Ανησυχητική αύξηση των περιστατικών και των θανάτων από καρκίνο τραχήλου της μήτρας προβλέπουν οι επιστήμονες έως το 2050, με νέα μελέτη να εκτιμά ότι τα ετήσια νέα περιστατικά θα ξεπεράσουν το ένα εκατομμύριο, ενώ οι θάνατοι θα αυξηθούν σχεδόν κατά 40%, με τις μεγαλύτερες επιβαρύνσεις να αναμένονται στην υποσαχάρια Αφρική.
Η πρόβλεψη προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία, καθώς πρόκειται για έναν καρκίνο που σε μεγάλο βαθμό μπορεί να προληφθεί. Ο εμβολιασμός έναντι του HPV, ο προσυμπτωματικός έλεγχος και η έγκαιρη αντιμετώπιση των αλλοιώσεων του τραχήλου αποτελούν τα βασικά εργαλεία για την πρόληψη και την εξάλειψη της νόσου ως προβλήματος δημόσιας υγείας. Ωστόσο, η πρόσβαση σε αυτά παραμένει εξαιρετικά άνιση σε παγκόσμιο επίπεδο.
Σύμφωνα με τη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Medicine, τα ετήσια νέα περιστατικά προβλέπεται να αυξηθούν κατά 20,2% έως το 2050, σε σύγκριση με τα επίπεδα του 2024, φτάνοντας τα 1,08 εκατομμύρια. Ακόμη μεγαλύτερη αναμένεται να είναι η αύξηση των θανάτων: 39,3%, με τον ετήσιο αριθμό τους να φτάνει τις 522.000.
887.000 νέα περιστατικά μέσα σε έναν χρόνο
Ερευνητές του Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME) του Πανεπιστημίου της Ουάσιγκτον ανέλυσαν στοιχεία για τα περιστατικά, τους θανάτους και την επιβάρυνση από τον καρκίνο τραχήλου της μήτρας σε 204 χώρες και περιοχές, από το 1990 έως το 2023. Η ανάλυση βασίστηκε σε εκτιμήσεις της μελέτης Global Burden of Diseases, Injuries, and Risk Factors, ενώ οι ερευνητές μοντελοποίησαν και την πιθανή εξέλιξη της νόσου έως το 2050.
Οι εκτιμήσεις τους δείχνουν ότι το 2023 καταγράφηκαν παγκοσμίως περίπου 887.000 νέα περιστατικά και 369.000 θάνατοι.
Η επιβάρυνση, ωστόσο, απέχει πολύ από το να κατανέμεται ισότιμα στον κόσμο. Το 2023, ο προτυπωμένος κατά ηλικία δείκτης επίπτωσης ήταν περισσότερο από τετραπλάσιος στις χώρες χαμηλού εισοδήματος σε σύγκριση με τις χώρες υψηλού εισοδήματος. Ακόμη μεγαλύτερη ήταν η ανισότητα στη θνησιμότητα, με τον αντίστοιχο δείκτη να είναι πάνω από επτά φορές υψηλότερος στις χώρες χαμηλού εισοδήματος.
Σχεδόν διπλάσιοι θάνατοι στην υποσαχάρια Αφρική
Οι μεγαλύτερες αυξήσεις έως το 2050 προβλέπονται στην υποσαχάρια Αφρική. Εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, τα νέα περιστατικά στην περιοχή εκτιμάται ότι θα αυξηθούν κατά 88,7%, ενώ οι θάνατοι κατά 95,4%, αγγίζοντας τους 206.000 ετησίως το 2050.
Οι διαφορές αυτές αποκτούν ακόμη μεγαλύτερη σημασία, καθώς υπάρχουν αποτελεσματικά μέσα για την πρόληψη του καρκίνου τραχήλου της μήτρας. Οι στρατηγικές για την εξάλειψή του βασίζονται στον εμβολιασμό έναντι του ιού των ανθρώπινων θηλωμάτων (HPV), στον προσυμπτωματικό έλεγχο και στην έγκαιρη θεραπεία της νόσου του τραχήλου. Η πρόσβαση όμως σε αυτά τα μέτρα παραμένει εξαιρετικά άνιση μεταξύ των χωρών.
Μακριά από τον στόχο εξάλειψης του ΠΟΥ
Ένα από τα πιο ανησυχητικά ευρήματα της μελέτης αφορά τον στόχο του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ) για την εξάλειψη του καρκίνου του τραχήλου της μήτρας ως προβλήματος δημόσιας υγείας. Το όριο έχει οριστεί σε λιγότερα από 4 περιστατικά ανά 100.000 γυναίκες.
Σύμφωνα με τις προβλέψεις των ερευνητών, καμία από τις επτά μεγάλες γεωγραφικές περιφέρειες που χρησιμοποιεί η μελέτη Global Burden of Disease δεν αναμένεται να φτάσει αυτό το όριο έως το 2050, εφόσον συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις.
Οι ερευνητές επισημαίνουν, επομένως, την ανάγκη να διευρυνθεί η πρόσβαση στον εμβολιασμό έναντι του HPV, στον προσυμπτωματικό έλεγχο και στη θεραπεία, ιδιαίτερα στις περιοχές όπου σήμερα καταγράφεται η μεγαλύτερη επιβάρυνση.
Παράλληλα, υπογραμμίζουν ότι οι προβλέψεις πρέπει να ερμηνεύονται με προσοχή. Υπάρχουν σημαντικά κενά στη διαθεσιμότητα και την ποιότητα των δεδομένων, κυρίως στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Επιπλέον, τα μοντέλα βασίζονται στις σημερινές τάσεις και δεν συνυπολογίζουν τις πιθανές επιδράσεις που μπορεί να έχουν στο μέλλον τα προγράμματα εμβολιασμού έναντι του HPV.
Με άλλα λόγια, οι προβλέψεις δεν αποτελούν ένα αναπόφευκτο σενάριο. Δείχνουν όμως πόσο μακριά παραμένει ο κόσμος από την εξάλειψη ενός καρκίνου για τον οποίο υπάρχουν ήδη αποτελεσματικά εργαλεία πρόληψης.
Διαβάστε επίσης
HPV: Εμβολιασμένοι μόνο οι 6 στους 10 φοιτητές – Νέα ελληνική μελέτη
