Στο επίκεντρο της διερεύνησης των συνθηκών θανάτου του Γιώργου Μαζωνάκη βρίσκονται οι ουσίες που φέρεται να του χορηγήθηκαν πριν από την πλασμαφαίρεση. Ανάμεσά τους, η προποφόλη (propofol), ένα ενδοφλέβιο αναισθητικό με γρήγορη δράση, η χρήση του οποίου προϋποθέτει εξειδικευμένο προσωπικό και κατάλληλα εξοπλισμένο χώρο.
Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα, στα στοιχεία που εξετάζονται περιλαμβάνονται οι αναφορές για χορήγηση μιδαζολάμης και στη συνέχεια φλουμαζενίλης, καθώς και η μαρτυρία εργαζομένης ότι άκουσε να αναφέρεται η προποφόλη όταν ο τραγουδιστής είχε χάσει τις αισθήσεις του. Βέβαια, οι πληροφορίες αποτελούν μέρος της έρευνας και δεν αρκούν από μόνες τους για να προσδιοριστούν οι ουσίες που χορηγήθηκαν ή η αιτία του θανάτου.
Τι είναι και πώς δρα η προποφόλη
Όπως αναφέρει ο φαρμακευτικός οδηγός Γαληνός, η προποφόλη αποτελεί γενικό αναισθητικό βραχείας δράσης: δρα γρήγορα, ενώ και η ανάνηψη από την αναισθησία είναι συνήθως ταχεία.
Η επίδρασή της συνδέεται με την ενίσχυση της λειτουργίας του GABA, ενός νευροδιαβιβαστή που περιορίζει τη δραστηριότητα των νευρικών κυττάρων. Μέσω αυτής της δράσης προκαλεί καταστολή ή αναισθησία. Ο ακριβής μηχανισμός της, όμως, δεν έχει αποσαφηνιστεί πλήρως.
Χορηγείται ενδοφλεβίως και χρησιμοποιείται για την έναρξη και τη διατήρηση της γενικής αναισθησίας, καθώς και για καταστολή σε διαγνωστικές ή χειρουργικές πράξεις. Επίσης, περιλαμβάνεται στις επιλογές καταστολής ασθενών που βρίσκονται σε μηχανική υποστήριξη της αναπνοής, υπό συγκεκριμένες προϋποθέσεις.
Γιατί έχει σημασία ο τρόπος χορήγησης
Η γρήγορη δράση της προποφόλης συνοδεύεται από απαιτήσεις ασφάλειας. Στις οδηγίες διευκρινίζεται ότι η χορήγησή της πρέπει να γίνεται σε νοσοκομεία ή άρτια εξοπλισμένες μονάδες ημερήσιας θεραπείας, από κατάλληλα εκπαιδευμένους γιατρούς.
Ιδιαίτερη προσοχή χρειάζεται στην επίδρασή της στην αναπνοή και στην κυκλοφορία. Όπως επισημαίνεται, η υπερδοσολογία μπορεί να προκαλέσει αναπνευστική και καρδιαγγειακή καταστολή, απαιτώντας άμεση υποστήριξη των ζωτικών λειτουργιών.
Σημασία έχουν και τα υπόλοιπα φάρμακα που λαμβάνει ο ασθενής. Η συγχορήγηση με άλλες ουσίες που καταστέλλουν το κεντρικό νευρικό σύστημα μπορεί να ενισχύσει τις επιδράσεις της. Ειδικά για τη μιδαζολάμη, αναφέρεται ότι ο συνδυασμός ενδέχεται να αυξήσει την καταστολή και να επηρεάσει περισσότερο την αναπνοή.
Τονίζεται ότι η παραπάνω αλληλεπίδραση αποτελεί γενική φαρμακολογική πληροφορία, χωρίς να τεκμηριώνει ότι τα δύο φάρμακα χορηγήθηκαν μαζί στη συγκεκριμένη περίπτωση.
Το ερώτημα για το αντίδοτο
Σύμφωνα με τις υπάρχουσες πληροφορίες, νοσηλεύτρια φέρεται να κατέθεσε ότι της ζητήθηκε να επικοινωνήσει με αναισθησιολόγο για να ρωτήσει αν υπάρχει αντίδοτο στην προποφόλη.
Εδώ βρίσκεται μια ουσιαστική διαφορά ανάμεσα στις ουσίες που έχουν έρθει στο προσκήνιο: η φλουμαζενίλη αναστρέφει τη δράση των βενζοδιαζεπινών, όπως η μιδαζολάμη, αλλά δεν αποτελεί αντίδοτο για την προποφόλη. Για την τελευταία δεν υπάρχει ειδικός παράγοντας αναστροφής.
Αυτό δεν σημαίνει ότι δεν υπάρχει η δυνατότητα αντιμετώπισης μιας επιπλοκής. Η ιατρική παρέμβαση επικεντρώνεται στην υποστήριξη της αναπνοής και της κυκλοφορίας. Στις οδηγίες αναφέρεται, μεταξύ άλλων, ο τεχνητός αερισμός για την αντιμετώπιση αναπνευστικής καταστολής από υπερδοσολογία.
Οι ιδιότητες της προποφόλης εξηγούν τις προφυλάξεις που απαιτεί η χρήση της. Δεν αρκούν, όμως, για να εξαχθούν συμπεράσματα για τη συγκεκριμένη υπόθεση. Η διερεύνηση τυχόν συμβολής της στην έκβαση προϋποθέτει αξιολόγηση των εργαστηριακών ευρημάτων, του ιατρικού φακέλου και των συνθηκών τυχόν χορήγησής της από τους αρμόδιους ειδικούς.
Διαβάστε επίσης