Για πρώτη φορά η Ελλάδα διαθέτει αξιόπιστα και αναλυτικά δεδομένα για την εμβολιαστική κάλυψη του παιδικού πληθυσμού, χάρη στη διασύνδεση του Εθνικού Μητρώου Εμβολιασμών με το σύστημα ηλεκτρονικής συνταγογράφησης της ΗΔΙΚΑ. Όπως επισήμανε η κυρία Παπαευαγγέλου, η εξέλιξη αυτή επιτρέπει την ακριβέστερη αποτύπωση της εμβολιαστικής κάλυψης, ενώ σύντομα αναμένεται να υπάρχουν αντίστοιχα στοιχεία και για τους ενήλικες.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που παρουσίασε, η εμβολιαστική κάλυψη στην ηλικία των 24 μηνών για τα παιδιά που γεννήθηκαν στην Ελλάδα από το 2018 έως το 2022 ανέρχεται στο 66,7%, ποσοστό χαμηλότερο από εκείνο που εκτιμούσαν μέχρι σήμερα οι ειδικοί, με βάση τις προβλεπόμενες δόσεις του Εθνικού Προγράμματος Εμβολιασμών.

Ωστόσο, υπάρχει και ένα ιδιαίτερα ενθαρρυντικό στοιχείο: μόλις το 3% των παιδιών είναι εντελώς ανεμβολίαστα. Η καθηγήτρια σημείωσε ότι το ποσοστό αυτό είναι αντίστοιχο με εκείνο που καταγράφεται διεθνώς σε πληθυσμιακές ομάδες με σταθερή άρνηση απέναντι στους εμβολιασμούς.

Η Κρήτη πρωταθλήτρια στους παιδικούς εμβολιασμούς
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει η γεωγραφική κατανομή της εμβολιαστικής κάλυψης, καθώς αναδεικνύει σημαντικές διαφοροποιήσεις μεταξύ των περιφερειών της χώρας.

Η Κρήτη καταγράφει σταθερά την υψηλότερη εμβολιαστική κάλυψη για όλα τα εμβόλια, γεγονός που η κυρία Παπαευαγγέλου συνέδεσε με την ιδιαίτερα καλή λειτουργία της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας στο νησί.

«Σταθερά βλέπουμε ότι καλύτεροι από όλους μας είναι οι Κρήτες», ανέφερε χαρακτηριστικά, προσθέτοντας ότι θετική εικόνα παρουσιάζει και η Δυτική Μακεδονία.

Ιλαρά: Μεγάλο το κενό στη δεύτερη δόση
Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε η καθηγήτρια στον εμβολιασμό κατά της ιλαράς, μιας εξαιρετικά μεταδοτικής νόσου που εξακολουθεί να προκαλεί επιδημικές εξάρσεις στην Ευρώπη.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που παρουσίασε, το 87% των παιδιών που γεννήθηκαν μεταξύ 2018 και 2022 είχε λάβει τουλάχιστον μία δόση του εμβολίου κατά της ιλαράς. Ωστόσο, η εικόνα διαφοροποιείται σημαντικά όταν εξετάζεται η ολοκλήρωση του εμβολιασμού.

Μέχρι το τέλος του 2024, μόλις δύο στα τρία παιδιά είχαν λάβει και τις δύο προβλεπόμενες δόσεις, ποσοστό που απέχει σημαντικά από τον στόχο του 95% που έχει θέσει ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας.

«Η πρώτη δόση πάει καλύτερα, η δεύτερη δόση δυστυχώς κάποιες φορές καθυστερεί», υπογράμμισε η κυρία Παπαευαγγέλου, επισημαίνοντας ότι η ανάγκη έγκαιρης ολοκλήρωσης του εμβολιασμού αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα μηνύματα της ημερίδας.

Οι περισσότεροι γονείς δεν αρνούνται τα εμβόλια – Χρειάζονται ενημέρωση
Αναφερόμενη στην παραπληροφόρηση και στις επιφυλάξεις των γονέων, η καθηγήτρια υπογράμμισε ότι η ελληνική πραγματικότητα διαφέρει από εκείνη των Ηνωμένων Πολιτειών, όπου ο εμβολιασμός έχει αποκτήσει έντονη πολιτική διάσταση.

