*Γράφει η κυρία Άννα Πασπάλα, MD, MSc, PhD, FEBS, Γενική Χειρουργός και Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων, Επιστημονική συνεργάτης ΕΚΠΑ -ΓΝΑ ΛΑΙΚΟ, Ταμίας της Ελληνικής Εταιρείας Χειρουργικής Ενδοκρινών Αδένων
Ο θυρεοειδής αδένας βρίσκεται στο μπροστινό μέρος του λαιμού μας και, παρά το μικρό του μέγεθος, επηρεάζει σημαντικές λειτουργίες του οργανισμού. Οι ορμόνες που παράγει συμμετέχουν στη ρύθμιση του μεταβολισμού, της ενέργειάς μας μέσα στη μέρα, του σωματικού βάρους, της θερμοκρασίας του σώματος και της καρδιακής λειτουργίας. Οι παθήσεις του θυρεοειδούς είναι συχνές, ιδιαίτερα στις γυναίκες, και στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά, με φαρμακευτική αγωγή και τακτική παρακολούθηση.
Υπάρχουν όμως περιπτώσεις στις οποίες η χειρουργική αφαίρεση του θυρεοειδούς αποτελεί την πιο ενδεδειγμένη και ασφαλή επιλογή. Μία από τις πιο συχνές παθήσεις του θυρεοειδούς αδένα είναι η ύπαρξη όζων. Οι όζοι του θυρεοειδούς είναι εξαιρετικά συχνοί και, στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων, καλοήθεις. Η απλή παρουσία ενός όζου θυρεοειδούς σε ένα υπερηχογράφημα, δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη για χειρουργείο. Η ανάγκη για θυρεοειδεκτομή, δηλαδή αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα, αφορά συγκεκριμένες κατηγορίες όζων.
Πιο αναλυτικά, όζοι που εμφανίζουν ύποπτα χαρακτηριστικά στον υπέρηχο θυρεοειδούς, και συνοδεύονται από ευρήματα στη βιοψία (κυτταρολογική εξέταση με παρακέντηση του όζου) που υποδηλώνουν κακοήθεια ή σημαντική υποψία για κακοήθεια, χρήζουν χειρουργικής αντιμετώπισης. Εδώ αξίζει να σημειώσουμε, ότι η διάγνωση ή η υποψία του καρκίνου του θυρεοειδούς, όσο και αν προκαλεί εύλογη ανησυχία και φόβο στον ασθενή, λόγω της πολύ καλής βιολογικής συμπεριφοράς του συγκεκριμένου τύπου καρκίνου, στο συντριπτικό ποσοστό των περιπτώσεων, η πρόγνωση είναι πάρα πολύ καλή μετά με την έγκαιρη και κατάλληλη θεραπεία, δηλαδή τη θυρεοειδεκτομή.
Ένας ακόμη λόγος που μπορεί να οδηγήσει σε χειρουργική επέμβαση είναι η γνωστή σε όλους πολυοζώδης βρογχοκήλη, η καταστάση δηλαδή εκείνη, όπου ο θυρεοειδής αυξάνεται σημαντικά σε μέγεθος λόγω της παρουσίας ενός όζου ή περισσότερων όζων μεγάλου μεγέθους. Πιο συγκεκριμένα, καλοήθεις όζοι μεγαλύτεροι των 3-4εκ. οι οποίοι μπορεί να πιέζουν την τραχεία ή τον οισοφάγο, ενδέχεται να προκαλούν δύσπνοια, αίσθημα πίεσης στον λαιμό, βράγχος φωνής ή ακόμη και δυσκολία στην κατάποση. Τα συμπτώματα αυτά συχνά επιδεινώνονται σταδιακά και επηρεάζουν την καθημερινότητα του ασθενούς, καθιστώντας τη χειρουργική αντιμετώπιση αναγκαία.
Άλλη μία καλοήθης πάθηση του θυρεοειδούς που σε επιλεγμένες περιπτώσεις χρήζει αφαίρεσης του αδένα είναι ο υπερθυρεοειδισμός. Ο υπερθυρεοειδισμός δηλαδή η αυξημένη παραγωγή θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα, προκαλεί συμπτώματα όπως ταχυκαρδία, αρρυθμίες ακόμη και σημαντική απώλεια βάρους. Αν και αρχικά πάντα αντιμετωπίζεται με φαρμακευτική αγωγή, υπάρχουν ασθενείς στους οποίους τα φάρμακα δεν επιτυγχάνουν σταθερό έλεγχο των θυρεοειδικών ορμονών στο αίμα, προκαλούν ανεπιθύμητες ενέργειες ή δεν μπορούν να χορηγηθούν μακροχρόνια. Στις περιπτώσεις αυτές, όπου ο υπερθυρεοειδισμός δεν ελέγχεται με τη φαρμακευτική αγωγή, ή ο ασθενής λαμβάνει για πολλά χρόνια την συγκεκριμένη αγωγή, είτε συνυπάρχουν όζοι ή επαναλαμβανόμενα επεισόδια υποτροπή του υπερθυρεοειδισμού, η αφαίρεση του θυρεοειδούς αδένα μπορεί να προσφέρει οριστική λύση.
