αδυναμία αντιμετώπισης προβλημάτων
- Έλλειψη ζεστασιάς και στοργής προς τους άλλους
- Διαρκής νευρικότητα και ένταση
- Μη ικανοποίηση από τον τρόπο που εκτελούνται οι εργασίες
- Δυσκολίες στη συγκέντρωση
Τα άτομα που ανέφεραν απώλεια αυτοπεποίθησης είχαν 51% αυξημένο κίνδυνο άνοιας αργότερα στη ζωή. Όσοι δήλωσαν ότι δεν μπορούσαν να αντιμετωπίσουν τα προβλήματά τους είχαν 49% αυξημένο κίνδυνο, ενώ η έλλειψη συναισθηματικής ζεστασιάς συνδέθηκε με 44% αυξημένο κίνδυνο.
Επιπλέον, η διαρκής νευρικότητα σχετίστηκε με 34% αύξηση κινδύνου, η δυσαρέσκεια με τον τρόπο εκτέλεσης των εργασιών με 33%, ενώ οι δυσκολίες συγκέντρωσης με 29% αυξημένο κίνδυνο άνοιας περισσότερα από 20 χρόνια αργότερα.
Η σχέση άνοιας και κατάθλιψης παραμένει σύνθετη
Σύμφωνα με τους επιστήμονες, τα αποτελέσματα δείχνουν ότι δεν είναι η κατάθλιψη συνολικά που σχετίζεται με την άνοια, αλλά συγκεκριμένα επιμέρους συμπτώματα. «Ένα διακριτό σύνολο καταθλιπτικών συμπτωμάτων στη μέση ηλικία συνδέθηκε με αυξημένο κίνδυνο άνοιας, γεγονός που υποδηλώνει ότι αυτά τα συμπτώματα ενδέχεται να αποτελούν πρώιμους δείκτες υποκείμενων νευροεκφυλιστικών διεργασιών», έγραψαν στη μελέτη.
Ο επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, δρ Philipp Frank από το Τμήμα Ψυχιατρικής του UCL, δήλωσε: «Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι ο κίνδυνος άνοιας συνδέεται με ορισμένα συγκεκριμένα καταθλιπτικά συμπτώματα και όχι με την κατάθλιψη συνολικά. Αυτή η προσέγγιση σε επίπεδο συμπτωμάτων μας δίνει μια πολύ πιο ξεκάθαρη εικόνα για το ποιοι ενδέχεται να είναι πιο ευάλωτοι δεκαετίες πριν εμφανιστεί η άνοια. Καθημερινά συμπτώματα που πολλοί άνθρωποι βιώνουν στη μέση ηλικία φαίνεται να περιέχουν σημαντικές πληροφορίες για τη μακροπρόθεσμη υγεία του εγκεφάλου. Η προσοχή σε αυτά τα μοτίβα θα μπορούσε να ανοίξει νέες ευκαιρίες για έγκαιρη πρόληψη».
Ο καθηγητής Δρ. Mika Kivimaki από τη Σχολή Επιστημών του Εγκεφάλου του UCL, συν-συγγραφέας, δήλωσε: «Η κατάθλιψη δεν έχει μία και μοναδική μορφή – τα συμπτώματα ποικίλλουν σημαντικά και συχνά επικαλύπτονται με το άγχος. Διαπιστώσαμε ότι αυτά τα πιο σύνθετα μοτίβα μπορούν να αποκαλύψουν ποιοι διατρέχουν υψηλότερο κίνδυνο ανάπτυξης νευρολογικών διαταραχών».
Σχολιάζοντας τη μελέτη, ο δρ Richard Oakley, αναπληρωτής διευθυντής έρευνας και καινοτομίας της Alzheimer’s Society, δήλωσε: «Η σχέση μεταξύ άνοιας και κατάθλιψης είναι πολύπλοκη. Είναι ενθαρρυντικό να βλέπουμε αυτή τη νέα παρατηρητική μελέτη να αρχίζει να αποσαφηνίζει πώς συνδέονται η άνοια και η κατάθλιψη. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι δεν θα αναπτύξουν όλοι όσοι έχουν κατάθλιψη άνοια, και τα άτομα με άνοια δεν θα εμφανίσουν απαραίτητα κατάθλιψη».
Συμπέρασμα
Η μελέτη αναδεικνύει ότι ορισμένα καθημερινά ψυχολογικά συμπτώματα στη μέση ηλικία δεν θα πρέπει να αγνοούνται, καθώς ενδέχεται να αποτελούν πρώιμα σημάδια μελλοντικής γνωστικής επιδείνωσης.
Αν και δεν προκαλούν από μόνα τους άνοια, η έγκαιρη αναγνώριση και διαχείρισή τους μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στη μακροπρόθεσμη προστασία της υγείας του εγκεφάλου και στην ανάπτυξη στρατηγικών πρόληψης.
Διαβάστε επίσης
Άνοια: Γιατί μπορούν να την αποφύγουν οι 60ρηδες που σερφάρουν στο internet
Άνοια: Η εφαρμογή που μπορεί να την ανιχνεύσει σε λιγότερο από 5′
