Δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα και λαχανικά μπορούν να λειτουργήσουν ως ασπίδα προστασίας ενάντια στη γνωστική εξασθένηση, ακόμα κι αν πάρουμε την απόφαση να τρώμε ποιοτικά σε μεγαλύτερη ηλικία, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, δεν είναι ποτέ αργά για την υιοθέτηση πιο υγιεινών διατροφικών συνηθειών, οι οποίες μπορούν να μειώσουν τον κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ.
«Ποτέ δεν είναι αργά να αρχίσει κανείς να τρέφεται υγιεινά για να μειώσει τον κίνδυνο της νόσου Αλτσχάιμερ και συναφών μορφών άνοιας», τονίζει η Unhee Lim, καθηγήτρια επιστημών πληθυσμού στο Cancer Center του Πανεπιστημίου της Χαβάης.
Τι εξέτασε η μελέτη
Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο Neurology, ανέλυσε δεδομένα σχεδόν 93.000 ατόμων με μέση ηλικία τα 59 έτη. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, οι ενήλικες που περιόρισαν την κατανάλωση ανθυγιεινών τροφών μέσα σε μια δεκαετία είχαν 11% χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας και νόσου Αλτσχάιμερ, σε σύγκριση με όσους δεν άλλαξαν τη διατροφή τους.
Αντίθετα, όσοι αύξησαν την κατανάλωση ανθυγιεινών φυτικών τροφών, όπως επεξεργασμένα δημητριακά και προϊόντα με πρόσθετα σάκχαρα, εμφάνισαν περίπου 25% αυξημένο κίνδυνο άνοιας.
Με έμφαση στην ποιότητα
Μια διατροφή με βάση τα φυτικά τρόφιμα, ωστόσο, δεν είναι πάντα υγιεινή, σύμφωνα με τους ειδικούς. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να επιλέξει να ακολουθήσει μια vegan διατροφή, αλλά να καταναλώνει κυρίως υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα, πλούσια σε ζάχαρη, αλάτι και κορεσμένα λιπαρά, τα οποία δεν ωφελούν την υγεία – ούτε του οργανισμού ούτε του εγκεφάλου.
Στη μελέτη, οι ερευνητές κατηγοριοποίησαν τις διατροφές σε τρία επίπεδα:
- Χαμηλής ποιότητας: ζωικά λιπαρά, γαλακτοκομικά, αυγά και κρέας.
- Μέτριας ποιότητας: επεξεργασμένα φυτικά τρόφιμα, όπως χυμοί, πατάτες και πρόσθετα σάκχαρα.
- Υψηλής ποιότητας: δημητριακά ολικής άλεσης, φρούτα, λαχανικά, όσπρια, ξηροί καρποί, φυτικά έλαια, καφές και τσάι.
Οι τροφές της τρίτης κατηγορίας αποδείχθηκαν οι πιο ωφέλιμες για την εγκεφαλική υγεία. Μάλιστα, όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες από αυτές είχαν 7% χαμηλότερο κίνδυνο άνοιας, ενώ όσοι προτιμούσαν ανθυγιεινές φυτικές επιλογές είχαν 6% αυξημένο κίνδυνο.
«Διαπιστώσαμε ότι η υιοθέτηση μιας φυτικής διατροφής, ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, και η αποφυγή φυτικών διατροφών χαμηλής ποιότητας συνδέονται με χαμηλότερο κίνδυνο νόσου Αλτσχάιμερ και άλλων μορφών άνοιας», εξηγεί η Song-Yi Park, κύρια συγγραφέας της μελέτης. «Τα ευρήματά μας υπογραμμίζουν ότι είναι σημαντικό όχι μόνο να ακολουθεί κάποιος μια φυτική διατροφή, αλλά και να διασφαλίζει ότι αυτή είναι υψηλής ποιότητας», προσθέτει.
Τρόφιμα όπως οι πατάτες και οι χυμοί φρούτων, αν και φυτικής προέλευσης, δεν θεωρούνται εξίσου ωφέλιμα, σύμφωνα με τη μελέτη. Οι πατάτες είναι πλούσιες σε άμυλο, το οποίο μετατρέπεται γρήγορα σε γλυκόζη στο αίμα, ενώ το τηγάνισμα αυξάνει σημαντικά τις θερμίδες και τα λιπαρά. Αντίστοιχα, οι χυμοί φρούτων οδηγούν σε ταχεία αύξηση των επιπέδων σακχάρου, σε αντίθεση με τα ολόκληρα φρούτα που περιέχουν φυτικές ίνες και απορροφώνται πιο αργά.
Τα οφέλη δεν περιορίζονται στον εγκέφαλο
Τα οφέλη μιας υγιεινής φυτικής διατροφής επεκτείνονται και σε άλλους τομείς της υγείας.
Σύμφωνα με προηγούμενες μελέτες:
- Μπορεί να μειώσει έως και 68% τον κίνδυνο για διαβήτη και καρδιαγγειακές παθήσεις
- Συμβάλλει στη μείωση της χοληστερίνης
- Μειώνει τον κίνδυνο διαβήτη τύπου 2 κατά 24%
- Βοηθά στον έλεγχο του σωματικού βάρους
Παράλληλα, η υιοθέτηση μιας διατροφής βασισμένης κυρίως σε φυτικά τρόφιμα συνδέεται και με μεγαλύτερη διάρκεια ζωής, αλλά και με την προστασία του περιβάλλοντος.
Σύμφωνα με έκθεση της EAT-Lancet Commission, η οποία αποτελείται από κορυφαίους επιστήμονες από 16 χώρες, μια διατροφή φιλική προς τον πλανήτη μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου κατά σχεδόν ένα τρίτο.
Συμπέρασμα
Η επιστήμη επιβεβαιώνει ότι οι διατροφικές επιλογές επηρεάζουν άμεσα την υγεία του εγκεφάλου, ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία. Η στροφή σε μια ποιοτική φυτική διατροφή δεν απαιτεί ακραίες αλλαγές, αλλά συνειδητές επιλογές: περισσότερα φυσικά, ανεπεξέργαστα τρόφιμα και λιγότερα προϊόντα χαμηλής θρεπτικής αξίας. Το μήνυμα είναι σαφές: δεν έχει σημασία μόνο να τρώμε «φυτικά», αλλά να τρώμε σωστά.
Διαβάστε επίσης
Τα σνακ με «μπόνους» μακροζωίας – Τι τρώνε καθημερινά όσοι ζουν περισσότερο
Μακροζωία: Τι να αλλάξουμε για να κερδίσουμε 10 χρόνια ζωής
Μακροζωία: 5 απλά βήματα για περισσότερα χρόνια ζωής από τους επιστήμονες του Χάρβαρντ