Το είδος της θυρεοειδεκτομής στο οποίο θα υποβληθεί ο κάθε ασεθνής, δηλαδή ο αν θα αφαιρεθεί ολόκληρος ο θυρεοειδής (ολική θυρεοειδεκτομή) ή το ήμισυ του αδένα (ημιθυρεοειδεκτομή ή λοβεκτομή) αποφασίζεται εξατομικευμένα, με βάση τη διάγνωση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς. Σήμερα, η χειρουργική του θυρεοειδούς πραγματοποιείται με σύγχρονες τεχνικές, μικρή τομή και σύντομη νοσηλεία, συνήθως μία ημέρα. Οι περισσότεροι ασθενείς κινητοποιούνται από την πρώτη ημέρα και επιστρέφουν σχετικά γρήγορα στις καθημερινές τους δραστηριότητες, την εργασία τους και τη γυμανστική.
Μετά την επέμβαση, είναι πιθανό να εμφανιστεί ήπια ενόχληση στον λαιμό ή παροδική βραχνάδα στη φωνή, συμπτώματα που συνήθως υποχωρούν μέσα σε λίγες ημέρες. Όταν αφαιρείται ολόκληρος ο θυρεοειδής, ο ασθενής πρέπει να λαμβάνει θυρεοειδικής ορμόνης σε μορφή χαπιού (ένα κάθε πρωί), η οποία υποκαθιστά πλήρως τη λειτουργία του θυρεοειδούς αδένα. Πρόκειται για μια απλή, ασφαλή και καλά ρυθμιζόμενη αγωγή που επιτρέπει μια φυσιολογική ζωή.
Όπως σε κάθε χειρουργική πράξη, έτσι και στη θυρεοειδεκτομή, υπάρχει ένα μικρό ποσοστό πιθανών επιπλοκών. Αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν παροδικές αλλαγές στη φωνή, προσωρινές διαταραχές στα επίπεδα ασβεστίου ή, σπανιότερα, αιμορραγία. Η προεγχειρητική ενημέρωση από τον χειρουργό είναι ουσιαστική και πρέπει να γίνεται με ειλικρίνεια και απλά λόγια, όχι για να προκαλέσει φόβο και ανησυχία στον ασθενή, αλλά για να χτιστεί μία σχέση εμπιστοσύνης και καλής συνεργασίας, και ο ασθενής να καθησυχαστεί πως ότι και αν προκύψει ο χειρουργός του θα είναι δίπλα του και θα προσφέρει λύση στο οποιοδήποτε πρόβλημα μετά το χειρουργείο.
Η Χειρουργική του Θυρεοειδούς αδένα είναι ένα πεδίο που απαιτεί εξειδίκευση και εμπειρία. Ο Χειρουργός Ενδοκρινών Αδένων έχει ειδική εκπαίδευση τόσο στην διάγνωση και τη διαχείριση των παθήσεων του θυρεοειδούς που χρειάζονται χειρουργείο, όσο και στην τεχνική και την μετεγχειρητική φροντίδα του κάθε ασθενούς ξεχωριστά. Η σωστή ενημέρωση, η εξατομικευμένη προσέγγιση και η επιλογή εξειδικευμένου χειρουργού αποτελούν καθοριστικούς παράγοντες για το καλύτερο δυνατό αποτέλεσμα και τη διασφάλιση της ποιότητας ζωής του ασθενούς μετά τη θυρεοειδεκτομή.
Διαβάστε επίσης
Αυτή η εξέταση στη διάρκεια της κύησης μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο αυτισμού
Ο εξωτικός καρπός που «αγαπά» τον θυρεοειδή, θωρακίζει την καρδιά και ενισχύει το νου
Θυρεοειδής: «Θορυβώδη» αλλά ιάσιμα τα συμπτώματα θυρεοειδοπάθειας, ακόμη και ο καρκίνος
