Η κατανάλωση ορισμένων κοινών συντηρητικών που περιέχονται σε επεξεργασμένα τρόφιμα και ποτά ενδέχεται να συνδέεται με ελαφρώς αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου και διαβήτη τύπου 2, σύμφωνα με δύο νέες μεγάλες γαλλικές επιστημονικές μελέτες.
Οι μελέτες βασίστηκαν σε δεδομένα περισσότερων από 100.000 Γάλλων πολιτών, οι οποίοι συμμετέχουν σε μακροχρόνιο ερευνητικό πρόγραμμα καταγράφοντας συστηματικά τις διατροφικές τους συνήθειες μέσω ερωτηματολογίων.
Τι έδειξαν οι μελέτες
Η πρώτη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο BMJ, εντόπισε πολλαπλές συσχετίσεις ανάμεσα σε συντηρητικά που χρησιμοποιούνται ευρέως στη βιομηχανία τροφίμων και σε αυξημένα ποσοστά συνολικού καρκίνου, καθώς και καρκίνου του μαστού και του προστάτη.
Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στα νιτρώδη και νιτρικά άλατα, τα οποία χρησιμοποιούνται συχνά για τη συντήρηση επεξεργασμένων κρεάτων, όπως ζαμπόν, μπέικον και λουκάνικα. Η ισχυρότερη συσχέτιση που καταγράφηκε αφορούσε το νιτρώδες νάτριο και τον καρκίνο του προστάτη, με τον σχετικό κίνδυνο να εμφανίζεται αυξημένος κατά περίπου 30%.
Η δεύτερη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Nature Communications, διαπίστωσε ότι ορισμένα πρόσθετα τροφίμων συνδέονται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης διαβήτη τύπου 2. Το σορβικό κάλιο, ένα συντηρητικό που χρησιμοποιείται για την αποτροπή ανάπτυξης μούχλας και βακτηρίων, συσχετίστηκε με σχεδόν διπλάσιο κίνδυνο εμφάνισης της νόσου.
Τι επισημαίνουν οι ειδικοί
Παρά τα εκ πρώτης όψεως ανησυχητικά ευρήματα, οι επιστήμονες τονίζουν ότι πρόκειται για παρατηρησιακές μελέτες, οι οποίες δεν μπορούν να αποδείξουν άμεση σχέση αιτίου-αποτελέσματος.
Η Γαλλίδα επιδημιολόγος Mathilde Touvier, η οποία επέβλεψε και τις δύο μελέτες, δήλωσε στο AFP ότι «η κατανάλωση προϊόντων με συντηρητικά δεν σημαίνει ότι θα εμφανίσετε αμέσως καρκίνο. Αλλά χρειάζεται να περιορίσουμε το πόσο εκτιθέμεθα σε αυτά τα προϊόντα», πρόσθεσε.
«Το μήνυμα προς το ευρύ κοινό είναι να επιλέγει τα λιγότερο επεξεργασμένα τρόφιμα όταν ψωνίζει στο σούπερ μάρκετ» τόνισε.
Επιπλέον, ανεξάρτητοι ερευνητές χαρακτήρισαν τη μεθοδολογία αξιόπιστη, ωστόσο υπογράμμισαν ότι απαιτείται περαιτέρω έρευνα πριν εξαχθούν οριστικά συμπεράσματα.
Ο Tom Sanders, ειδικός στη διατροφή στο King’s College του Λονδίνου, προειδοποίησε ότι τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να οφείλονται «στην αδυναμία πλήρους διόρθωσης για άλλους παράγοντες που είναι ήδη γνωστό ότι συμβάλλουν στον κίνδυνο».
Για παράδειγμα, το επεξεργασμένο κρέας και το αλκοόλ συνδέονται ήδη έντονα με υψηλότερα ποσοστά καρκίνου. «Αυτό θα μπορούσε να σημαίνει ότι δεν ήταν το μεταδιθειώδες νάτριο, το οποίο χρησιμοποιείται στην οινοποίηση για την εξόντωση της μαγιάς, που προκαλούσε καρκίνο, αλλά στην πραγματικότητα η κατανάλωση του κρασιού», πρότεινε ο Sanders.
Ωστόσο, μία επιλογή θα μπορούσε να είναι η επισήμανση των τροφίμων «που χρησιμοποιούν νιτρικά άλατα με προειδοποίηση για την υγεία», πρόσθεσε.
Συμπέρασμα
Τα νέα επιστημονικά δεδομένα δεν δαιμονοποιούν τα συντηρητικά τροφίμων, αλλά ενισχύουν τη σημασία της ενημερωμένης και μετρημένης κατανάλωσης. Αν και ο αυξημένος κίνδυνος που καταγράφεται παραμένει σχετικά χαμηλός, οι ειδικοί συμφωνούν ότι η μείωση των υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και η στροφή προς πιο φυσικές επιλογές αποτελεί ένα ασφαλές βήμα για την προστασία της υγείας.
Σε κάθε περίπτωση, απαιτείται περαιτέρω έρευνα ώστε να διευκρινιστεί ο ακριβής ρόλος των συντηρητικών και να δοθούν πιο σαφείς οδηγίες στους καταναλωτές.
Διαβάστε επίσης
Καρκίνος Μαστού: Το πασίγνωστο ρόφημα που αυξάνει έως και 80% τον κίνδυνο
Καρκίνος Μαστού: Καλλυντικά και αντιηλιακά που αυξάνουν τον κίνδυνο
Φυτικές ίνες: Ασπίδα κατά του καρκίνου και της καρδιακής νόσου
