Η πρόληψη των χρόνιων παθήσεων δεν τελειώνει μετά την επίσκεψη σε ένα ιατρείο. Αποτελεί μια καθημερινή στάση ζωής. Ειδικά στην περίπτωση των καρδιαγγειακών νοσημάτων, η προσήλωση στις οδηγίες του γιατρού και στην φαρμακευτική αγωγή μπορεί να αποτελέσει καθοριστικό παράγοντα για την πορεία της υγείας ενός ασθενή.
Κι όμως, η καθημερινότητα δυστυχώς είναι πολύ συχνά διαφορετική. Μια δόση ξεχάστηκε, μια αγωγή διακόπηκε, ένα φάρμακο δε λήφθηκε όπως είχε συνταγογραφηθεί. Η χαμηλή προσήλωση στη θεραπεία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο επιπλοκών και επιβαρύνει όχι μόνο τους ίδιους τους ασθενείς, αλλά και το σύστημα υγείας και την κοινωνία συνολικά.
Η προσήλωση στην αγωγή αποτελεί «στοίχημα» όλης της ιατρικής κοινότητας και του Εθνικού Συστήματος Υγείας (ΕΣΥ). Σε αυτή την προσπάθεια, η φαρμακευτική εταιρεία Servier, ως ανεξάρτητος διεθνής φαρμακευτικός Όμιλος που διοικείται από Ίδρυμα, επενδύει στη θεραπευτική πρόοδο με επίκεντρο τις πραγματικές ανάγκες των ασθενών. Η φωνή τους αποτελεί μέρος της πορείας ενός φαρμάκου, από την έρευνα και την ανάπτυξη έως την καθημερινή του χρήση.
Στο πλαίσιο αυτό, η προσήλωση βρίσκεται στο επίκεντρο μέσα από πρωτοβουλίες όπως η «Χάρτα Προσήλωσης», μια κοινή δέσμευση φορέων της υγείας, αλλά και η ψηφιακή πλατφόρμα akolouthotinagogi.gr, που προσφέρει ενημέρωση, υποστήριξη και πρακτικά εργαλεία για μια πιο συνεπή θεραπευτική καθημερινότητα.
Υπάρχει, όμως, και ένας διαφορετικός τρόπος προσέγγισης της προσήλωσης. Ένας τρόπος που δεν βασίζεται μόνο σε αριθμούς, οδηγίες και πληροφορίες, αλλά στην εικόνα και στο συναίσθημα. Σε αυτό τον δρόμο επιχειρεί να βάλει τους ασθενείς η παθολόγος-λοιμωξιολόγος και εικαστικός, κυρία Ελένη Ιωαννίδου. Με αφετηρία το ιατρικό της περιβάλλον και την οικολογική της ευαισθησία, άρχισε να αναζητά μια δεύτερη ζωή για υλικά που διαφορετικά θα κατέληγαν στα απορρίμματα. Ανάμεσά τους, ληγμένα φάρμακα και χάπια.
Η Παθολόγος-Λοιμωξιολόγος και εικαστικός, Ελένη Ιωαννίδου
«Ξεκίνησα τα έργα τέχνης με ληγμένα φάρμακα επειδή με εντυπωσίαζαν τα χρώματα των χαπιών. Ήταν σαν ψηφίδες. Στην πορεία ανακάλυψα ότι όταν βρίσκονταν οι πίνακες σε χώρους υγείας, οι παρευρισκόμενοι άρχισαν να βλέπουν με άλλο μάτι τα φάρμακα», σημειώνει στο ygeiamou.gr η κυρία Ιωαννίδου.
Στα χέρια της τα χάπια αποκτούν μια συγκεκριμένη αφήγηση. Γίνονται χρώμα και εικόνα. Συνθέτουν έργα που μιλούν για τη μνήμη, την ελπίδα και την ανθρώπινη εμπειρία. Και σε αυτή τη συλλογή, τα «ορφανά» χάπια, εκείνα που δεν πήραν ποτέ τον δρόμο που προορίζονταν να πάρουν, δεν καταναλώθηκαν δηλαδή, γίνονται αφορμή για ένα ουσιαστικό ερώτημα: Τα χάπια βρήκαν τον δρόμο τους και έγιναν τέχνη. Η υγεία των ανθρώπων που δεν τα πήραν, όμως, πού βρίσκεται;
Ένα από τα έργα της κυρίας Ιωαννίδου
Εδώ ακριβώς συναντώνται η τέχνη και η πρόληψη. Η τέχνη κάνει ορατό κάτι που συχνά παραμένει αθέατο. Μετατρέπει ένα χάπι που δεν λήφθηκε σε μια εικόνα που δεν μπορεί εύκολα να αγνοηθεί. Και θυμίζει ότι η προσήλωση δεν είναι απλώς συμμόρφωση με μια οδηγία. Είναι ενεργή συμμετοχή στη φροντίδα της υγείας μας.
«Η ιδέα της Servier να χρησιμοποιήσουμε την τέχνη για να περάσουμε το μήνυμα της προσήλωσης ήταν πολύ δελεαστική», σημειώνει η εικαστικός. Και για την ίδια τη φαρμακευτική εταιρεία, πάντως, αυτή η πρωτοβουλία είναι μια πρόσκληση για διάλογο και, κυρίως, για μια μικρή αλλαγή στον τρόπο που σκεφτόμαστε την πρόληψη και τη θεραπεία. Γιατί η ουσιαστική αλλαγή δεν ξεκινά πάντα από μια μεγάλη απόφαση. Μπορεί να ξεκινήσει από μια εικόνα, μια σκέψη, ένα ερώτημα. Και εάν ένα έργο τέχνης καταφέρει να κάνει τους ασθενείς, την επόμενη φορά, να θυμηθούν τη θεραπεία τους, τότε η τέχνη έχει κάνει κάτι περισσότερο από το να αφηγηθεί μια ιστορία.
Όσο για το τι περισσότερο μπορεί να γίνει να αυξηθεί η προσήλωση στη θεραπεία, η κυρία Ιωαννίδου, απαντά στο ygeiamou.gr: «Δεν είναι καθόλου εύκολη η προσήλωση. Οι γιατροί πρέπει να προσπαθήσουμε να έχουμε συνεργατική σχέση με τους ασθενείς. Να μην αισθάνονται ότι η αγωγή είναι κάτι που τους επιβάλλεται αλλά κάτι που το αποφασίζουν οι ίδιοι. Μεγάλη σημασία έχει η τήρηση των οδηγιών στη χρόνια αγωγή. Για παράδειγμα στα φάρμακα για την πίεση είναι πολύ συνηθισμένο μία να τα παίρνουν οι ασθενείς, μια όχι».
Διαβάστε επίσης
Ξεκινά η πολιτιστική συνταγογράφηση μέσω ΗΔΙΚΑ – Δείτε την ανάρτηση του Άδωνι Γεωργιάδη
Πολιτιστική συνταγογράφηση: Η τέχνη ως αποδοτικό θεραπευτικό μέσο
Δωρεάν εργαστήρια θεάτρου και δραματοθεραπείας με στόχο την ψυχική αποφόρτιση και ευημερία
