Τα Χριστούγεννα παρουσιάζονται συχνά ως περίοδος χαράς και ζεστασιάς. Στην πράξη, όμως, για πολλούς ανθρώπους συνοδεύονται από ένταση, συναισθηματική κόπωση και έντονη μοναξιά. Καθώς το φυσικό φως της ημέρας μειώνεται και οι ρυθμοί αλλάζουν, η διάθεση επηρεάζεται περισσότερο απ’ όσο θέλουμε να παραδεχθούμε. Σε αυτό ακριβώς το πλαίσιο εστιάζει η κυρία Παναγιώτα Τραγαντζοπούλου, Λέκτορας στο Πανεπιστήμιο του Westminster, σε άρθρο της στο The Conversation, εξηγώντας γιατί η… παρέα με έναν σκύλο, ιδίως την περίοδο των γιορτών, μπορεί να λειτουργήσει απροσδόκητα ευεργετικά.
Ένα ενδιαφέρον σημείο που αναδεικνύει στο άρθρο της είναι ότι τα ψυχολογικά οφέλη της επαφής με σκύλους δεν προϋποθέτουν απαραίτητα την υιοθεσία. Αυτό εξηγεί και τη δημοφιλία πρωτοβουλιών όπως τα προγράμματα θεραπείας με τη βοήθεια ζώων ή δραστηριότητες τύπου puppy yoga (τάση που συνδυάζει χαλαρωτικές ασκήσεις γιόγκα με παιχνίδι με κουτάβια, προσφέροντας μείωση άγχους και ευεξία). Ακόμη και η σύντομη επαφή με έναν άγνωστο σκύλο ή σκύλο θεραπείας μπορεί να μειώσει το στρες και να βελτιώσει τη διάθεση, δείχνοντας ότι η θετική επίδραση της παρουσίας τους δεν περιορίζεται στους ιδιοκτήτες.
Για όσους δεν μπορούν ή δεν θέλουν να αναλάβουν τη μόνιμη ευθύνη ενός ζώου, εναλλακτικές όπως η προσωρινή φιλοξενία, η βόλτα του σκύλου ενός φίλου ή ο εθελοντισμός σε καταφύγια μπορούν να προσφέρουν παρόμοια οφέλη.
Ο σκύλος ως «συναισθηματικός σταθεροποιητής»
Σύμφωνα με την Παναγιώτα Τραγαντζοπούλου, ένα από τα πιο σταθερά ευρήματα της έρευνας γύρω από τη σχέση ανθρώπου-ζώου είναι ο ρόλος του σκύλου ως συναισθηματικού «σταθεροποιητή». Σε μελέτες και ποιοτικές έρευνες, ιδιοκτήτες σκύλων περιγράφουν τη συντροφιά τους ως κάτι διαφορετικό από τις ανθρώπινες σχέσεις: μια παρουσία σταθερή, χωρίς κριτική, που προσφέρει ρουτίνα, σκοπό και έναν ήπιο συναισθηματικό τόνο στο σπίτι.
Όπως σημειώνει, όταν υπάρχει σκύλος στον χώρο, η έκφραση συναισθημάτων γίνεται ευκολότερη, είτε πρόκειται για χαρά είτε για απογοήτευση ή λύπη. Η απλή παρουσία ενός άλλου ζωντανού όντος, που ανταποκρίνεται με συνέπεια και χωρίς απαιτήσεις, μπορεί να κάνει τις δύσκολες στιγμές πιο διαχειρίσιμες.
Χειμώνας, μοναξιά και ανάγκη για σύνδεση
Οι συναισθηματικές αυτές ανάγκες εντείνονται τον χειμώνα και ιδιαίτερα τον Δεκέμβριο. Όπως επισημαίνει η Τραγαντζοπούλου, αυτή η περίοδος ωθεί πολλούς ανθρώπους να σκεφτούν όχι μόνο ποιοι είναι παρόντες στη ζωή τους, αλλά και ποιοι απουσιάζουν. Ένας σκύλος δεν μπορεί να αντικαταστήσει τις ανθρώπινες σχέσεις, μπορεί όμως να περιορίσει τις έντονες συναισθηματικές διακυμάνσεις. Για κάποιον που περνά έναν δύσκολο Δεκέμβριο, η καθημερινή παρουσία ενός ζώου μπορεί να προσφέρει σταθερότητα σε έναν μήνα που διαφορετικά χαρακτηρίζεται από συναισθηματική αστάθεια.
Παράλληλα, οι καθημερινές βόλτες λειτουργούν ως αφορμή για μικρές κοινωνικές αλληλεπιδράσεις: έναν χαιρετισμό στη γειτονιά, μια σύντομη κουβέντα με άλλους ιδιοκτήτες. Αυτές οι στιγμιαίες επαφές, αν και σύντομες, συμβάλλουν στη διατήρηση της αίσθησης του «ανήκειν», ιδιαίτερα τον χειμώνα.
Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται και στους ηλικιωμένους, για τους οποίους η μοναξιά συνδέεται με αυξημένους κινδύνους για την ψυχική και σωματική υγεία. Η καθημερινή φροντίδα ενός σκύλου προσφέρει δομή στην ημέρα και ενθαρρύνει ήπια σωματική δραστηριότητα. Ακόμη και οι σύντομες βόλτες αυξάνουν την έκθεση στο φυσικό φως, το οποίο παίζει καθοριστικό ρόλο στη ρύθμιση του ύπνου, της διάθεσης και των επιπέδων ενέργειας κατά τους χειμερινούς μήνες.
Μη βιαστείτε να υιοθετήσετε ένα σκύλο εάν δεν είστε έτοιμοι ωστόσο, τονίζει η ειδικός. Τα κουτάβια απαιτούν εκπαίδευση και χρόνο, οι ενήλικοι σκύλοι μπορεί να έχουν ανάγκες που δεν είναι άμεσα ορατές, ενώ το οικονομικό και πρακτικό κόστος είναι μακροχρόνιο.
Για όσους, όμως, είναι πραγματικά προετοιμασμένοι, ένας σκύλος μπορεί να προσφέρει κάτι πολύ περισσότερο από μια πρόσκαιρη γιορτινή παρηγοριά: χρόνια συντροφικότητας, καθημερινής σύνδεσης και συναισθηματικής σταθερότητας, πολύ μετά το σβήσιμο των χριστουγεννιάτικων φώτων.
Διαβάστε επίσης
5 tips για να νιώσετε τη μαγεία των γιορτών – Χωρίς το άγχος των «τέλειων» διακοπών
Ο Δεκέμβριος είναι ο πιο αγχωτικός μήνας του χρόνου: 6 tips για να διαχειριστούμε το στρες
3 «χρυσές» συμβουλές για να αποφύγετε το άγχος των γιορτών, σύμφωνα με τους ειδικούς