Όπως εξήγησε, η ομάδα των γονέων που αρνούνται κατηγορηματικά κάθε εμβολιασμό είναι πολύ μικρή. Αντίστοιχα, περιορισμένη είναι και η ομάδα εκείνων που αποδέχονται αμέσως οποιοδήποτε εμβόλιο τους συστήσει ο παιδίατρος.

Η μεγάλη πλειονότητα των γονέων είναι θετική απέναντι στους εμβολιασμούς, αλλά χρειάζεται εξατομικευμένη και ουσιαστική ενημέρωση.

«Οι γονείς θέλουν πληροφόρηση συγκεκριμένη για το κάθε εμβόλιο που κάνουμε, γιατί το κάνουμε, ποια είναι τα οφέλη και ποιοι είναι οι κίνδυνοι», τόνισε η κυρία Παπαευαγγέλου.

Σε αυτή τη διαδικασία, καθοριστικός παραμένει ο ρόλος του παιδιάτρου, του επισκέπτη υγείας και κάθε επαγγελματία υγείας που καλείται να απαντήσει στις απορίες των γονέων. Μάλιστα, όπως επισήμανε, ο χρόνος που απαιτείται για την ενημέρωση δεν είναι ίδιος για όλους: ένας γονέας μπορεί να χρειάζεται πέντε λεπτά συζήτησης και κάποιος άλλος δεκαπέντε, ανάλογα με τις ανησυχίες του και το συγκεκριμένο εμβόλιο.

Νέα πρωτοβουλία: Ενημερωτικά φυλλάδια στο κινητό μαζί με τη συνταγή του εμβολίου
Μια σημαντική νέα πρωτοβουλία της Εθνικής Επιτροπής Εμβολιασμών ανακοίνωσε η κυρία Παπαευαγγέλου, με στόχο την καλύτερη ενημέρωση των γονέων και την αντιμετώπιση της παραπληροφόρησης.

Με τη συνεργασία της ΗΔΙΚΑ έχουν ετοιμαστεί απλά, μονοσέλιδα ενημερωτικά φυλλάδια για όλα τα εμβόλια της παιδικής ηλικίας, τα οποία θα συνδέονται με την ηλεκτρονική συνταγογράφηση.

Έτσι, όταν ο γονέας λαμβάνει στο κινητό του την ηλεκτρονική συνταγή για το εμβόλιο του παιδιού του, θα έχει παράλληλα τη δυνατότητα να ανοίξει ένα αρχείο PDF με όλες τις βασικές πληροφορίες για τον συγκεκριμένο εμβολιασμό.

Το ενημερωτικό υλικό θα εξηγεί από ποιο νόσημα προστατεύει το εμβόλιο, πόσο συχνό είναι το νόσημα και ποιες επιπλοκές μπορεί να προκαλέσει. Παράλληλα, θα περιλαμβάνει πληροφορίες για τον αριθμό των απαιτούμενων δόσεων, τα χρονικά διαστήματα μεταξύ τους και τις πιθανές ανεπιθύμητες ενέργειες.

Η καθηγήτρια έδωσε ιδιαίτερη έμφαση στην ανάγκη να ενημερώνονται εκ των προτέρων οι γονείς για τις αναμενόμενες αντιδράσεις μετά τον εμβολιασμό, όπως ο πόνος στο σημείο της ένεσης, η ανησυχία ή ο πυρετός.

«Η ενεργητική ενημέρωση για τις ανεπιθύμητες ενέργειες είναι απαραίτητη συνθήκη για να έχουμε τους γονείς με το μέρος μας, να είναι ενημερωμένοι και να μη φοβούνται», σημείωσε.

Σύμφωνα με την ίδια, η νέα δυνατότητα αναμένεται να ενεργοποιηθεί μέσα στους επόμενους δύο μήνες, ενώ σε επόμενη φάση προβλέπεται η δημιουργία αντίστοιχου ενημερωτικού υλικού και για τα εμβόλια των ενηλίκων.

Το μήνυμα της παρέμβασής της ήταν ότι η ενίσχυση της εμβολιαστικής κάλυψης δεν εξαρτάται μόνο από τη διαθεσιμότητα των εμβολίων, αλλά και από την εμπιστοσύνη που οικοδομείται μέσα από την ενημέρωση. Η αξιοποίηση των ψηφιακών εργαλείων, σε συνδυασμό με την προσωπική επικοινωνία του παιδιάτρου με την οικογένεια, μπορεί να συμβάλει τόσο στην αντιμετώπιση των φόβων όσο και στην έγκαιρη ολοκλήρωση των εμβολιασμών.