Πολλές έφηβες κοπέλες έρχονται αντιμέτωπες με την κόπωση, με απτές επιπτώσεις στην καθημερινότητά τους. Συνήθως, η πρώτη σκέψη για την προέλευση της αδυναμίας είναι η έλλειψη σιδήρου ή η αναιμία.
Ωστόσο, όπως επισημαίνουν στο The Conversation η Moa Wolff, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο Lund, και η Anna Stubbendorff, μεταδιδακτορική ερευνήτρια στο ίδιο πανεπιστήμιο, η εικόνα είναι πιο σύνθετη.
Για να διερευνήσουν το φαινόμενο, μελέτησαν 485 μαθήτριες λυκείου στη Σουηδία, εξετάζοντας την κόπωση, την ποιότητα ζωής, την έμμηνο ρύση, τη διατροφή, τη χρήση νικοτίνης και τη λήψη συμπληρωμάτων. Παράλληλα, έγιναν αιματολογικές μετρήσεις αιμοσφαιρίνης και φερριτίνης, ώστε να αξιολογηθούν η πιθανότητα αναιμίας και τα αποθέματα σιδήρου.
Οι παράγοντες που ξεχώρισαν
Σε προηγούμενη ανάλυσή τους, οι ερευνήτριες είχαν διαπιστώσει ότι η έλλειψη σιδήρου εντοπιζόταν στο 38% των κοριτσιών. Συνδεόταν σε μεγάλο βαθμό με την έντονη περίοδο, την οποία ανέφερε το 54% των συμμετεχουσών, αλλά και με διατροφή με λίγο ή καθόλου κρέας, που ακολουθούσε το 27%.
Στην παρούσα μελέτη, οι έφηβες έκαναν λόγο για υψηλά επίπεδα κόπωσης. Πόσο «ένοχη» ήταν, τελικά, η αναιμία; Η απάντηση δεν ήταν η αναμενόμενη. Η έλλειψη σιδήρου και η αναιμία δεν συσχετίστηκαν με αυξημένη κούραση ή μειωμένη ευεξία. Αντιθέτως, χαμηλότερα επίπεδα φερριτίνης και αιμοσφαιρίνης συνδέθηκαν – παραδόξως – με λιγότερη εξάνλτηση.
Σύμφωνα με τις συγγραφείς, η βαριά περίοδος ήταν αυτή που εμφάνισε ισχυρότερη σχέση με την κόπωση και τη χειρότερη ποιότητα ζωής. Η συσχέτιση αυτή δεν εξηγούνταν αποκλειστικά από την έλλειψη σιδήρου ή την αναιμία. Άλλες συνέπειες της εμμήνου ρύσεως, όπως οι πόνοι, οι διαταραχές ύπνου ή η απουσία από σχολικές, αθλητικές και κοινωνικές δραστηριότητες, μπορεί να συμβάλουν εξίσου.
Τι άλλο φάνηκε να οδηγεί σε εξουθένωση; Η παράλειψη γευμάτων (πρωινού, μεσημεριανού ή και των δύο) μία ή περισσότερες φορές την εβδομάδα, καθώς και η χρήση νικοτίνης, είτε μέσω συμβατικού τσιγάρου είτε μέσω εναλλακτικών καπνικών προϊόντων.
Το σημαντικό, όπως τονίζουν οι ερευνήτριες, είναι ότι οι παραπάνω παράγοντες μπορούν δυνητικά να τροποποιηθούν.
Η έλλειψη σιδήρου, πάντως, δεν παύει να έχει σημασία. Παραμένει η κύρια αιτία αναιμίας παγκοσμίως, ενώ τα κορίτσια στην εφηβεία είναι ιδιαίτερα επιρρεπή σε σχετική ανεπάρκεια, λόγω των αυξημένων αναγκών της ανάπτυξης. Η έμμηνος ρύση και οι διατροφικές συνήθειες μπορεί να επιβαρύνουν περαιτέρω τα αποθέματα σιδήρου.
Όπως καταλήγουν οι ερευνήτριες, το ζήτημα είναι ότι η κόπωση στις έφηβες συχνά υποβιβάζεται σε μεμονωμένο ζήτημα έλλειψης σιδήρου.
Τα νέα ευρήματα, όμως, δείχνουν ότι η έντονη περίοδος, η παράλειψη γευμάτων και η χρήση νικοτίνης είναι συχνοί και δυνητικά τροποποιήσιμοι παράγοντες. Η παράβλεψή τους μπορεί να στερήσει σημαντικές ευκαιρίες για την υποστήριξη της υγείας και της ευημερίας των κοριτσιών στην εφηβεία.
Διαβάστε επίσης
Η πρώιμη έναρξη της περιόδου αυξάνει τον κίνδυνο διαβήτη και εγκεφαλικού
Οι πιο συχνές γυναικολογικές παθήσεις της παιδικής και εφηβικής ηλικίας
